EU-leiders leggen verband tussen crisis en oprukkend populisme
De Europese Unie moet snel knopen doorhakken over de instrumenten die de economische crisis een halt kunnen toeroepen, zoals het eengemaakte bankentoezicht voor de eurozone en het groeipact. Enkel zo kan ze de burgers terug hoop geven en de groeiende populariteit van populisten en "independantisten", zoals de N-VA, tegenhouden. Dat heeft premier Di Rupo gezegd tegen zijn collega-staats- en regeringsleiders op de Europese top in Brussel.
De top werd geopend door Martin Schulz, de voorzitter van het Europees Parlement. Hij bracht de Nobelprijs voor de Vrede ter sprake waarmee de Europese Unie onderscheiden werd. Spontaan ontspon zich aan de tafel van voorzitter Herman Van Rompuy een discussie over de EU als "communauté de paix", een vredesgemeenschap die de eenheid in de landen en tussen de landen onderling kan bewaren.
Verschillende leiders, zoals de Griekse eerste minister Samaras en de Italiaanse premier Monti, kwamen tussen en legden het verband tussen de economische crisis en de opkomst van het populisme. Naar verluidt deelden vele leiders de analyse dat het populisme gekeerd kan worden als de welvaart opnieuw toeneemt. Monti herhaalde zijn voorstel om een informele top over de kwestie te organiseren. Ook Elio Di Rupo nam het woord.
"Independantisten"
De premier herinnerde er zijn collega's aan dat in de Belgische Kamer ongeveer veertig van de 150 leden "independantisten" zijn die de eenheid van België niet willen bewaren. "Het is geen geheim dat we in België een independantische partij hebben die onlangs de verkiezingen heeft gewonnen, in het bijzonder in Antwerpen", zo lichtte Di Rupo na afloop toe. Hij verwees daarmee naar N-VA.
Di Rupo en andere Europese leiders beklemtoonden het belang van een verbetering van de economische situatie en het herstel van een klimaat van vertrouwen om populistische tendensen een halt toe te roepen. "Om de mensen weer hoop te geven," zo bepleitte Di Rupo, "moet Europa instrumenten als het bankentoezicht en het economisch groeipact uitvoeren".
Di Rupo erkende dat populisme, separatisme en extremisme niet zomaar over dezelfde kam geschoren kunnen worden. "Maar het minste wat je kan zeggen, is dat het centrifugale krachten zijn, terwijl wij met de Europese integratie proberen centripetaal te zijn", zo besloot de premier.
Bankentoezicht
De Europese regeringsleiders zouden intussen zijn overeengekomen dat er tegen eind dit jaar een definitief akkoord bereikt moet worden over de wetgevende voorstellen die een gemeenschappelijk Europees toezicht op de banken invoeren. Dat weten goed ingelichte bronnen.
Met die deadline bevestigen de Europese leiders hun voornemen om snel werk te maken van de uitbouw van een Europees systeem voor de supervisie van de bankensector. Daarover was twijfel gerezen omdat de meningsverschillen over het systeem zich de voorbije weken hadden opgestapeld en Duitse beleidsmakers zich sceptisch toonden over de timing.
Het is echter nog onduidelijk wanneer het systeem operationeel zal zijn. De Europese Commissie dringt er alvast op aan dat de Europese Centrale Bank reeds vanaf begin volgend jaar het toezicht over banken die staatssteun genieten naar zich toe zou kunnen trekken.
Herkapitalisering van banken
Het gemeenschappelijk toezicht op de banken is een noodzakelijke voorwaarde voor de rechtstreekse herkapitalisering van banken door het Europese noodfonds ESM. Landen als Spanje, waar de banken een kapitaalinjectie van ongeveer 60 miljard euro nodig hebben, willen dan ook dat de uitbouw het systeem snel gebeurt. De Europese ministers van Financiën moeten het echter nog eens raken over de criteria voor herkapitalisering.
De leiders buigen zich intussen nog over andere facetten van de bankenunie die ze uit de grond willen stampen. De beraadslagingen zouden naar verluidt tot na middernacht voortduren.