Kanker uitroeien tegen 2050: hoe realistisch is het?
Een paper van het University College in Londen, die stelt dat tegen 2050 iedereen onder de 80 zal kunnen genezen van kanker, doet stof opwaaien. De paper verscheen vorige week en duikt intussen overal in de media op. "Stap voor stap gaat het zeker vooruit", stelt professor en oncoloog Ignace Vergote, voorzitter van het Leuvens Kankerinstituut. "Maar stellen dat kanker tegen 2050 zal uitgeroeid zijn, is naar mijn mening iets té optimistisch."
Onderzoekers van het University College stellen in een narratieve studie dat het aantal sterfgevallen van de meestvoorkomende kankers in de voorbije twee decennia met 30 procent is afgenomen. Dat hebben we te danken aan vroegtijdige diagnoses, betere behandelingen en het feit dat minder mensen roken.
Volgens de wetenschappers kan de kankersterfte nog veel meer worden teruggedrongen met een nog beter rookgedrag, een betere gewichtscontrole, meer screeningprogramma's, genetische tests en preventieve behandelingen zoals een lage dosis aspirine om darmkanker te voorkomen vanaf 50 jaar.
Het aantal rokers mag dan verminderen, tegelijk neemt wel het aantal obese mensen toe
"Te optimistisch"
Op die manier is het volgens hen mogelijk tegen 2050 alle kankers bij patiënten jonger dan 80 te genezen. Een zeer optimistisch besluit, dat deining veroorzaakt in de medische wereld.
De Britse National Health Service (NHS) weerlegde de paper meteen op haar website: "Hoewel er een verbetering is voor bepaalde trends, zoals een vermindering van het aantal rokers, staan we er op andere vlakken net slechter voor. Het aantal obese mensen neemt toe en zoals een recente studie uitwees, is het Verenigd Koninkrijk een van de landen met de meeste gevallen van obesitasgerelateerde kankers, zoals darmkanker."
Volgens professor Vergote van het UZ Leuven en het Leuvens Kankerinstituut is een positief bericht niet misplaatst. Voor bepaalde veelvoorkomende types kanker is er immers inderdaad een gunstige evolutie. "Het is goed dat mensen weten dat er aan kanker gewerkt wordt. Maar ik betwijfel of de verbetering zo radicaal zal zijn", zegt hij.
Professor Vergote stelt de jongste 20 jaar minder sterfte vast voor borstkanker (10.610 gevallen in 2012), prostaatkanker (8.288), longkanker (8.142) en kanker bij kinderen. "Dat is deels omdat de diagnose vroeger wordt gesteld, maar ook omdat er minder wordt gerookt, omdat mensen meer bewegen en meer vezelrijke voeding eten."
Tegelijk gaat de behandeling zelf ook stapje voor stapje vooruit", aldus Vergote. "Zo verwachten we door de nieuwe vaccinaties ook voor baarmoederhalskanker een beduidende verbetering binnen 10 à 20 jaar."
Voor bepaalde tumoren is er nog heel wat werk aan de winkel. Er is wel degelijk vooruitgang, maar die komt er stap voor stap
Verschillende oorzaken en behandelingen
Maar stellen dat kanker over 45 jaar uitgeroeid kan worden, gaat volgens Vergote een brug te ver. "Kanker is heel verscheiden. Er zijn verschillende oorzaken en verschillende behandelingen. Soms ontsnapt een tumor aan de behandeling, soms slaat een behandeling tijdelijk aan maar gaat het na verloop van tijd weer slechter. Deze stelling is naar mijn mening dus een beetje futuristisch en al te optimistisch."
Voor bepaalde tumoren is er nog heel wat werk aan de winkel, aldus Vergote. "Zo kan je tegen eierstokkanker bijvoorbeeld moeilijk preventief optreden, omdat het niet duidelijk is hoe die kanker ontstaat. Er is wel degelijk vooruitgang, maar die komt er stap voor stap."
Behandeling van kanker is steeds meer teamwork
De zorgkwaliteit is enorm gestegen omdat de behandeling van kanker de voorbije jaren teamwork is geworden. Dat meldt het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) nadat ze de balans opmaakte van tien jaar Multidisciplinair Oncologisch Consult (MOC).
Het diagnosticeren en behandelen van kanker wordt volgens het KCE steeds complexer. Hierdoor werd de betrokkenheid van vele verschillende specialisten noodzakelijk. "Deze multidisciplinariteit is een meerwaarde en heeft bijgedragen tot de meest recente vorderingen bij de aanpak van kanker", luidt het.
Een patiënt krijgt met veel zorgverleners te maken: artsen die de diagnose stellen, behandelende artsen, maar ook oncologisch verpleegkundigen, zorgcoördinatoren, psychologen, sociaal werkers en diëtisten. Voor de coördinatie en informatie-uitwisseling werd tien jaar geleden het Multidisciplinaire Oncologisch Consult (MOC) in het leven geroepen. Vandaag zijn deze MOC's terug te vinden in elk ziekenhuis dat kanker behandelt.
Maar er is nog ruimte voor verbetering, stelt het KCE. De multidisciplinariteit is niet altijd optimaal. "De redenen hiervoor zijn vooral organisatorisch: te drukke agenda's van de specialisten, moeilijke uren... Daarnaast zijn er soms technische problemen met de overdracht van documenten, zoals radiografieën."
