Aantal zelfdodingen in Belgische gevangenissen bij de hoogste van Europa

Het aantal zelfdodingen in Belgische gevangenissen ligt 25 procent boven de Europese mediaan, waardoor België tot de landen met de hoogste cijfers behoort. Dat melden de Centrale Toezichtsraad voor het Gevangeniswezen (CTRG) en het Federaal Instituut voor de bescherming en de bevordering van de Rechten van de Mens (FIRM) op basis van cijfers van de Raad van Europa. Ze vragen om dringend werk te maken van een oplossing voor het structurele tekort aan psychiatrische zorg voor gedetineerden.

De organisaties zien verschillende “blijvende knelpunten”, waarvoor ze oplossingen verwachten in een actieplan dat de Belgische overheid eind dit jaar zal voorstellen. Zo is er een structureel tekort aan psychiatrische zorg in de gevangenissen. Er werd al een stap gezet op het vlak van psychologen, maar psychiaters zijn er nog steeds te weinig. “Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn er in België slechts 0,2 psychiaters beschikbaar per 1.000 personen in detentie, terwijl het Europese gemiddelde 1,3 psychiaters per 1.000 personen bedraagt (2020)”, klinkt het. Tegelijk zou het penitentiair personeel “nog steeds onvoldoende praktijkgerichte opleiding” krijgen over zelfmoordpreventie en mensenrechten.

Menselijke waardigheid

CTRG en FIRM stellen ook vast dat er “voortdurend” gebruik wordt gemaakt van maatregelen die afbreuk doen aan de menselijke waardigheid. “Praktijken zoals naakt isoleren, overmatig gebruik van handboeien en disproportionele dwangmaatregelen worden bij gebrek aan gepaste alternatieven nog steeds toegepast.”

Gedetineerden in een psychische crisis zouden ook nog in kale cellen, zonder meubilair, naakt en zonder gepaste medische zorg opgesloten worden. Ten slotte wijzen de organisaties op een gebrek aan daadwerkelijke interne rechtsmiddelen, die slachtoffers van misbruik beter zouden kunnen beschermen.