Hoeveel slaap heeft u echt nodig?

Hoeveel slaap heeft u nodig? Die vraag houdt wetenschappers wereldwijd al tientallen jaren bezig. Nu een artikel in de Wall Street Journal stelt dat zeven uur slaap beter is dan acht uur en de American Academy of Sleep Medicine bezig is nieuwe richtlijnen op te stellen, staat het onderwerp nog maar eens in de schijnwerpers.

Wat er in de nieuwe richtlijnen zou moeten staan, is niet eenduidig. Dat schrijft onderzoekspartner Gemma Paech van het Centre for Sleep Research aan de universiteit van South Australia in een analyse op de website The Conversation. De hoeveelheid slaap die een volwassene nodig heeft, verschilt immers sterk van persoon tot persoon.

Wanneer en hoe lang we slapen, wordt bepaald door ons bioritme en de homeostatische processen in ons lichaam - zoals het regelen van de lichaamstemperatuur. Beide worden beïnvloed door onze genen. Die bepalen voor een belangrijk deel of we nachtraven of vroege vogels, en lang- of kortslapers zijn. Maar hoewel genen de basis vormen voor onze slaapduur en -periode, spelen er ook veel externe factoren mee.

Slaapdruk
Een van de belangrijkste invloeden op de slaapduur, is onze slaapgeschiedenis. Veel volwassenen ervaren dagelijks of wekelijks de gevolgen van een slaapbeperking - of ze het nu beseffen of niet. Een tekort aan slaap verhoogt de slaapdruk. Die druk neemt weer af tijdens de slaap; een hogere druk verhoogt dus de nood aan slaap.

Ook gezondheid, fysieke activiteit, zware arbeid en mentale werkdruk kunnen de slaapduur beïnvloeden. Na een zware training of tijdens stresserende periodes, zoals examens, neemt de hoeveelheid slaap die u nodig heeft om te herstellen toe. Wie ziek is of aan een slechte gezondheid lijdt, heeft meer slaap nodig dan een gezond persoon. Bovendien wijzigt onze nood aan slaap wanneer we ouder worden.

Al deze individuele factoren maken het moeilijk specifieke richtlijnen op te stellen. Toch zijn slaaponderzoekers het er in het algemeen over eens dat een meerderheid van volwassenen zeven tot negen uur slaap nodig heeft om op hun best te functioneren.

Negatieve gevolgen
Een slaapbeperking tot minder dan zeven uur per nacht vertraagt de reactiesnelheid, bemoeilijkt het nemen van beslissingen en leidt tot een slechter geheugen en humeur. Slaperigheid en vermoeidheid nemen toe. Wie acht of negen uur slaapt, ondervindt daarentegen geen negatieve of positieve gevolgen.

Maar dat betekent niet noodzakelijk dat langer slapen slecht is. Hoewel we niet elke nacht tien uur slaap nodig hebben, zijn er duidelijk voordelen van een verlengde slaapduur. Die kan bijvoorbeeld de waakfunctie tijdens opeenvolgende periodes van slaapgebrek 'beschermen'.

Maar zes uur slaap nodig?
Mensen die beweren genoeg te hebben aan zes uur slaap, worden door anderen vaak benijd. Maar in wetenschappelijke kringen doen ze wenkbrauwen fronsen. Er is een kleine kans dat deze mensen tot de 'happy few' behoren die over de juiste genen beschikken, maar meer waarschijnlijk is dat ze zich niet bewust zijn van hoe hun slaapverlies de waakfuncties aantast. Hoe we ons voelen, weerspiegelt immers niet altijd hoe we functioneren.

Heeft u een wekker nodig om wakker te worden? Verlangt u er tijdens het weekend naar uit te slapen? Dan wordt er wellicht niet aan uw slaapbehoefte voldaan.

Dagboek
Hoe weet u dan hoeveel slaap u nodig heeft? Dat is moeilijk te bepalen, omdat de slaapbehoefte aanzienlijk varieert en afhankelijk is van verschillende factoren. The Conversation lijst enkele tips op: probeer naar bed te gaan wanneer u zich slaperig voelt en gebruik, indien mogelijk, geen wekker. Probeer overdag zoveel mogelijk blootgesteld te worden aan natuurlijk zonlicht en houd u aan een regelmatig slaapschema. Wanneer u een dagboek bijhoudt waarin u elke dag noteert om hoe laat u naar bed ging en opstond, hoe u sliep en hoe u zich tijdens de dag voelde, zou u na een tijdje de beste slaapduur en -tijd voor uzelf moeten kunnen bepalen.