Na 2.500 jaar weer leven in noordelijkste meer ter wereld
Bijna 2500 jaar was het noordelijkste meer van de wereld, Kaffeklubben Sø in Groenland, bevroren. Door de opwarming van de aarde is het meer nu langzaam aan het ontdooien. Wetenschappers ontdekten dat sinds de dooi verschillende algen weer teruggekeerd zijn.
Het meer is de grootste tijd van het jaar bedekt met een laag ijs van een tot twee meter dik. Maar sinds een aantal jaren ontdooit er in de korte Arctische zomer een smal gedeelte aan de rand, wanneer de temperaturen stijgen tot maar liefst 1,6 graden.
"Het lijkt net het einde van de wereld", zegt Bianca Perren van de Universiteit Franche-Comté in Frankrijk tegen New Scientist. Perren en haar team verzamelden watermonsters om te testen of er levende organismen in het water aanwezig waren. Uit haar onderzoek bleek dat het water zo'n twintig verschillende diatomeeënsoorten (algensoorten) bevat. In de jaren '60 werd voor het eerst een klein aantal soorten ontdekt. Er is dus sprake van een toename.
Het meer ligt aan de rand van Groenland, bij het gelijknamige eiland Kaffekluben in de Arctische Zee, het noordelijkste landpuntje ter wereld. Het is 48 hectare groot en is ongeveer 3500 duizend jaar geleden ontstaan door een toename van neerslag. Kort na het ontstaan van het meer leefden er verschillende algensoorten, maar deze verdwenen weer toen de temperatuur daalde en het meer dichtvroor.
Deze ontdekking is de laatste bevestiging dat stijgende temperaturen een enorme impact hebben op de ecologische omstandigheden in Arctische gebieden. "In andere Arctische meren worden ook vergelijkbare veranderingen waargenomen", zegt Alef Wolfe, coauteur van de wetenschappelijke studie naar het meer in Geologie.
Zelfs aan de andere kant van de wereld is het mogelijk dat meren gaan ontdooien door klimaatveranderingen. "Meren in Antarctica verkeren in de dezelfde omstandigheden als Kaffekluben voor de dooi", stelt Perren. "Als de temperaturen blijven stijgen, dan kunnen daar mogelijk ook verschillende levende organismen terugkeren." Wel is de kans hiervoor minder groot omdat de sommige meren in Antarctica onder kilometers ijs liggen.
Ontdekking
Het gebied in Groenland werd voor het eerst in 1921 betreden door de Deense ontdekkingsreiziger Lauge Koch. Die noemde het eiland naar het koffiehuis in het mineralenmuseum in Kopenhagen, zo schrijft Micheal Bravo in zijn boek 'Narrating the Arctic: A Cultural History of Nordic Scientific'. Koch maakte begin jaren '20 een sleetocht door het onherbergzame land en bracht toen grote gebieden van Groenland in kaart.
