Wat als... hij kinderen wil en zij niet?
Vrouwen willen trouwen en kinderen, mannen proberen dat zo lang mogelijk uit te stellen. Dat is het cliché. Maar zo werkt het lang niet altijd. Er zijn ook vrouwen die voor hun carrière gaan, en geen kinderen in hun leven zien passen en mannen die ernaar verlangen. Wat dan?
Cijfers over bewuste kinderloosheid bestaan er nauwelijks. Uit een (niet-wetenschappelijke) combinatie van onvruchtbaarheids- en kinderloosheidcijfers kan worden afgeleid dat het om zo'n vier à zes procent van de bevolking zou gaan.
Het zou perfect zijn als de personen die geen kinderen zouden willen, elkaar zouden vinden. Maar dat is niet hoe de liefde in elkaar steekt. Vrouwen beschikken hierbij over meer wapens dan mannen: ze 'vergeten' de pil of nemen gewoonweg alle zorg op zich. Een afgekeurd idee, maar een beslissing die vaker wordt genomen dan wordt toegegeven.
In het geval dat een man kinderen willen en zijn vrouw niet, liggen de kaarten helemaal anders. Zij controleert haar eigen vruchtbaarheid, en zolang mannen niet zwanger kunnen worden, kunnen ze minstens het zwangerschaps- en borstvoedingsdeel niet op zich nemen. Ook voor mannen die hun kinderwens moeten laten varen, zonder (gekende) vruchtbaarheidsproblemen, is dat een moeilijke zaak.
Hoe moet het dan verder?
1) De keuze
Soms is al van bij het begin duidelijk dat de partner geen kinderen wil, soms wilden beiden het niet of verandert de andere partij van idee. Cruciaal is dan om te bepalen wat meer doorweegt: je relatie of de kinderwens. Voor sommigen is de kinderwens een 'deal breaker', anderen kiezen desondanks voor hun relatie.
"Een verscheurende keuze", getuigt een man in de Daily Mail. "Blijven bij de vrouw die ik liefheb, of haar verlaten en hopen dat ik nog iemand tegenkom waarmee ik een gezin kan starten. De pijnlijkste beslissing die ik ooit heb moeten maken. Ik heb vaak gedacht om weg te gaan, maar er is niemand die zo goed bij me past als zij."
Het is belangrijk dat je de keuze ook echt voor jezelf maakt en er niet op blijft kauwen. "Toen ik de knoop echt had doorgehakt, werd het helderder in mijn hoofd en verdween er veel spanning uit onze relatie." Wat niet wil zeggen dat het altijd gemakkelijk is. "Ik voel nog altijd een gemis als ik vaders zie die voetballen met hun kinderen."
2) Surrogaat-vaderschap
Zonder eigen kinderen, kan zingeving gevonden worden door actief betrokken te zijn bij de opvoeding van andere kinderen. Een toffe peter voor het kindje van een (schoon)zus of vrienden, bijvoorbeeld. Vrijwilligerswerk is een andere manier om een deel van het gemiste vaderschap in te vullen.
3) Steun
Voor ongewenste kinderloosheid bestaat heel wat sympathie, maar geforceerde kinderloosheid heel wat minder. Hoe vertel je dat aan vrienden, hoe weersta je alle vragen en roddels over je relatie? Niet zelden komt de reactie: 'Zoek dan toch iemand anders' of nog minder sympathiek: 'Vergeet gewoon het condoom'. Gewoon iemand om mee te praten en een begripvolle schouder om op uit te huilen: dat zou helpen, maar is lastig.
"Het voelde niet normaal om te vertellen dat ik degene ben die kinderen wil. Ik heb het maar aan een paar mensen verteld."
Ook binnen de relatie is communicatie en steun belangrijk. Als je je gevoelens en wensen niet kan uitspreken, ook al zijn die tegengesteld aan wat je partner wil, verzwakt het vertrouwen in de relatie.
4) De verwerking
De beslissing tot kinderloosheid, kan leiden tot een rouwproces. Daar niet aan toegeven, is vragen om problemen. "Mannen voelen zich vaak gekwetst in hun mannelijkheid en viriliteit als ze geen kinderen hebben. Het grootste probleem is echter dat ze er niet over kunnen praten, dat hun gemis niet wordt erkend", aldus therapeute Ann Dazell, die zelf een onderzoek startte na een getuigenis van een kinderloze, mannelijke patiënt.
"Er wordt verwacht dat een leven zonder kinderen moeilijk is voor vrouwen." Voor mannen ligt dat anders: zij worden net verwacht te dromen van een leven zonder kinderen. "Er zijn maar weinig plaatsen maar deze kinderloze mannen kunnen praten over hun gevoelens."
