Verklaard: waarom een jetlag zolang duurt

Als we nieuw onderzoek mogen geloven, dan zou een jetlag binnenkort voorgoed verleden tijd kunnen zijn. Een groep wetenschappers ontdekte een gen dat ons verhindert om ons aan te passen aan een nieuwe tijdzone. Dat verklaart waarom het zolang duurt alvorens we ons kunnen aanpassen. Nu ze dat weten, zijn pillen tegen een jetlag binnen handbereik.

Goed nieuws dus voor mensen die vaak verre reizen maken, vooral als er meer dan drie tijdzones overschreden worden. Bij die langeafstandsvluchten moeten gespecialiseerde lichtreceptoren in onze ogen de verandering opmerken en onze interne klok synchroniseren met de lokale tijd.

Voor elk bijkomend uur kan het echter een dag duren alvorens je volledig aangepast bent. Daardoor krijgen reizigers vaak meerdere dagen af te rekenen met een vreselijke vermoeidheid voordat ze weer kunnen genieten van een goede nachtrust.

Muizen
Om te onderzoeken waarom dat zolang duurt, stelden wetenschappers van de universiteit van Oxford een groep muizen bloot aan licht tijdens de donkere uren van de dag. Op die manier werd een groep genen geïdentificeerd die hielpen om de interne klok van de dieren aan te passen, als antwoord op het licht. Er was echter één uitzondering: een gen dat werkte als rem, om de effecten van de andere genen te beperken.

Noodrem
"Als dit gen uitgeschakeld werd bij de muizen en ze door verschillende tijdzones reisden, herstelden ze maar liefst drie keer sneller van hun jetlag", klinkt het bij dr. Stuart Peirson. "In sommige gevallen was er zelfs helemaal geen sprake meer van een jetlag."

Volgens de wetenschappers werkt het gen als noodrem om ervoor te zorgen dat onze interne klok niet verstoord raakt. "De klok wil zeker weten dat het een betrouwbaar signaal krijgt. Als hetzelfde signaal gedurende een paar dagen op dezelfde tijd komt, vindt het lichaam dat biologisch relevant. Maar het is net dat bufferysteem dat ons vermogen om ons aan te passen aan een nieuwe tijdzone en een jetlag veroorzaakt", aldus dr. Peirson.

Verwonderlijk is zo'n noodrem niet, aangezien een verstoring gelinkt werd aan een reeks chronische ziektes. Denk maar aan kanker, diabetes, hartziektes, een verminderde immuniteit voor infecties en verschillende mentale ziektes.

Toekomst
Volgens dr. Peirson zijn er wel mogelijkheden om het noodrem-mechanisme te blokkeren en moeten pillen om de aandoening tegen te gaan binnen de tien jaar op de markt zijn.

Voor wie niet zolang wil wachten, zijn er nog een aantal andere tips. Zo zijn tripjes naar het oosten, zoals naar Azië, problematischer dan die naar het westen, omdat het lichaam zich moeilijker aan een kortere dag aanpast dan aan een langere. Ander onderzoek toonde dan weer aan dat reizen op een lege maag kan helpen tegen een jetlag, terwijl andere wetenschappers zelfs aanraden om helemaal niets te eten tijdens een vliegtuigreis.