Persconferentie afgelast door "furieuze" Juncker
De persconferentie werd vanmiddag zonder opgave van reden geannuleerd, maar volgens diplomatieke bronnen is Juncker "furieus" over de demarche van Fekter, die voor de geplande persconferentie in de perszaal verscheen om de beslissing van de ministers van Financiën wereldkundig te maken.
Fekter maakte bekend dat de Europese brandmuur in de strijd tegen de schuldencrisis wordt opgetrokken tot meer dan 800 miljard euro, omgerekend ruim één biljoen dollar. Er is immers beslist om ongeveer 200 miljard euro aan reeds vastgelegde kredieten voor Griekenland, Portugal en Ierland uit het tijdelijke noodfonds EFSF te combineren met de 500 miljard euro van het vaste noodfonds ESM.
Bij dat bedrag van 700 miljard euro wordt vervolgens ook nog eens 53 miljard euro aan bilaterale leningen voor Griekenland en 49 miljard euro uit het EFSM (een kleiner fonds dat parallel met het EFSF opereerde en geld op de markten leent met de Europese begroting als garantie, nvdr) bestemd voor Portugal en Ierland bijgeteld.
Maximale leencapaciteit
Daarnaast wordt de resterende schijf van 240 miljard euro uit het EFSF opzijgezet als een soort buffer die aangesproken kan worden tot midden volgend jaar om de leencapaciteit te verzekeren. Het ESM, dat in juli operationeel wordt, zal immers niet meteen over de maximale leencapaciteit van 500 miljard euro beschikken.
Wel besloten de ministers alvast om de storting van het kapitaal van het ESM te versnellen. In respectievelijk juli en oktober worden de eerste twee van de vijf schijven betaald, in 2013 nog eens twee en de laatste in de eerste helft van 2014. België moet 2,75 miljard euro inleggen. Die bijdrage heeft impact op de schuld, niet op de begroting.
Vers geld
De Verenigde Staten, China en andere internationale partners vragen al een tijdlang een versterking van de Europese brandmuur. Dat moet het vertrouwen op de markten opkrikken. Het bestaande vangnet was immers niet groot genoeg om grote eurolanden als Spanje en Italië financieel bij te springen indien dat nodig zou zijn.
Het akkoord van vandaag betekent niet dat de eurolanden plots 800 miljard euro vers geld hebben gevonden om nieuwe steunprogramma's te financieren. Het gaat immers voor een deel om geld dat al is vastgelegd of betaald. Wel verzekeren de ministers dat de 500 miljard euro van het ESM volledig beschikbaar zal zijn voor nieuwe engagementen, en niet bezwaard zal worden door de lopende programma's.
"Dure brandblusser"
Liberaal fractieleider in het Europees Parlement Guy Verhofstadt waarschuwt alvast dat de samensmelting van ESM en EFSF de obligatiemarkten geen stabiliteit op lange termijn garandeert indien Italië of Spanje in de problemen komt. "De ministers herhalen de fouten van het verleden door geen permanente brandmuur te creëren, maar slechts een dure brandblusser die de grootste economieën niet zal beschermen tegen besmetting", aldus Verhofstadt.
De Deense minister Margrethe Vestager, die niet mee aan tafel zat, wees erop dat de discussie voor nerveuze marktreacties zorgt. Ze riep haar collega's van de eurolanden dan ook op een punt achter het aanslepende debat te zetten. "Het belangrijkste is dat er een beslissing wordt genomen, zodat ze niet meer hoeven te debatteren over welk bedrag beter is dan een ander of beter dan nog een ander."