Herent loopt 1,5 miljoen euro mis na besparingen op het Gemeentefonds
De Vlaamse overheid bespaart ongeveer 1 miljard euro op het Gemeentefonds in de huidige lokale bestuursperiode van 2026-2031. Die knip voelen lokale gemeentebesturen hard en leidt soms tot uitgestelde investeringen of zelfs besparingen. “Volgens de eerste berekeningen loopt Herent deze legislatuur 1.527.686 euro mis”, verduidelijkt schepen van Financiën Katleen D’Haese (CD&V+) de financiële gevolgen voor de gemeente.
Hoe werkt de verdeling van het gemeentefonds?
Het verdelingsmechanisme is complex, maar leunt eigenlijk op vier pijlers.
Het inwonersaantal is een belangrijke bouwsteen waarop het mechanisme is gebaseerd. Maar er zijn ook een aantal andere factoren die het bedrag beïnvloeden. Hoe meer centrumfuncties een dorp of stad vervult, hoe hoger de uitkering uit het fonds. Daarom krijgen steden altijd de grootste bedragen om de kosten van stadsreiniging, mobiliteit, cultuurcentra en grotere politiezones op te vangen.
Er wordt niet alleen gekeken naar hoeveel mensen er wonen, maar ook naar wie er woont (demografie en sociale status). Als een gemeente veel inwoners heeft met een laag inkomen, kan de gemeente zelf minder lokale belastingen innen. Het Gemeentefonds compenseert dit door extra middelen toe te kennen. Het aantal werklozen, personen met een leefloon of kwetsbare gezinnen weegt zwaar door in de formule.
Het openruimtefonds wordt vaak in één adem genoemd met het Gemeentefonds, al is het bedrag van deze uitkering veel lager. Dit fonds is bedoeld voor gemeenten met weinig inwoners, maar veel oppervlakte aan natuur en landbouw. Zij krijgen op basis van dat criterium extra compensatie.
Herent zal aan het einde van de legislatuur dus 1,5 miljoen euro minder ontvangen uit het Gemeentefonds. Om een idee te geven: Herent plant deze legislatuur 74 miljoen euro aan investeringen. Het lokaal bestuur bekijkt daarom op dit moment nog hoe het deze verminderingen moet opvangen.
Ervaring uit andere gemeenten leert dat dit niet leidt tot rechtstreekse besparingen of belastingsverhogingen. Gemeenten hebben vaak nog buffers die ze gebruiken voor onvoorziene omstandigheden, zoals deze wijziging in het Gemeentefonds. “Momenteel is er nog geen zicht op mogelijke verschuivingen van budgetten. We willen eerst de volledige omvang van de impact in kaart brengen”, besluit schepen van Financiën Katleen D’Haese. Mogelijk brengt de herziening van de meerjarenplanning op de gemeenteraad van november of december meer duidelijkheid.
