VN: "Boringen op Noordpool bedreigen ecosysteem"

Het jaarrapport van het VN-milieuprogramma verkondigt niets goeds: het ijs op de Noordpool smelt duidelijk, de wildstroperij in Afrika neemt toe en chemicaliën bedreigen de gezondheid en het milieu.

De groeiende exploitatie van grondstoffen bedreigt volgens een onderzoek van de Verenigde Naties het kwetsbare ecosysteem op de Noordpool. De economische ontginning wordt mogelijk gemaakt door het versnelde smelten van het zee-ijs. Dat staat in het in Nairobi gepubliceerde jaarrapport 2013 van het milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP).

Het terugwijkende ijs vergemakkelijkt de toegang tot onontgonnen aardgas- en olievelden. De arctische ijsplaat is in de zomer van 2012 gekrompen tot 3,4 miljoen vierkante kilometer. Dat is volgens het jaarrapport 18 procent minder dan het tot nog toe geregistreerde negatief record van 2007 en 50 procent minder dan de gemiddelde waarden van de jaren tachtig en negentig.

IJsbeer
"Het smelten van het ijs veroorzaakt een stormloop op juist de fossiele brandstoffen, die het smelten eigenlijk eerst al hebben versneld", benadrukte UNEP-uitvoerend directeur Achim Steiner. Ook het landijs en de permafrost ontdooien volgens het rapport sneller dan ooit. De klimaatsverandering draagt zo bij tot de verhoging van de globale zeespiegel en bedreigt diersoorten als de ijsbeer.

Volgens schattingen van de Amerikaanse federale overheidsdienst USGS (US Geological Survey), die zich ook met grondstoffen bezighoudt, bevindt zich 30 procent van de wereldwijde onontdekte aardgasvoorraden op de Noordpool. Experten vermoeden grote olievelden onder andere in de ondergrond van Noord-Alaska. Het smelten van het zee-ijs opent volgens UNEP de noordelijke en noordwestelijke zeewegen voor een deel van het jaar. Dat kan tegen 2020 tot een 40-voudige toename van het scheepvaartverkeer leiden.

Stropers
Het UNEP-rapport, dat elk jaar de grootste globale milieuproblemen toelicht, verwijst ook naar de onheilspellende stijging van de illegale neushoorn- en ivoorhandel. Alleen al in 2012 werden in Afrika tienduizenden olifanten gedood; in Zuid-Afrika was er een negatief record van 668 gestroopte neushoorns. De georganiseerde misdaad en milities zijn daar steeds meer verantwoordelijk voor. Vooral ivoor wordt door rebellengroepen als ruilmiddel voor geld, wapens en munities gebruikt.

Het rapport waarschuwt ook voor groeiende gezondheids- en milieurisico's door het steeds intensiever gebruik van chemicaliën. De wereldwijde jaaromzet van chemische producten is tussen 2000 en 2009 verdubbeld. Bij een steekproefonderzoek in de Verenigde Staten werden bij de deelnemers 212 chemicaliën in bloed en urine ontdekt, waarvan er 75 door artsen nooit eerder in het menselijk lichaam werden aangetroffen.