Geslachtschromosoom van man ten dode opgeschreven?
Het geslachtsbepalende Y-chromosoom zit slecht in elkaar en gaat snel achteruit. Uiteindelijk zal het zelfs verdwijnen ook al blijft de mens bestaan. Dat beweert professor Jenny Graves.
Mannen zijn voorzien van een X- en een Y-chromosoom, vrouwen van twee X-chromosomen. Dat is een voordeel voor het vrouwelijke geslacht. "De X heeft daar een vriendje en kan zo stukjes uitwisselen en zichzelf herstellen", legt de prof in de evolutionaire genetica uit. "Maar als er aan de Y wordt geraakt, komt die in een neerwaartse spiraal terecht."
"Je zou denken dat het geslacht zo belangrijk is dat het zo goed als onveranderlijk is. Maar het verandert constant en het Y-chromosoom vernietigt omzeggens zichzelf." Y is ook het meest actief in de teelballen, waar het sperma aanmaakt. En dat is volgens Graves een "erg gevaarlijke plek" omdat er heel wat celdelingen plaatsvinden. Bij elke celdeling is er immers een risico op mutatie of genverlies.
"Rommelgenen"
De X heeft nog zo'n duizend genen over, te veel in verband met geslacht en intelligentie, weet Graves. Het kleinere Y ging van start met zo'n 1.700 genen maar daar blijven er nog amper 45 van over, en dat is dan meestal nog "rommel". "Een schoolvoorbeeld van wat ik dom ontwerp noem. Het is een evolutionair ongeluk."
Als de mensheid blijft bestaan, dan zullen er nieuwe geslachtsbepalende genen en chromosomen kmen, die misschien wel tot een nieuwe hominide soort zullen leiden. Zo geschiedde blijkbaar met de Japanse stekelrat, die als soort het verlies van de Y-chromosoom overleefde.
5 miljoen jaar
Voor wat de mens betreft voorspelde Graves al een paar jaar geleden dat dit proces zich waarschijnlijk binnen de komende vijf miljoen jaren zal voordoen. Maar, voegt ze eraan toe, in sommige geïsoleerde groepen kan het al ingezet zijn.
Graves krijgt wel heel wat wetenschappelijke tegenkanting maar blijft nog altijd bij haar standpunt. "Het is heel slecht nieuws voor alle mannen", weet ze.
