Iran stemt tegen koers Khamenei
De Iraanse kiezer heeft massaal gestemd op de enige presidentskandidaat die het duidelijk niet eens is met de koers van de feitelijke baas van het land, de ayatollah Ali Khamenei, Hassan Rohani. De 64-jarige geestelijke Rohani werd in één stemronde tot president gekozen door ruim de helft van de kiezers en moet 3 augustus aan het werk, als zich geen onverwachte wendingen aandienen.
Hij blijft als president ondergeschikt aan de aartsconservatieve ayatollah en diens machtige Revolutionaire Garde, maar de kiezersgunst van gisteren is een troefkaart voor de zevende president van de Islamitische Republiek Iran, Rohani.
In 2009 volgden op de verkiezingsuitslagen massabetogingen tegen de herverkiezing van de nu vertrekkende president Mahmoud Ahmadinejad. Harde onderdrukking smoorde dat protest en sindsdien leek de oppositie uitgerangeerd.
Huidig beleid afgekeurd
Khamenei heeft nog steeds het land in zijn greep, maar de kiezer heeft de afkeuring daarover gisteren heel duidelijk gemaakt. 'De mannetjes' van Khamenei, zijn nucleaire onderhandelaar Saeed Jalili en zijn trouwe adviseur ex-minister van Buitenlandse Zaken Ali Akbar Velayati, werden als kandidaat nog gepasseerd door de burgemeester van de hoofdstad Teheran, Mohammad Baqer Qalibaf, die als tweede eindigde met 16,5 procent van de stemmen.
De oppositie was aanvankelijk niet eens van plan aan deze door Khamenei geregisseerde show mee mee te doen. Maar na een oproep van vooraanstaande hervormers om Rohani te steunen, bleek de opkomst gisteren hoog met circa 73 procent.
Rohani is een behoudende geestelijke, maar vindt dat het regime van Khamenei rechten van burgers schendt en de economie ruïneert door telkens de confrontatie met het Westen te zoeken. Rohani heeft zich eerder als diplomaat tijdens het presidentsschap van de hervormingsgezinde Mohammad Khatami (1997-2005) als een gematigd figuur getoond in de onderhandelingen van destijds over het omstreden Iraanse nucleaire programma.
Economische vooruitgang
Rohani heeft zich in de verkiezingsstrijd voorstander getoond van vrijlating van politieke gevangenen, meer persvrijheid en verzoening met het Westen. Die verzoening moet helpen de economie van de ondergang redden. De productie daalt net als de olie-export en de inflatie bedraagt zeker 30 procent. Banen verdwijnen terwijl de levensbehoeften in een jaar tijd in prijs zijn verdubbeld. Extra sancties vorig jaar van de EU en de VS tegen Iran zijn daar een belangrijk deel de oorzaak van.