Mannen even vatbaar voor depressie, alleen anders

Depressies worden vaak omschreven als een vrouwenziekte, maar nieuw onderzoek wijst uit dat mannen er minstens zo vatbaar voor zijn. Het grote verschil zit hem in de sluwe signalen waar voordien geen rekening mee gehouden werd. Agressie, alcohol- en drugsmisbruik en verhoogd risicogedrag behoren voortaan ook tot het lijstje van symptomen.

Een depressie kan zich heel anders uiten bij mannen, in het bijzonder in de vorm van sluwe signalen die gemakkelijk over het hoofd worden gezien. Wanneer agressief gedrag, alcohol- en drankmisbruik en verhoogd risicogedrag echter in de berekening worden opgenomen, wordt snel duidelijk dat mannen minstens even vatbaar zijn voor depressies als vrouwen.

Deze conclusie staat haaks op de vastgeroeste veronderstelling dat vrouwen 70 procent meer kans maken op een zware depressie. De resultaten bieden ook een gedeeltelijke verklaring voor een groot vraagstuk: Als vrouwen zoveel vatbaarder zouden zijn voor depressie, waarom plegen dan vier keer meer mannen zelfmoord?

Oogkleppen
"Als het aankomt op depressies bij mannen, hebben we tot op zekere hoogte echt oogkleppen op. We hebben blijkbaar nog nooit stilgestaan bij de brede waaier aan symptomen die genderspecifiek zouden kunnen zijn", verklaart dokter Andrew Leuchter, psychiater aan de UCLA.

Om dat patroon te doorbreken, werd een nieuwe checklist met symptomen opgesteld die depressies accurater moet opsporen. Als aanvulling op de vaste signalen als droefheid, slaapproblemen, schuldgevoelens, minderwaardigheidscomplex en isolement, hebben de onderzoekers woedeaanvallen, agressie, irritatie, alcohol- en drugmisbruik en verhoogd risicogedrag toegevoegd.

Diagnose
Ze goten al deze signalen in twee verschillende lijsten: een genderneutrale en eentje toegespitst op de symptomen die zich vooral in mannen lijkten te manifesteren. Om de nieuwe criteria uitvoerig te testen werden ze toegepast op een groep van 5.700 Amerikanen die deelnamen aan een langetermijnonderzoek rond mentale gezondheid. 41 procent van de proefpersonen bestond uit mannen.

Bij het toepassen van de genderneutrale checklist bleek dat 30,6 procent van de mannen en 33,3 procent van de vrouwen al een depressieve periode achter de rug had. Wanneer de deelnemers geëvalueerd werden op basis van de "mannelijke" symptomen, werd duidelijk dat 26,3 procent van de mannen en 21,9 procent van de vrouwen al gevochten had tegen een zware depressie.

Anders
"Alles wat we denken te weten over depressie is puur een reflectie van hoe het altijd al gedefinieerd is geweest. Hierdoor koesteren velen de gedachte dat het een vrouwenziekte zou zijn. Sigmund Freud, de vader van de psychiatrie, omschreef een depressie als inwendige woede, maar heel veel mensen, vooral mannen, richten die woede niet op zichzelf, maar op hun partners, collega's en vrienden", stelt Leuchter.

Terwijl vrouwen geen schaamte zouden voelen in het (h)erkennen van hun droefheid en ingedeukt zelfbeeld, stellen experten dat depressieve mannen op deze emoties reageren met gedrag dat het omgekeerde doet vermoeden. Ze worden brutaler, gooien zichzelf in een neerwaartse spiraal en verzachten de pijn met seks, drug of eindeloze werkdagen.

Conclusie
De definitie van depressie moet uitgebreid worden met zogenaamde externaliserende symptomen, het omgekeerde van de ingeburgde gedachtengang. Ook de waaier aan beschikbare behandelingen zou een update moeten krijgen.