"Handelsakkoord met VS niet einde van culturele diversiteit EU"
In een debat in Straatsburg heeft eurocommissaris voor Handel Karel De Gucht de Europarlementsleden op het hart gedrukt dat een nieuw vrijhandelsakkoord met de Verenigde Staten niet het einde van de culturele diversiteit in Europa inluidt. Niettemin bestaat de kans dat een meerderheid van de volksvertegenwoordigers de audiovisuele diensten uit de onderhandelingen wil houden.
Morgen stemmen de Europarlementsleden een resolutie waarin ze hun visie op het onderhandelingsmandaat vastleggen. Het zijn de regeringen die daarover in juni het laatste woord hebben, maar het halfrond kan aan het einde van de rit een akkoord met Washington wel torpederen, zoals het vorig jaar nog bewees met de verwerping van het antinamaakakkoord Acta.
Veel animo bestaat er rond de mogelijke impact op de culturele eigenheid van Europa. In navolging van Frankrijk en een rist andere lidstaten voert ook een deel van het parlement campagne om de audiovisuele diensten van de gesprekstafel te weren. Dat standpunt verdedigt de Portugese socialist Vital Moreira alvast in zijn ontwerpresolutie.
Koehandel
De Gucht bezwoer zijn toehoorders dan ook dat hij de culturele diversiteit "met hand en tand" zal verdedigen. Over overheidssteun voor openbare omroepen of de filmindustrie zal bijvoorbeeld niet onderhandeld worden en ook de uitzendquota voor nationale producties zullen overeind blijven. "We gaan geen fundamenteel Europees beleid opofferen in een koehandel", zo verwees hij naar de verankering van de culturele diversiteit in de Europese verdragen.
Een uitsluiting van de audiovisuele diensten vindt De Gucht evenwel "niet noodzakelijk en niet gerechtvaardigd". De Belgische eurocommissaris beklemtoonde het belang van een zo breed mogelijk mandaat, dat hem voldoende manoeuvreerruimte biedt in de onderhandelingen om het Europese desiderata waar te maken. "Zoniet zullen we de Verenigde Staten niet tot toegevingen kunnen dwingen."
"Internetevolutie omarmen"
Ook Ivo Belet (CD&V) verdedigt de Europese quota en subsidies. Maar net als De Gucht wijst hij erop dat de Europese landen hun beleid zullen moeten afstemmen op technologische ontwikkelingen. Via Amerikaanse giganten als Google en Apple heeft de Europese consument met een smartphone of tablet nu reeds onbegrensde toegang tot Amerikaanse films en muziek en die trend zal zich enkel doorzetten.
"Die online vloedgolf tegenhouden, is onbegonnen werk. Onze felbevochten Europese quota gaan ons sowieso hiertegen niet beschermen. De culturele sector moet daarom mee in het offensief, mee de internetevolutie omarmen en proberen in betere banen te leiden", zo pleit Belet ervoor de onderhandelingen "met open vizier" tegemoet te treden. Hij wijst erop dat zo ook een kans bestaat om de auteursrechten van Europeanen te versterken.
Kathleen Van Brempt (sp.a) toont zich niet overtuigd. "Wij willen dat de Europese audiovisuele sector geen deel uitmaakt van de onderhandelingen. De Commissie zou beter een regeling uitwerken die ervoor zorgt dat ook nieuwe technologieën en distributiekanalen onder de regeling vallen die de Europese audiovisuele sector beschermt".
"Mandaat best zo breed mogelijk"
Mede door de verdeeldheid binnen fracties is de stemming hoogst onzeker. De liberalen proberen alvast het tij te keren met een amendement dat de uitsluiting van audiovisuele diensten uit de resolutie schrapt. "Het is belangrijk dat het mandaat dat we nu geven voor de onderhandelingen zo breed mogelijk is, zonder beperkingen of harde limieten", zo stelt Philippe De Backer (Open Vld).
De Backer wijst op het enorme economische potentieel van een ambitieus akkoord. Het kan de Europese Unie jaarlijks zo'n 120 miljard euro opleveren. "Too big to fail", zo verwoordde De Gucht het. Een verstrekkende overeenkomst tussen de twee grootste handelspartners zou een nieuwe norm zetten voor de hele wereldhandel. Hij verzekerde daarbij dat Europese standaarden op het vlak van veiligheid, gezondheid of milieu niet naar beneden gehaald zullen worden.
Genetische manipulatie
Niettemin ondernemen de groenen nog pogingen om de Europese wetgeving over genetisch gemanipuleerde organismen van de onderhandelingstafel te houden. Ook Frédéric Daerden (PS) blijft sceptisch. "Op het eerste zicht worden ongelofelijke winsten beloofd, maar ons samenlevingsmodel dreigt een diepgaande impact te ondergaan." Volgens de socialist brengen de strengere sociale normen of milieustandaarden Europa "in een zwakke positie" aan de start van de onderhandelingen. Hij eist duidelijke bakens ter bescherming van de culturele diversiteit, de openbare diensten, de industrie en de kwaliteit van de landbouw, "maar die zijn er op dit moment niet".
