Magische 'paddotherapie' tegen depressie

In het Verenigd Koninkrijk zou binnen dit en een jaar een klinische testfase worden gestart voor de 'Magic Mushroom Therapy', een behandeling die depressie zou kunnen verhelpen. Na twee baanbrekende onderzoeken denken experten klaar te zijn om het actieve ingrediënt van hallucinogene paddenstoelen (ook wel paddo's genoemd) los te laten op proefpersonen die lijden aan een ernstige depressie.

Deze actieve stof wordt psilocybine of psilocine genoemd en zou via een infusie traag in de bloedbaan worden gebracht terwijl de patiënten een zorgvuldig afgestemde 'praattherapie' ondergaan.

Controversieel?
De testfase wordt uitgestippeld door Professor David Nutt van het Imperial College in Londen die een jaar of drie geleden aan de deur werd gezet als leidinggevend drugsadviseur van de Britse overheid. Dit gebeurde nadat hij in de clinch ging met 'Home Secretary' Alan Johnson over de verstrenging van het cannabisbeleid.

Paddotherapie
Het idee om psilocybine te onderzoeken als mogelijke behandeling voor zware vormen van depressie wordt gekoppeld aan twee verregaande wetenschappelijke studies. Bij het eerste onderzoek kregen vrijwilligers psilocybine-infusies terwijl ze een hersenscan (fMRI) ondergingen.

Hieruit bleek dat het hallucinogeen twee belangrijke regio's van het brein binnen de hersenen als het ware ontkoppelt. De eerste regio is de mediale prefrontale cortex die bij depressieve mensen doorgaans hyperactief is. Het tweede gebied is de anterieure cingulate cortex, het deel van de hersenen dat een belangrijke rol speelt in het zelfbewustzijn en de vorming van onze identiteit.

Het tweede onderzoek, dat binnenkort gepubliceerd wordt in de British Journal of Psychiatry, ondervond dat de magische paddenstoelen de herinneringen gekoppeld aan positieve emoties verhoogden. Scans toonden vervolgens aan dat de geheugenbeleving heel echt leek. Er was dan ook een verhoogde activiteit in de delen van de hersenen die verantwoordelijk zijn voor het verwerken van zicht en andere zintuiglijke informatie.

Revelatie
Professor Nutt noemt het een revelatie: "Psychedelica worden gezien als geestverruimende drugs en er wordt dan ook gedacht dat de werking vooral de hersenactiviteit versterkt. Verrassend genoeg blijkt nu dat psilocybine in specifieke gebieden van de hersenen de activiteit afbouwt. We noemen deze gebieden 'hubs' omdat ze ontelbaar veel verbindingen hebben met andere hersenregio's".

Hij gaat verder: "Deze hubs houden onze ervaring van de wereld binnen perken en zorgen voor orde. We weten dat het deactiveren van deze regio's mensen in een staat brengt waar ze de wereld op een zeer vreemde manier opvatten".

Baanbrekend?
Het is de eerste keer in meer dan 50 jaar dat er diepgaand onderzoek werd gevoerd naar de effecten van psychedelische drugs. In de periode tussen 1950 en 1960 werden drugs als LSD en psilocybine al getest op meer dan 40.000 patiënten, wat resulteerde in meer dan 1000 papers.

Deze wetenschappelijke aanpak werd abrupt stopgezet toen drugs plots gezien werd als een sociale vijand en verdween in de illegaliteit. "Ze werden verbannen omdat ze de kracht hadden om de maatschappij te veranderen. Dit veroorzaakte behoorlijk wat onrust omdat het bijna onmogelijk werd ze te onderzoek", stelt Prof. Nutt.

Hij geeft dan ook toe dat het zeer moeilijk was steun te vinden voor zijn nieuwe studie. De Britse Medical Research Council (MRC) die eerst geen fondsen wou openbreken voor deze paddotherapie is nu wel geïnteresseerd in de klinische testfase.

Testfase
Verwacht wordt dat ongeveer 26 patiënten met een geschiedenis van ernstige depressies die niet geholpen zijn met medicatie of cognitieve gedragstherapie, zullen deelnemen. De helft van hen zal behandeld worden met psilocybine terwijl ervaren psychotherapeuten hen zullen stimuleren vrolijke herinneringen op te roepen en positief te denken.

Op basis van eerdere onderzoeken wordt gedacht dat de positieve effecten van de paddotherapie langdurig, zo niet permanent zouden kunnen zijn. Na de behandeling zullen de patiënten een jaar lang gevolgd worden. Hun gedrag zal vervolgens vergeleken worden met dat van de placebogroep. (lf)