Nieuw reddingsplan Cyprus ontziet de kleine spaarder

De ministers van Financiën van de eurolanden hebben vannacht het licht op groen gezet voor een nieuw reddingsplan voor Cyprus. De kleine spaarders worden ontzien en de omvangrijke bankensector in het kleine euroland ondergaat een forse afslankingskuur. Alle deposito's tot 100.000 euro worden gevrijwaard, maar spaartegoeden boven dat bedrag "moeten bloeden". De Laiki-bank, de tweede bank van Cyprus, wordt ontmanteld en opgesplitst in een zogenaamde 'bad bank' en een 'good bank' (het gedeelte dat naar de Bank of Cyprus wordt overgeheveld). Spaarders zijn daar hun geld boven de 100.000 euro kwijt. Bij de Bank of Cyprus wordt alles boven de 100.000 euro ook belast om het kapitaal van de bank te verhogen. Daardoor zal het nieuwe reddingsplan toch een harde dobber blijken voor de Cyprioten. Het akkoord moet "een einde maken aan de onzekerheden die Cyprus en de eurozone" teisterden, zo stelde voorzitter Jeroen Dijsselbloem na afloop.

Zes dagen nadat het Cypriotische parlement met de verwerping van een eenmalige heffing op spaartegoeden het eerste reddingsplan kelderde, bereikten de Cypriotische regering en de internationale kredietverleners in Brussel een nieuwe deal die het bankroet van het eiland moet verijdelen.

Allesomvattend
Volgens Dijsselbloem focust het nieuwe plan op Bank of Cyprus en Laiki, de twee noodlijdende banken die aan de basis liggen van de diepe financiële crisis waarin Cyprus zich bevindt. Met "verbeterde en verfijnde" instrumenten wordt vermeden dat deposito's tot 100.000 euro mee het gelag betalen voor de redding van het land. IMF-topvrouw Christine Lagarde sprak van een "allesomvattende en geloofwaardige" oplossing.

Zware tijd
President Anastasiades noemde het akkoord in het belang van het Cypriotische volk en de Europese Unie. De Europees commissaris voor de euro, Olli Rehn, waarschuwde dat de Cyprioten een zeer moeilijke, zware tijd tegemoet gaan. De Europese Centrale Bank (ECB) heeft intussen aangegeven dat banken in Cyprus toegang blijven houden tot noodkredieten. Dat heeft de Cypriotische minister van Financiën Michael Sarris vanmorgen verklaard.

Bevroren
Bank of Cyprus overleeft het plan, maar de deposito's boven 100.000 euro worden volgens de Belgische minister Koen Geens bevroren en aangewend om de kapitaalratio van de grootste bank op het eiland op te trekken tot 9 procent. Laiki daarentegen wordt meteen ontmanteld volgens de regels die het Cypriotische parlement heeft goedgekeurd. De deposito's onder 100.000 euro bij Laiki worden ingebracht in de Bank of Cyprus. De overige banken worden niet in het plan betrokken.

2018
De hele herstructurering zal er volgens Dijsselbloem toe leiden dat de omvang van het Cypriotische bankwezen tegen 2018 wordt teruggebracht tot het Europese gemiddelde. Dankzij lucratieve voorwaarden lokten de banken jarenlang enorm veel buitenlands kapitaal naar het eiland. Hun totale balans was zo zeven tot acht keer groter geworden dan de economie van het kleine euroland.

Details uitwerken
Zoals afgesproken maken de kredietverleners 10 miljard euro vrij. Experts moeten tegen midden april de technische details uitwerken. Dan beslist het IMF over een eventuele bijdrage. Tegen begin mei zou het Europese noodfonds een eerste schijf kunnen overmaken. De precieze bijdrage van Cyprus is nog onduidelijk. Het bedrag van 5,8 miljard euro is verdwenen. "Alles hangt af van hoeveel nodig zal zijn voor de herkapitalisatie" van Bank of Cyprus, aldus Geens.

Week gesloten
Op Cyprus zijn de banken intussen al een week gesloten en worden de kapitaalstromen geblokkeerd. In overleg met de internationale kredietverleners moet de Cypriotische regering beslissen hoe het vrije kapitaalverkeer opnieuw op gang kan worden gebracht. Het Europese verdrag staat tijdelijke beperkingen op het kapitaalverkeer toe als ze proportioneel zijn en gerechtvaardigd vanuit het oogpunt van het algemene belang.

Vijfde land
Cyprus is na Griekenland, Portugal, Ierland en Spanje (enkel voor de bankensector) het vijfde land in de eurozone dat beroep moet doen op financiële ondersteuning van de overige eurolanden en het IMF. De nabije toekomst wordt bijzonder moeilijk voor de Cypriotische bevolking, zo erkende eurocommissaris voor Economische en Monetaire Zaken Olli Rehn. De Commissie is zinnes een taskforce op te richten om het herstel van de Cypriotische economie te begeleiden.

Bloeden
Volgens de Nederlandse staatssecretaris Weekers zijn het de spaarders bij de Cypriotische probleembanken die "zullen moeten bloeden". Bij de ontmantelde Laiki Bank raken spaarders alles boven de 100.000 euro kwijt. Spaartegoeden tot 100.000 euro blijven gegarandeerd. "De chaos is hiermee afgewend", zegt Weekers. "De rekening wordt volledig neergelegd waar de problemen zijn veroorzaakt: bij de twee grootbanken." Volgens de bewindsman verslechterde de situatie van beide banken de laatste dagen zodanig, dat dit de enige haalbare optie was

Beperkingen
Weekers wacht af hoe met name de Russische rekeninghouders, die veel geld op Cyprus hebben geparkeerd, zullen reageren: "We zullen zien." Hij verwacht geen run op de banken, omdat er beperkingen zullen komen. De staatssecretaris benadrukte dat de hele deal staat of valt met de uitvoering. "We zullen natuurlijk heel goed de vinger aan de pols houden." Volgens Weekers zal Cyprus zal zijn economie fors moeten aanpassen. De financiële sector was veel te groot. "Dat kan zo'n land niet dragen, dat was eigenlijk een kind met een waterhoofd."

35 procent van het BBP
Eurocommissaris voor Handel Karel De Gucht vindt niet dat Europa er bij het hulpplan voor Cyprus de voorbije weken een potje van gemaakt heeft. "Zeggen dat we niet efficiënt werkten, vind ik toch wat onszelf besmeuren", zei hij vanochtend op de VRT-radio. "Telkens als het moet, ligt er een oplossing op tafel." Het uitgewerkte hulpplan noemt hij "een afgewerkt geheel".

De liberale eurocommissaris wil niet horen van een weinig efficiënte Europese aanpak. Zo wees hij erop dat de noodlening maar liefst 35 procent van het Cypriotische bbp bedraagt, wat toch "bijzonder veel geld is". Bovendien werd elke opflakkering van de crisis de voorbije jaren bezworen en zijn intussen "historische stappen genomen", zoals het Europees bankentoezicht en de grotere Europese grip op de nationale begrotingen. "Dus laat ons daar een beetje meer positief over doen", besloot hij.