Raad van State schorst milieuvergunning Uplace
De Raad van State heeft de milieuvergunning voor het winkelcomplex Uplace in Machelen geschorst. Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege (CD&V) zegt dat ze het arrest grondig zal bestuderen. "De geplande mobiliteitswerken, die hoe dan ook nodig zijn voor de regio, gaan intussen door", laat de minister weten. Door de schorsing kunnen de werken aan het winkelcomplex zelf niet beginnen. Daarvoor is wachten op een definitieve uitspraak. Unizo, Groen, sp.a en Vlaams Belang reageren tevreden, Uplace zelf is verbaasd: "De geschorste vergunningen zijn nog niet eens afgeleverd." De stad Machelen en Voka betreuren de beslissing.
De Raad van State zegt in zijn arrest dat "voor de realisatie van de infrastructuurwerken die nodig zijn voor de goede ontsluiting en bereikbaarheid van de site nog een volledig juridisch traject moet worden afgelegd.
De rechtsbescherming van derden-belanghebbenden bij het Uplace-project vereist dat de Vlaamse regering bij het verlenen van de milieuvergunning er niet zonder meer mag van uitgaan dat die mobiliteitsinfrastructuurwerken later ook effectief vergund en gerealiseerd zullen worden."
Zo komt het dossier Uplace nu terug bij Joke Schauvliege (CD&V), Vlaams minister van Leefmilieu. Eerder besliste Schauvliege op 30 mei dat Uplace een milieuvergunning kreeg.
Die beslissing veroorzaakte heel wat ophef en discussie, ook binnen de Vlaamse meerderheid. Ingrid Lieten (sp.a) noemde de beslissing bijvoorbeeld "onbegrijpelijk". Het is ook toen dat verschillende partijen aankondigden de beslissing aan te vechten bij Raad van State, die nu de milieuvergunning geschorst heeft.
Unizo: tevreden
De Unie van Zelfstandige Ondernemers (Unizo) reageert tevreden op de schorsing en verwacht snel een uitspraak ten gronde over de eventuele nietigverklaring. Unizo was, samen met onder meer Leuven en Vlaams-Brabant, een van de indieners van de klacht bij de Raad van State.
"Bij gebrek aan politieke duidelijkheid en politieke moed over dit shoppingcentrum, zullen wij in het belang van de kleinere ondernemers onze procedures zelf verder zetten", reageert Unizo. "Dit is alvast een belangrijke stap in de Uplace-procedures."
Verkeershinder
De ondernemersorganisatie is tegen het project gekant omwille van het negatieve effect op de handelskernen in de ruime omgeving van Machelen. Ook de bijbehorende verkeershinder is Unizo een doorn in het oog.
Unizo is ook één van de indieners van de klacht tegen de bouwvergunning van Uplace. Die procedure loopt nog. Ook tegen twee andere shoppingprojecten rond Brussel, Just Under the Sky en Neo, heeft de organisatie klachten ingediend.
Prioriteit
"De argumenten die de Raad van State geeft voor de schorsing kenden we al langer", zegt Vlaams parlementslid Hermes Sanctorum (Groen). "Onder meer de Inspectie van Financiën heeft de regering gewaarschuwd."
Sanctorum voorspelt dat de ontsluiting van het belevingscentrum zeer veel geld zal kosten. "De vraag is of wij dat wel willen betalen, is dat momenteel een prioriteit?", vraagt hij zich af.
Groen verwacht dat de nietigverklaring van de vergunning er vrij snel kan komen.
(lees verder onder de foto)
Ook meerderheidspartij sp.a merkt op dat er vooraf waarschuwingen waren dat de bouw van het winkelcomplex Uplace in Machelen voor mobiliteitsproblemen kan zorgen.
"Iedereen moet nu het arrest grondig inkijken en zich erover beraden of we aan die bezwaren kunnen tegemoetkomen of niet", zegt sp.a-fractieleider in het Vlaams Parlement Bart Van Malderen.
"Niet euforisch"
Sp.a staat niet achter Uplace en gaf eerder dit jaar openlijk kritiek op de toekenning van de milieuvergunning door CD&V-minister Joke Schauvliege. Dat zorgde toen voor een relletje binnen de Vlaamse regering. De plooien werden gladgestreken, al verdween de sp.a-kritiek op Uplace zelf niet.
"Dit is een schorsingsbeslissing, ik ben daar niet euforisch over", reageert fractieleider Van Malderen. "Maar een aantal argumenten die we destijds in het debat hebben aangehaald, komen nu in het arrest naar voor."
Ook sp.a-kopstuk en burgemeester van Leuven Louis Tobback is verheugd. Bij gebrek aan Vlaamse ministers waarin je nog kan geloven bevestigt dit ons geloof in de onafhankelijkheid van de rechtsstaat. Er zullen ongetwijfeld nog vele pogingen ondernomen worden om dit project te realiseren en de strijd is nog lang niet gestreden, maar het wordt wel een stuk moeilijker", aldus Tobback.
Hij vraagt zich af hoe de Vlaamse regering dit gaat rechtzetten en de Raad van State zal kunnen overtuigen dat de mobiliteitsinfrastructuurwerken effectief zal gerealiseerd worden.
"De Vlaamse regering heeft zich immers verbonden tot iets wat ze niet kan hardmaken. De bouw van het geplande treinstation bijvoorbeeld is niet eens haar bevoegdheid. Als ze dit wil oplossen met een nieuw besluit zullen we ook dat aanvechten. De zware investeringen die de Vlaamse overheid doet in wegen en tramlijnen naar Uplace hebben we bij de Europese Commissie overigens aangeklaagd als een vorm van concurrentievervalsing", aldus Tobback.
Reactie Vlaams Belang
Vlaams Belang reageert tevreden op de schorsing van de milieuvergunning voor winkelcomplex Uplace in Machelen. "Uplace hoort op die plaats immers niet thuis. Het project dreigt de middenstand in Vilvoorde en omstreken te verstikken, en de mobiliteitsknoop op en rond de Ring onontwarbaar te maken", zegt fractieleider in het Vlaams Parlement Joris Van Hauthem.
Vlaams Belang ziet de uitspraak van de Raad van State als "een blamage voor de Vlaamse regering, die de impact van dergelijk project op dergelijke plaats compleet onderschat heeft".
(lees verder onder de foto)
Uplace zelf reageert verbaasd op de uitspraak: "De milieuvergunning is geschorst... maar ze was nog niet eens afgeleverd, zegt coo Lorin Parys. "Het is jammer dat het project hierdoor vertraging oploopt, maar we werken constructief met alle betrokkenen aan een goede oplossing voor iedereen".
Uplace wijst erop dat de Vlaamse regering en het parlement hiervoor al de nodige budgetten gestemd hebben, dat de onteigeningsprocedures reeds werden opgestart en dat het Agentschap Wegen en Verkeer de oplevering van de werken voorziet voor de opening.
Overleg
Na grondige analyse van het arrest willen de ondernemers met de Vlaamse regering gaan overleggen over de volgende stappen. In het brownfieldconvenant dat de Vlaamse regering in 2009 met Uplace sloot staat gestipuleerd dat als een rechtbank een vergunning schorst omwille van een vorm- of procedurefout, de Vlaamse regering deze zo snel mogelijk herstelt.
De stad Machelen reageert
Burgemeester Jean-Pierre De Groef (sp.a) van Machelen betreurt de schorsing. "Bij de beoordeling van een milieuvergunning vragen naar garanties dat de nodige infrastructuurwerken op vlak van mobiliteit effectief en tijdig uitgevoerd worden is eigenaardig. Dit gebeurt toch ook niet bij andere vergunningen", zegt De Groef.
Geen probleem
"In het vervolg van de procedure voor de Raad van State is het nu aan de Vlaamse regering om aan te tonen dat de geplande werken om Uplace bereikbaar te houden tijdig zullen worden uitgevoerd", aldus De Groef, die ervan overtuigd is dat dit geen probleem is. "Voor de heraanleg van de Woluwelaan in Machelen bijvoorbeeld liggen de plannen al op tafel en zijn de budgetten voorzien."
Volgen De Groef zal de schorsing potentiële investeerders in deze regio afschrikken. "Een dergelijke beslissing zo laat in de procedure en een dergelijke contestatie van vergunningen die afgeleverd werden na een hele procedure doorlopen te hebben is zeker niet van aard om bedrijven ertoe aan te zetten hier te investeren. Dit creëert immers grote rechtsonzekerheid".
De Kamer van Koophandel Halle-Vilvoorde (Voka): "Met een uitspraak over mobiliteit in plaats van over milieuvergunning, legt de Raad van State het reconversieplan Machelen-Vilvoorde stil", stelt Voka.
Elk project in de reconversiezone zal leiden tot bijkomende mobilititeitsdruk. Door op dat onderwerp te focussen legt de Raad van State volgens Voka dus ook alle woon-, winkel-, kantoor-, school- en hospitaalprojecten stil. "Uplace kadert immers in het masterplan Machelen-Vilvoorde en elke andere herontwikkeling brengt bijkomende druk inzake mobiliteit."
"Als het de bedoeling is van een rechtscollege om politieke druk te zetten, dan is deze uitspraak begrijpbaar. Is het echter een juridische toetsing van de milieu-exploitatie, dan tast ze de juridische zekerheid van elk verder investeringsproject aan", concludeert Voka.
De organisatie is wel tevreden dat de Vlaamse regering de reeds geplande mobiliteitswerken gewoon wil laten doorgaan.
Administratief probleem
Vlaams LDD-parlementslid Ivan Sabbe ziet in de saga rond het winkelcomplex Uplace een bewijs dat de administratieve mallemolen voor ondernemers te log is. "Dit dossier is de veruitwendiging van de traagheid waarmee investeringsprojecten in Vlaanderen kunnen doorgaan", zegt hij.
"De investeerder heeft met Uplace een ellenlang vergunningentraject doorlopen en aldus miljoenen uitgegeven voor de voorbereiding van die investering. Het is ongehoord dat de investeerder al vijf jaar aan het lijntje wordt gehouden. En nu krijgt de investeerder nog eens te horen dat de Vlaamse regering op het vlak van infrastructuur onvoldoende zijn werk heeft gedaan. Rechtsonzekerheid ten top", klaagt Sabbe.
"De Vlaamse Regering belooft keer op keer dat ze de regelneverij zal verminderen, maar het blijft nog steeds wachten op daden. Creatieve ondernemers botsen telkenmale op quasi onoverkomelijke bureaucratische barrières, zodat hen de drang om te investeren wordt ontnomen en de vooruitgang van de Vlaamse economie wordt afgeremd", aldus de LDD'er.
Belevingscentrum
Uplace stelt "als positief ingestelde ondernemers" verder te werken aan de voorbereidingen van "de eerste en unieke ervaringsbestemming in Europa". Het 190.000 m2 grote complex langs de Woluwelaan in Machelen omvat kantoren, winkels, restaurants, een bioscoop, een theater en een hotel.
Het project creëert meer dan 3.000 nieuwe arbeidsplaatsen in de bouw van het project en nog eens 3.100 na de opening ervan. Het shoppinggedeelte neemt een kwart in beslag. Uplace wil in het project 600 miljoen euro investeren en mikt op 8 miljoen bezoekers per jaar.
