Troost: niet doorslapen heeft voordelen voor je baby

"Hoe gaat het met de baby, slaapt hij al door?", is vermoedelijk de meest afgezaagde vraag die jonge ouders te horen krijgen. Je zou voor minder beginnen twijfelen of het wel normaal is dat jouw kindje meermaals per nacht wakker wordt. Het antwoord (of je het nu wil of niet): ja, en het heeft zelfs voordelen.

Volgens professor zuigelingenzorg en ontwikkelingspsychologie Peter Fleming (Bristol University) zijn baby's niet gemaakt om lange perioden te slapen. Het zou zelfs helemaal geen voordelen hebben, integendeel. De gedachte dat baby's een hele nacht moeten doorslapen is dan ook een uitvinding van de twintigste eeuw.

Slaapobsessie
Nooit eerder kampten zoveel mensen met slaapproblemen en burn-outs. Er is geen ruimte voor vermoeidheid in een maatschappij waarin meer en meer gezinnen moeten knokken om de eindjes aan elkaar te knopen, en waar ze snel terug moeten gaan werken om de boel draaiende te houden. Het is bijgevolg niet verwonderlijk dat ook de verwachtingen over de nachtrust van kinderen compleet onrealistisch zijn.

"Je mag niet vergeten dat de maatschappij veel sneller evolueert dan biologie. Een slaappatroon dat meer dan een half miljoen jaar nodig gehad heeft om zich te ontwikkelen kan niet gewoon omgedraaid en genegeerd worden. Zeker wanneer daar geen voordelen aan vasthangen", stelt Fleming.

Slaapcyclus
Het slaappatroon van baby's is tijdens de eerste maanden pure chaos. In de baarmoeder krijgt een kind het slaapregulerende hormoon melatonine via de placenta, maar eens uit de buik moet het plots op eigen houtje een slaapwaakpatroon opbouwen, en dat vraagt tijd. Het verschil tussen dag en nacht is met andere woorden nog ongekend en de slaapcycli zijn bovendien een pak korter dan bij volwassenen. Het duurt naar schatting minstens vier maanden vooraleer je van een bioritme mag spreken. Er wordt zelfs geopperd dat de interne klok van een kind pas echt op punt staat wanneer het naar school begint te gaan.

Pienter
Over het algemeen zijn kindjes het liefst wakker en alert tussen zes uur 's avonds en middernacht omdat ze dan veel meer aandacht kunnen krijgen van hun ouders, die 's avonds minder afgeleid (horen te) zijn. "Het is compleet normaal en zinvol, alleen past het niet in de 21ste-eeuwse verwachtingen", aldus Fleming.

Wie zat te wachten op de voordelen van ononderbroken nachten: hier zijn ze. Studies wijzen uit dat er een sterke link bestaat tussen een betere ontwikkeling, zeker op vlak van intelligentie, en nachtelijke verzorging. De constantere stroom van voedingsstoffen naar het brein, die niet onderbroken wordt voor zeven uur (of langer), doet dus wonderen voor je kind. Verder blijkt uit onderzoek dat baby's die dichtbij hun ouders vertoeven en wiens noden de klok rond beantwoord worden, meer empathie hebben, minder vatbaar zijn voor depressie en beter in zelfregulering. Zuigelingen langdurig laten huilen, zorgt daarentegen voor onnodig en ongezond veel stress.

Troost
Je bent dus geen softie wanneer je als ouder onder de lakens uitspringt om jouw kleine spruit met veel liefde te sussen, opnieuw in slaap te wiegen, aan de borst te leggen of gezellig (en veilig) mee in bed te nemen. Je werkt op die manier ook geen verwend nest in de hand, maar wel de ontwikkeling van een gerust en gehecht kind dat vol vertrouwen kan groeien, om zo op termijn zelf troost te vinden en slapen te zien als iets fantastisch, net als jij. Toegegeven, er zijn momenten dat je lijf van pure vermoeidheid aan je bed genageld lijkt, en je met heel wat minder enthousiasme pijnlijke krampen probeert te verzachten, luiers verschoont of (borst)voeding geeft. Het maakt je echter geen minder goede ouder, het is gewoon menselijk.

Norm
Fleming raadt dan ook aan om je kind dicht in de buurt te laten slapen. "De gedachte dat een bed delen met je baby verkeerd of abnormaal zou zijn, is gewoon onzin. Ongeveer negentig procent van zuigelingen op deze wereld slaapt zo, en sinds duizenden jaren is het in feite de norm", oppert hij.

Contact
Wanneer we terugkijken naar de geschiedenis van de mens, hebben baby's hun dagen altijd dicht en in quasi continu contact met hun ouders (vooral moeders) doorgebracht. Ze werden overal meegedragen. "Baby's slapen ook in een draagdoek (of ergonomische drager, red.) wanneer ze daar nood aan hebben en worden vanzelf terug wakker wanneer het moet. Voor ontelbaar veel kinderen op deze aardbol is dat vandaag nog steeds het geval. Bij zuigelingen die constant bij hun moeder zijn, is de obsessie met doorslapen gewoon onbestaand", gaat hij verder.

Uiteraard beseft Fleming dat dit voor voltijds werkende ouders geen optie is, maar een gulden middenweg kan altijd. Door te kiezen voor maximaal contact op momenten dat het wél kan, maak je al heel veel goed. Het echte probleem ligt dus niet bij de natuurlijke slaapcyclus van baby's, maar wel bij de keiharde druk die op ouders wordt gelegd om een "goede" slaper te hebben.