Iraaks leger boekt eerste succes in offensief tegen IS

Het Iraakse leger meldt de eerste successen in een zondag begonnen offensief tegen terreurgroep IS (Islamitische Staat). Het uiteindelijke doel is de herovering van de stad Tikrit, maar vandaag hebben de soldaten al de regio Hamrin in handen gekregen, meldden militaire bronnen. Lokale functionarissen bestrijden wel dat het leger veel vooruitgang boekt in de strijd.

Tikrit is de geboortestad van de Iraakse oud-dictator Saddam Hoessein. Het Iraakse leger, sjiitische milities en strijders van soennitische stammen hebben zondag een offensief ingezet om IS uit de stad te verdrijven. De Iraakse regering heeft naar eigen zeggen 30.000 soldaten ingezet. Ook Iran doet volgens sommige berichten mee aan het offensief tegen IS.

Volgens het leger zijn de extremisten inmiddels verjaagd uit bepaalde gebieden rondom de stad. Bij het stadje Al-Dour, ten zuiden van Tikrit, vonden vandaag felle gevechten plaats, aldus lokale bronnen. Volgens lokale functionarissen bemoeilijken bermbomaanslagen de snelle opmars van het leger. Wel bestoken het leger en sjiitische milities steunpunten van IS in de stad.
 
Het offensief komt na enkele successen in de afgelopen maanden van het leger in de buurt van Tikrit. Zo werd het nabijgelegen stadje Beiji, waar een grote olieraffinaderij ligt, heroverd. Om Mosul, een ander bolwerk van IS, in te nemen zal het leger waarschijnlijk eerst Tikrit moeten veroveren. Tikrit ligt tussen Bagdad en Mosul.

Premier Haider al-Abadi riep zondag, voordat het offensief begon, soennitische strijders op die zich aan de zijde van IS hebben geschaard op de extremisten de rug toe te keren. Diegenen die dat doen kunnen op amnestie rekenen, aldus Al-Abadi. "Diegenen die zich hebben laten misleiden of die een vergissing hebben gemaakt roep ik op de wapens neer te leggen en zich bij het volk en de veiligheidsdiensten te voegen om hun steden te bevrijden", zei de premier.

Tikrit ligt zo'n 130 kilometer ten noorden van Bagdad en viel in de zomer van 2014 in handen van IS.

Geen bijstand door VS

Opvallend is dat de VS het Iraakse leger niet bijstaan met luchtbombardementen. Volgens het Pentagon heeft de Iraakse regering niet gevraagd om Amerikaanse luchtsteun. Wel zou Bagdad de VS op de hoogte hebben gesteld dat het offensief zondag van start zou gaan. De Amerikaanse afwezigheid is pikant omdat de luchtmacht van de VS elders in Irak het leger wel bijstaat in de strijd tegen IS. Ook leiden Amerikaanse militairen nu duizenden Iraakse militairen op, onder andere ter voorbereiding van een aanval op Mosul.

Een reden voor de Amerikaanse afwezigheid kan de Iraanse rol zijn. Sjiitische milities, die volop gesteund worden door Iran, hebben een groot aandeel in de aanval op Tikrit. Ook zijn er berichten dat Iraanse militairen de milities en het leger adviseren bij het offensief. Volgens diverse getuigen in het gebied overziet Qassem Soleimani, een hoge commandant van Iran's Revolutionaire Garde, een deel van de operatie. 

Samen met twee sjiitische militie-leiders leidt hij vanuit Albu Rayash het oostelijk deel van de campagne. "Hij stond op een heuvel wijzend naar gebieden van waaruit Islamitische Staat nog steeds opereert", aldus een getuige in Albu Rayash die de veiligheidstroepen bijstaat.

Extra soldaten naar Irak

De Australische premier Tony Abbott heeft vandaag meegedeeld 300 extra soldaten naar Irak te sturen. Zijn troepen in dat land worden zo meer dan verdubbeld naar 500 manschappen. Zij helpen bij de uitbouw van het Iraakse leger. 

Nieuw-Zeeland stuurt 140 bijkomende soldaten naar Irak.