Eerste test van Facebook Paper: "Leeservaring die dicht bij papier komt"

Facebook maakte de halve westerse wereld zo nieuwsgierig naar zijn nieuwslezer-app 'Paper', dat we niet konden wachten op de (voorlopig nog niet downloadbare) Belgische versie. Maar de Amerikaanse uitvoering geeft al een goed beeld van waar de app voor staat. En wees gerust: eens u ermee weg bent, zult u aan een ongeëvenaard tempo uw nieuwshonger kunnen stillen.

Voor één ding, zo toonde Facebooks nieuwe 'Paper'-nieuwsapp ons al aan, hoeft u geen schrik te hebben: de beslissing van oprichter Mark Zuckerberg om uw mobiele toestel app per app te veroveren, zal niet resulteren in een smartphone die op de lange duur zijn looks volledig aan die van het sociaalnetwerk heeft ontleend. Uit de bedieningsschermen van de zopas gelanceerde nieuwslezer, die voorlopig beperkt blijft tot iPhone-eigenaars met een Amerikaans account, valt zelfs nauwelijks af te leiden dat hij van Facebook komt: weg is het overheersende blauw, de duimpjes en andere symbolen, of het bekende Facebook-logo. In plaats daarvan krijgt u een nieuwslezer die het geaggregeerde nieuws uit tientallen onlinebronnen, zoals de naam van de app al verried, inderdaad herstructureert tot een snel doorbladerbaar 'papieren' medium op miniatuurformaat. Met inbegrip van de weekendbijlagen, en met een groot respect voor fotografie.

Misschien is het omdat andere nieuwsapps en -sites ons al een vast leestraject hebben aangeleerd, maar 'Paper' voelt tijdens de eerste momenten dat u hem gebruikt zo vernieuwend dat hij zelfs moeilijk te navigeren lijkt. De bediening, waarbij u met een reeks natuurlijke duimbewegingen doorheen de secties en pagina's bladert, is duivels intuïtief, maar er hangt ook een korte leercurve aan vast: u zult, zeker vlak nadat u de app hebt geïnstalleerd, een paar keer stilvallen in uw ervaring, omdat u bijvoorbeeld niet goed weet hoe u terug naar het vorige scherm moet. Er zitten géén navigeerknoppen in Paper: alles gebeurt door middel van een bladerbeweging. Dat geeft inderdaad een leeservaring die redelijk dicht bij die van papier zit, maar kan bevreemdend overkomen bij gebruikers die het al gewend zijn om knoppen en links in te drukken.

Op snelheid
Maar zo gauw u ermee weg bent en de app een paar dagen hebt gebruikt, zult u merken dat u zich nog nooit zo snel een weg door het nieuwsaanbod hebt gescand, en uw dagelijkse dosis aan relevante nieuwsverhalen hebt geconsumeerd, als nu. Dat komt in de eerste plaats door de structuur die Paper aanhoudt. Facebook koos voor een horizontaal stramien met verschillende secties, die ook al deftig verschillen van die van een gewoonlijk online nieuwsmedium: er zijn de gewoonlijke secties, zoals samenleving en politiek, bedrijvigheid, technologie en sport, maar verder zitten er ook een paar onderdelen bij die eerder lijken op die van een weekendkrant. Er is bijvoorbeeld een 'Ideas'-sectie, met nieuws en ideeën over en van de grote geesten van deze en vervlogen tijden. Er is een 'Exposure'-sectie, met grote nadruk op mooie fotografie. Er is een digitaal 'Flavor'-katern, met verhalen over eten, drinken en culinair gericht reizen. En er zijn - voor wie erop zat te wachten - de 'LOL'- en 'Cute'-secties, die vooral de jongere nieuwszoekers behagen.

U hoeft dat gelukkig niet allemààl te slikken: de secties zijn, in een fris kaartensysteempje, vrij te kiezen. Maar dat kan niet worden gezegd over de tientallen nieuwsbronnen wier verhalen Facebook aggregeert in Paper: als daar een bron tussen zit die u niet zo betrouwbaar vindt, is er geen manier om die uit het aanbod te filteren. Ook materiaal van Twitter, toch niet zo'n onbelangrijke nieuwsbron voor velen, kan niet worden aangesproken vanuit Paper. Wat de integratie van zijn eigen hoofdproduct betreft, sloeg Facebook volgens ons min of meer de juiste snaar aan: het nieuwsoverzicht van de gebruiker zijn eigen Facebook-profiel is een doodgewone sectie, die naast de politiek-, tech-, sport- en andere secties staat, en het nieuwsaanbod dus niet in de weg loopt. We hadden een beetje schrik voor het effect waarmee andere nieuwslezers als Flipboard zichzelf wat ons betreft kapot hebben gemaakt: door mordicus persoonlijke updates van sociaalnetwerkvrienden te mengen met gevestigde nieuwsverhalen.

Kleine lettertjes
Het enige eigen element dat Facebook wel over de volledige Paper-interface laat hangen, zijn drie knoppen om statusupdates, vriendschapsverzoeken en Messenger-berichten te tonen: die houden absoluut steek boven de Facebook-sectie, maar bij de andere nieuwskaternen voelen ze een beetje te opdringerig aan. Verder stellen we ons vragen over de tekstgrootte die soms wordt gehanteerd: sommige 'previews' van verhalen zijn quasi onleesbaar omdat de tekst te klein is. De 'reader'-sectie waarin de verhalen worden geopend is dan weer wel prima in orde wat tekstgrootte betreft, maar ligt in hetzelfde bedje ziek als de officiële Facebook-app: het beeld draait niet mee wanneer u de smartphone in landschapsmodus zet. Dat is geen probleem voor de nieuwsbronnen die Paper zelf aanboort: die worden toch automatisch naar de juiste tekengrootte gezet. Maar nieuws van journalistieke bronnen dat u gewoon opdiept via uw Facebook-account (op dit moment de enige manier om Belgisch nieuws in Paper te brengen, overigens) zit bij bepaalde sites gevangen in een te klein lettertype, dat u niet kunt vergroten door in te zoomen of door naar landschapsmodus te gaan.

Ik probeerde Paper ook te downloaden naar een iPad, om hem te vergelijken met gevestigde tabletnieuwslezers als die van het Amerikaanse onlinemagazine Slate, maar daar kwam ik van een kale reis terug: Paper is voorlopig alleen beschikbaar voor iPhone. Niét dus voor iPad, of voor Androidtoestellen, en Facebook meldde al dat het voorlopig nog geen plannen heeft om die conversies te maken. Het nieuwsaanbod is natuurlijk ook nog uitgesproken Amerikaans tot er gelokaliseerde versies verschijnen, maar ook op dat gebied zijn er nog geen aankondigingen. De app is voorlopig niet eens zichtbaar in de Belgische App Store, maar dat kan relatief eenvoudig worden omzeild: in uw iTunes-accountinformatie verandert u gewoon tijdelijk de nationaliteit van uw profiel in 'United States'.