Tijdsdruk? Dan liegen we sneller en creatiever
Bijna iedereen liegt wel eens, vaak om iets kleins. Nieuw onderzoek laat zien dat je onder tijdsdruk sneller en makkelijker liegt. Ook als je 'goede' redenen hebt voor het leugentje, ga je als je snel moet antwoorden creatiever om met de waarheid.
De resultaten van het onderzoek aan de Universiteit van Amsterdam en de Ben-Gurion University verschenen in het tijdschrift Psychological Science. Eerder onderzoek liet al zien dat mensen altijd gaan voor hun eigenbelang en dat liegen beduidend makkelijker gaat als ze het kunnen goedpraten voor zichzelf.
Liegen
Voor de Nederlandse studie bestudeerden onderzoekers ongeveer 70 volwassenen in verschillende experimenten met dobbelstenen. De deelnemers werd gevraagd naar de waarde van hun worp: een hogere score met de dobbelsteen leverde meer geld op. Een deel van de experimenten vond plaats onder tijdsdruk. Bij een ander experiment mochten de deelnemers drie keer met de dobbelsteen gooien. Vervolgens moesten ze de waarde van hun eerste worp doorgeven.
Tijdsdruk
Onder tijdsdruk logen de deelnemers beduidend vaker dan wanneer ze meer tijd kregen om hun antwoord te geven. Ook bij het experiment met de drie worpen werd vaker gelogen: de deelnemers konden hun leugen goedpraten: ze hadden dan misschien de eerste worp niet hoog gegooid, maar de tweede of derde wel.
"Mensen kiezen altijd voor zichzelf", vertelt onderzoeker Shaul Shalvi van de Universiteit van Amsterdam. "Pas als ze meer tijd hebben gaan ze nadenken over wat sociaal geaccepteerd gedrag is", klinkt het.
Deze resultaten zouden helpen om eerlijk gedrag te bevorderen. Je moet mensen niet in een hoek duwen, maar ze juist tijd geven. "Mensen weten dat het slecht is om te liegen, maar hebben tijd nodig om het juiste te doen", besluit Shalvi.
