Ouder dan je leeftijd? Win de jaren terug (deel 2)
In deel 1 gingen we kijken naar wat normale en afwijkende klachten zijn voor mensen tussen 30 & 50 en 50 & 70, op vlak van geheugen, fysiek, rug en gewrichten. Vandaag worden oren, ogen en tanden op dezelfde manier benaderd: welke factoren wijzen op vroegtijdige veroudering, wat zijn de gezondheidsrisico's en wat kan je er aan doen?
Omdat je zintuigen toch van onschatbare waarde zijn voor het dagdagelijks functioneren, krijgen ze in dit duo van gezondheidsartikels hun verdiende aandacht. Eerst gaan we kijken naar de oren en ogen om uiteindelijk te eindigen met het natuurlijke en vroegtijdige verouderingsproces van onze tanden.
OREN
1. Leeftijdscategorie: 30-50
Wat is normaal?
* Moeite ondervinden bij het onderscheiden van spraak in een ruimte met veel achtergrondlawaai
Wat is niet normaal?
* Moeite hebben om een conversatie te horen in een restaurant
* Te vaak het idee hebben dat mensen mompelen
* Bepaalde medeklinkers slecht kunnen onderscheiden, zoals de s-klank
* Moeite ondervinden bij het luisteren naar hoge tonen als kinder- of vrouwenstemmen
Het natuurlijk verminderen van ons gehoor door ouderdom is een gevolg van het afsterven van kleine haarcelletjes in het binnenoor. Helaas kunnen erfelijke elementen, frequente blootstelling aan lawaai en roken je gehoor vroegtijdig aantasten. Zeker voor je 55ste hoor je geen last te hebben van bovenstaande klachten.
Win de jaren terug!
Stoppen met roken kan natuurlijk een rem zetten op de vroegtijdige veroudering van meer dan alleen je oren, maar daar moet je jezelf eerst en vooral van overtuigen. Dé hoofdreden dat het gehoor van veel mensen te snel aftakelt, is het beluisteren van te luide muziek. Een goede tip is het aanschaffen van een hoofdtelefoon die je helemaal afsluit van achtergrondlawaai, waardoor je de muziek een stuk minder luid hoeft te zetten.
2. Leeftijdscategorie: 50-70
Wat is normaal?
* Worstelen met het horen van alledaagse geluiden, zeker op luide, lawaaierige locaties
* Geconfronteerd worden met jongere mensen die je zeggen dat je TV of radio veel te luid staat
Wat is niet normaal?
* Tinnitus (oorsuizen) in combinatie met beginnende of vergevorderde doofheid
* Moeite hebben om dagdagelijkse, herkenbare geluiden te onderscheiden
Vanaf de leeftijd van 55 is het perfect normaal dat je oren minder goed beginnen te werken en er gehoorverlies plaatsvindt. Zeker in de leeftijdsgroep rond 70 heeft gemiddeld 70 procent hier overduidelijk last van.
Win de jaren terug!
Eens in deze leeftijdscategorie is er maar heel weinig (of misschien zelfs niets) dat je kan doen om gehoorverlies te vermijden. Steek je kop vooral niet in het zand en schaf een oorapparaat aan, ook al heb je de leeftijd van 70 nog niet bereikt. Uit onderzoek blijkt dat velen eerst meer dan 10 jaar lopen te sukkelen vooraleer ze hun trots opzij kunnen schuiven en hulp aanvaarden.
Nochtans geldt ook hier: 'hoe vroeger je erbij bent, hoe beter'! Zo kunnen je hersenen zich namelijk sneller aanpassen, want hoe langer je wacht, hoe meer tijd je brein nodig heeft om de geluiden te interpreteren. Kort samengevat: 'use it or lose it'.
OGEN
1. Leeftijdscategorie: 30-50
Wat is normaal?
* (eerder vanaf 45) Moeite ondervinden bij het lezen van kleine letters
* Meer licht nodig hebben om te lezen
Wat is niet normaal?
* Troebel zicht
* Een vernauwing/versmalling van je gezichtsveld (richting kokervisie, wat wil zeggen dat je enkel scherpte kan waarnemen in een beperkt gebied binnen je normale gezichtsveld, qua vorm te vergelijken met een koker)
Het slecht kunnen lezen van kleine lettertypes (verziendheid) is een typisch symptoom van ouderdomsgerelateerd gezichtsverlies. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een minder flexibele lens. Troebel zicht kan dan weer wijzen op staar (cataract), een aandoening die eerder voorkomt rond de leeftijd van 70, maar ook mensen rond de 50 kan raken, in het bijzonder diabetici. Hetzelfde geldt ook voor glaucoma. Deze schade aan de oogzenuw kan kokervisie veroorzaken en zou in principe de kop pas mogen opsteken rond de leeftijd van 70.
Win de jaren terug!
Ook hier is de grote boosdoener roken. Onderzoek heeft aangetoond dat deze verslaving de kansen op heel wat oogproblemen aanzienlijk vergroot, zeker staar.
2. Leeftijdscategorie: 50-70
Wat is normaal?
* Troebel, wazig of vaag zicht
* Occasioneel vlekjes zien
* Ooglenzen die geel of bruin verkleuren
Wat is niet normaal?
* Het plotse vervagen van je beeld
* Rechte lijnen die waggelend overkomen
Binnen deze leeftijdscategorie krijgen velen te kampen met diabetes, wat een wazig effect kan hebben op je zicht door de schommelende suikerlevels. Blijf hier dus zeker en vast niet mee zitten! Rechte lijnen die lijken te wiebelen, is een klassiek symptoom van leeftijdsgebonden maculaire degeneratie (LMD), een oogaandoening waarbij de gezichtsscherpte afneemt omdat kegeltjes afsterven in de gele vlek in het centrum van je netvlies. LMD komt normaal op rond de leeftijd van 70, indien het vroeger ontstaat, wordt dit gekoppeld aan erfelijke factoren en opnieuw aan roken.
Win de jaren terug!
Test je ogen één voor één om te zien of je verticale en horizontale lijnen nog steeds recht kan zien. LMD dat vroegtijdig wordt opgespoord, kan namelijk goed behandeld worden om verdere aftakeling te voorkomen. Let verder ook op je vetopname en neem voldoene Omega 3 op omdat onderzoek heeft aangetoond dat dit het risico op LMD kan inperken.
TANDEN
1. Leeftijdscategorie: 30-50
Wat is normaal?
* Lichtjes verkleurde tanden
* Gematigd verlies van tandglazuur
* Gingivitis (tandvleesontsteking)
Wat is niet normaal?
* Al tanden kwijt of tanden aan het verliezen
* Pijnlijke kaken
* Minder scherpe hoektanden en je 4 bovenste voortanden die allemaal even lang zijn
* Bloedend tandvlees
Naarmate we ouder worden is het normaal dat onze tanden verkleuren omdat de kristallen in het tandglazuur afbreken, waardoor onder andere thee en wijn kunnen penetreren en vlekken veroorzaken. Wanneer je echter binnen deze leeftijdsgroep al echt tanden aan het verliezen bent, heb je te maken met vroegtijdige veroudering van je gebit, meestal veroorzaakt door een tandvleesziekte. Ook tandenknarsen (vaak stressgerelateerd) kan dit verouderingsproces versnellen.
Win de jaren terug!
De link is misschien niet meteen overduidelijk, maar onderzoek heeft aangetoond dat een fitte en gezonde levensstijl de kans op tandbedreigende tandvleesinfecties en escalerende tandvleesziektes met 40 procent kan verminderen. Ook flossen is een must, dus als je dat nu nog niet doet, zie het dan als een goed voornemen om er vandaag mee te starten.
2. Leeftijdscategorie: 50-70
Wat is normaal?
* Terugtrekkend tandvlees (gemiddeld bij 80% van deze leeftijdsgroep)
* Bevlekte tanden (zeker in de buurt van het tandvlees)
* Verlies van enkele tanden
Wat is niet normaal?
* Zeer gele tanden
* Bewegende tanden
Terugtrekkend tandvlees geeft de indruk dat je tanden langer zijn, maar wanneer je de wortel van de tand kan zien aan de tandvleeslijn, net boven het tandglazuur, kan tandverlies ontstaan omdat de wortel geen bescherming meer krijgt.
Win de jaren terug!
Meer dan een goede tandverzorging kan hier niet als raad geboden worden. Minstens 2 keer per dag de tanden poetsen met een aangepaste tandpasta (bijvoorbeeld voor gevoelig tandvlees) en uiteraard flossen. Ook desinfecterend mondwater kan tandvleesinfecties en de daaruit voortkomende ziektes helpen vermijden en bestrijden. Zeker vanaf de leeftijd van 60 zijn deze tandvleesaandoeningen veel voorkomend. Er bestaan ten slotte ook operaties om het overmatig terugtrekken van tandvlees te corrigeren en tandverlies te vermijden.
Dit gezondheidsnieuws werd gebaseerd op een brede waaier aan onderzoeken en tips van specialisten, samengebracht door de Daily Mail. (lf)
