SwissLeaks: het grootste lek van bankgegevens ooit

Niet alleen David Bowie en Michael Schumacher, ook Antwerpse diamantairs hadden rekeningen bij HSBC Zwitserland. ICIJ, het consortium van onderzoeksjournalisten, onthult de bankgegevens van 106.458 klanten uit 203 landen, goed voor 90 miljard euro. Uit het zogenoemde SwissLeaks-onderzoek blijkt dat HSBC-rekeningen gebruikt zijn voor wapenhandel, handel in bloeddiamanten en grootschalige belastingontduiking.

Journalisten van MO* (Kristof Clerix), De Tijd (Lars Bové) en Le Soir (Alain Lallemand) maken deel uit van het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), een samenwerkingsverband van onderzoeksjournalisten. In totaal doorploegden 140 journalisten uit 45 landen de gelekte bankgegevens van meer dan 100.000 klanten van HSBC in Genève. De Franse krant Le Monde had de documenten in handen gekregen en bezorgd aan het ICIJ.

"De geheime documenten onthullen dat bankreus HSBC zaken heeft gedaan met wapenhandelaars die mortiergranaten leverden aan kindsoldaten in Afrika, loopjongens van dictators uit de Derde Wereld en andere internationale outlaws. De gelekte bestanden bieden een uitzonderlijke inkijk in het ultrageheime Zwitserse banksysteem", klinkt het in het persbericht.

"De documenten tonen de omgang van de bank met klanten betrokken in allerhande illegale activiteiten - vooral dan in het verbergen voor belastingoverheden van honderden miljoenen dollar. Ze bevatten de privédossiers van wereldberoemde voetbal- en tennisspelers, wielrenners, rocksterren, Hollywood-acteurs, royalty, politici, zakenlui en rijke families."

Swiss Leaks

• 206.458 klanten uit 203 landen bij HSBC Zwitserland
• 90 miljard euro aan geheime rekeningen in totaal
• 3.002 Belgen betrapt, onder wie heel wat Antwerpse diamantairs
• 5,53 miljard euro hadden die Belgen op rekeningen

Drugssmokkelaar

De Tijd geeft het voorbeeld van een Spaanse projectontwikkelaar die in 2013 zeven jaar cel kreeg voor het smokkelen van cocaïne en 19 bankrekeningen had bij HSBC in Genève. Bezwaren zag de bank niet: de drugsdealer mocht het geld altijd in cash komen afhalen in Zwitserland.

Er is de naam van Frantz Merceron, de vermeende loopjongen van wijlen voormalig Haïtiaans president Jean Claude "Baby Doc" Duvalier, die ervan beschuldigd werd voor liefst 900 miljoen dollar te hebben geplunderd vooraleer hij het land ontvluchtte.

Rami Makhlouf, de neef van de Syrische president Bashar al-Assad, is ook betrokken. Makhlouf staat opgelijst als gevolmachtigde op een rekening ter waarde van 1,3 miljoen dollar die toebehoort aan zijn echtgenote. Verder duikt hij in de data op als uiteindelijke begunstigde van verschillende rekeningen.

Meer tot de verbeelding sprekend is het voorbeeld van drie voormalige financiers van al-Qaida. Die mochten cliënt blijven bij de bank nadat in 2003 was gebleken dat ze deel uitmaakten van een groepje van twintig machtige zakenmensen die al-Qaida hadden gesteund.

Neef van de Queen en David Bowie

Verder duiken in de gegevens de namen op van de prins en prinses Michael van Kent, de neef van de Britse Queen Elizabeth II en zijn echtgenote.

Hollywood-acteur John Malkovich beweert niets te maken te hebben met de Zwitserse bankrekening die zijn naam vermeldt. Hij vermoedt dat het te maken heeft met geld dat hij had toevertrouwd aan Bernard Madoff, die nu een gevangenisstraf voor de grootste oplichting ooit.

Zanger David Bowie benadrukt dan weer dat hij sinds 1976 officieel in Zwitserland woont. Ook een woordvoerder van Michael Schumacher zegt dat de formule 1-piloot al jaren in Zwitserland woont.

HSBC erkent gemaakte fouten

De Britse bank HSBC erkent dat in het verleden fouten zijn gemaakt bij de Zwitserse tak van het bedrijf. "We erkennen en zijn verantwoordelijk voor fouten in het verleden op het gebied van compliance en control", verklaarde de bank.

Volgens HSBC werd de Zwitserse tak na de aankoop in 1999 niet volledig geïntegreerd in het bedrijf, waardoor het niveau van toezicht tekortschoot. De problemen zouden inmiddels zijn aangepakt.