Hoop voor iconische monarchvlinder: helft meer geteld in Mexico
Goed nieuws is schaars in de wereld van natuurbehoud, maar soms komt het toch. De bedreigde monarchvlinder, bekend om zijn opvallende oranje-zwarte vleugels, lijkt zich voorzichtig te herstellen. Volgens een nieuw rapport van WWF Mexico is de populatie van de iconische trekvlinder met bijna twee derde toegenomen in vergelijking met vorig jaar.
Net zoals sommige vogelsoorten naar warmere oorden trekken om te overwinteren, doen ook sommige insectensoorten dat. Een van de meest spectaculaire insectenmigraties ter wereld is die van de monarchvlinder. Elk jaar vliegen miljoenen vlinders van Canada en de Verenigde Staten naar Mexico om er te overwinteren.
In het voorjaar trekken ze weer noordwaarts. Onderweg planten ze zich voort, waardoor verschillende generaties elkaar opvolgen. Pas de laatste generatie maakt de volledige terugreis naar Mexico. Die zogenaamde “supergeneratie” kan tot acht maanden leven en legt soms 3.000 kilometer af.
Elke winter meten onderzoekers hoeveel bosoppervlakte in Mexico wordt ingenomen door overwinterende monarchvlinders. Dat geeft een betrouwbare schatting van hun populatie. En dit jaar heeft het Wereld Natuur Fonds (WWF) goed nieuws. De voorbije winter bedekten de monarchvlinders 7,24 hectare bos, 64 procent meer dan vorige winter.
De populatie “vertoont veelbelovende tekenen van herstel, ondanks de uitdagingen voor het milieu”, zegt Maria Jose Villanueva, directeur van WWF Mexico. Het WWF blijft wel voorzichtig met zijn enthousiasme. De monarchvlinder werd in 2022 officieel als bedreigd bestempeld en de aantallen liggen nog steeds ver onder het langjarige gemiddelde.
‘Paraplusoort’
Dat de populatie jarenlang afnam, heeft meerdere oorzaken. Zo heeft het grootschalige gebruik van pesticiden in de landbouw een belangrijke voedselbron van de vlinder doen verdwijnen. Daarnaast zorgen klimaatverandering en extremer weer voor extra uitdagingen tijdens hun lange trektocht. Ook ontbossing door illegale houtkap in de Mexicaanse bossen waar ze overwinteren speelt een rol.
Volgens monarchkenner Court Whelan is de vlinder een ‘paraplusoort’: wie de vlinder beschermt, beschermt automatisch ook veel andere soorten en hele ecosystemen. Een kleine vlinder dus, maar met een grote impact.
Het recente herstel toont volgens WWF dat inspanningen effect kunnen hebben. Maar om de monarchvlinder echt uit de gevarenzone te krijgen, blijft blijvende bescherming van hun leefgebied cruciaal. “Dit toont aan dat de beschermingsmaatregelen in de juiste richting gaan. We moeten tegelijk waakzaam blijven. We mogen niet vergeten dat deze unieke migratie met veel uitdagingen af te rekenen blijft krijgen”, aldus Villanueva.
