Waarom je dromen (niet) kan onthouden

We dromen allemaal in onze slaap, alleen kan niet iedereen het 's morgens uitgebreid navertellen. Om te achterhalen hoe de vork aan de steel zit, brachten onderzoekers de hersengolven van proefpersonen in kaart terwijl ze sliepen én terwijl ze wakker waren. De werking van de zogenaamde alfagolf in de hersenen blijkt een grote invloed te hebben op de mogelijkheid om dromen al dan niet te onthouden.

Aan de hand van elektro-encefalografie gingen wetenschappers van het Onderzoekscentrum voor Neurowetenschap in Lyon kijken hoe proefpersonen reageren op het horen van hun naam in wakkere en slapende toestand. Zo konden ze een onderscheid maken tussen hoge en lage 'recallers'. Mensen die hun dromen perfect kunnen navertellen, blijken ook veel beter op hun naam te reageren wanneer ze wakker zijn.

Dromen
De 36 proefpersonen luisterden naar achtergrondgeluiden die af en toe onderbroken werden met hun eigen voornaam. De reactie van de hersenen werden haarfijn in kaart gebracht, zowel in wakkere als in slapende toestand. De helft van de deelnemers gaf vooraf aan hun dromen elke dag te kunnen herinneren (high recallers), terwijl de rest daar slechts 1 à 2 keer per maand in slaagt.

Tijdens het slapen reageerde iedereens brein gelijkaardig op het horen van de voornamen, die stil genoeg werden afgespeeld om niemand te wekken. In wakkere toestand daarentegen, zagen de onderzoekers sterk afgeblokte alfagolven bij de groep die bestempeld werd als de 'high recallers'. "Precies dit verschil zou variaties in de hersenen kunnen blootleggen die een belangrijke rol spelen in hoe we dromen", klinkt het.

Alfagolven
Onderzoek heeft aangetoond dat wanneer mensen plots iets horen en de ogen openen, veel meer regio's in het brein geactiveerd worden, terwijl de alfagolf wordt afgeblokt. Ook in deze nieuwe studie zagen de neurowetenschappers een afgezwakte alfagolf wanneer de proefpersonen hun voornaam hoorden in wakkere toestand. Opvallend was echter dat deze daling in de activiteit langduriger was bij de groep van de 'high recallers'.

Tijdens het slapen doen de alfagolven net het omgekeerde. Wanneer ze actief zijn, weerhouden ze prikkels van buitenaf om de hersenen te bereiken. Zo werden de golven bij de deelnemers opvallend actiever bij het afspelen van de voornamen. De wetenschappers vermoeden dat de activiteit van de alfagolven bij de 'high recallers' zodanig fel kan stijgen, dat ze erdoor gewekt worden.

Wakker
De groep die quasi elke dag dromen kan navertellen werd tijdens het onderzoek namelijk frequenter wakker. De 'high recallers' waren gemiddeld 30 minuten per nacht wakker, dubbel zoveel als de 'low recallers'. "Wanneer je meteen na of tijdens je dromen gewekt wordt, is de kans groter dat je je ze zal herinneren", klinkt de hypothese.

Toch is dat maar één aspect van het herinneren van dromen. De Franse onderzoekers concluderen dat er nog veel meer onderzocht moet worden om dit fascinerende fenomeen echt te begrijpen.