De aarde warmt op, kijk maar naar de (bomen in de) koers
De Ronde van Vlaanderen bewijst het: de aarde warmt op. De renners rijden de jongste jaren door een groen landschap, terwijl dat 30 jaar geleden niet het geval was. "Bomen langs het parcours die in 1990 nog kaal waren, staan nu in bloei", zegt onderzoeker Pieter De Frenne.
Waar de archiefbeelden van de openbare omroep goed voor zijn: ze leveren het bewijs van de klimaatverandering. Thesisstudente Lisa Van Langenhove en professor Pieter De Frenne van de Universiteit Gent bekeken vrt-beelden van de Ronde Van Vlaanderen tussen 1980 en 2016. Ze vergeleken de bomen op 12 hellingen. De beelden komen telkens uit dezelfde achtdaagse periode, want de wedstrijd wordt steeds gereden tussen de 90ste en 98ste dag van het jaar.
"De bomen langs het parcours zijn in de jaren voor 1990 bijna altijd kaal. In de periode na 1990 blijken veel meer bomen begin april al bladeren en bloemen te dragen. Sommige staan zelfs al volop in bloei, terwijl dat voor 1990 nooit het geval was. Dat is een duidelijk signaal van de klimaatopwarming. De temperaturen op de hellingen in de Ronde zijn de laatste jaren sterk gestegen, net als in de rest van de wereld", zegt De Frenne.
Sinds 1980 is het op de Muur, de Paterberg en de andere hellingen van de Ronde 1,5 graden warmer geworden. De onderzoekers zagen bij magnolia's de bloei steeds vervroegen en bij meidoorns, haagbeuken en berken de bladvorming steeds vroeger optreden. "Sommige bomen gaat daardoor meer groeien en meer hout produceren maar voor dieren en bloemen onder de bomen is het slecht nieuws. Ze staan en leven langer in de schaduw waardoor bloemen niet groeien en insecten geen nectar vinden", aldus De Frenne.
De onderzoekers zijn zelf wielerliefhebbers en merkten al op dat het landschap van de Ronde in de loop der jaren fel veranderde. Dat ze nu gebruik maken van televisiebeelden om een wetenschappelijke stelling te onderbouwen, is nieuw. "Tot nu werden de effecten van klimaatverandering op bomen voornamelijk gebaseerd op waarnemingen in een klein aantal bossen of tuinen en bij een beperkt aantal soorten zoals eik, beuk en hazelaar. Deze nieuwe methode maakt het mogelijk om een grote diversiteit aan plantensoorten te onderzoeken. Enige voorwaarde is dat de koers er elk jaar passeert en ze wordt uitgezonden op televisie."
De onderzoekster besluit dat ook beelden van openbare bewakingscamera's en opnames van andere sportwedstrijden in de toekomst kunnen gebruikt worden om de bladvorming bij bomen te besturderen. "Een wielerwedstrijd heeft nog bijkomende voordelen: het is een van de weinige sportmanifestaties die op de openbare weg in het voorjaar plaatsvinden, op het moment dat bomen en struiken uitlopen en ze worden bovendien al decennialang georganiseerd."
