Vooral stormen en zeesterren bedreigen Great Barrier Reef
De koraalsterfte aan het Great Barrier Reef is alarmerend. Hoofdoorzaak is echter niet de opwarming van het zeewater. Stormen en zeesterren zijn nog gevaarlijker voor het grootste koraalrif ter wereld.
De koraalsterfte aan de Great Barrier Reef voor de Australische Oostkust is rampzaliger dan tot nog toe aangenomen. In de voorbije 27 jaar is het deken van koraal met meer dan de helft gekrompen, schrijven Australische wetenschappers in het tijdschrijft Proceedings van de Amerikaanse Academie voor Wetenschappen, of kortweg PNAS.
Indien de trend zich voortzet, kan de begroeiing in de komende tien jaar opnieuw halveren, zei Peter Doherty van het Australisch Instituut voor Mariene Wetenschappen (Australian Institute of Marine Science, AIMS) in Townsville. Het Great Barrier Reef is het grootste koraalrrif ter wereld. Het bestaat uit meer dan 2.900 individuele riffen en tal van eilanden.
Populatie zeesterren inperken
Hoofdoorzaak voor de achteruitgang is niet de opwarming van het zeewater ten gevolge van de klimaatverandering en de daardoor veroorzaakte verbleking van de koralen. Volgens de wetenschappers is slechts tien procent van het verlies daaraan te wijten. Veel ergere gevolgen hebben zware stormen (48 procent) en de aantasting met doornenkroonzeesterren (42 procent).
"De stormen kunnen we niet verhinderen, maar wellicht kunnen we de populatie zeesterren inperken", meent AIMS-directeur John Gunn. "Als we daarin slagen, maken de koralen een betere kans om zich aan de hogere watertemperaturen en de verzuring van de zeeën aan te passen". Massale verbleking van koralen traden de afgelopen tijd twee keer op: in 1998 en 2002.
Het reusachtige rif strekt zich uit van Cairns in het noordoosten over 2.600 kilometer richting zuiden. Het trekt jaarlijks meer dan twee miljoen bezoekers aan. In 1981 werd het tot Wereldnatuurerfgoed verklaard.
Krachtige cyclonen
De VN-Organisatie voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (Unesco) hekelde in juni bouwplannen voor nieuwe havens en eiste onderzoek naar de gevolgen van een nieuwe vloeibare gasterminal bij Gladstone. De bouwplannen werden reeds goedgekeurd, antwoordde de regering.
De koraalsterfte is volgens het rapport ongelijkmatig verdeeld. In het noordelijke deel, waar de meeste toeristen naartoe varen om te duiken, is het deken van koraal redelijk stabiel. Maar rampzalig is de situatie in het zuiden, waar krachtige cyclonen schade aanrichtten.
Meesters van het rif
Doornenkronen maken zich periodiek meester van het hele rif. "De deken van koraal kan zich herstellen, maar dat duurt tien tot twintig jaar", aldus auteur Hugh Sweatman. Het koraaldeken groeit zonder bedreiging door doornenkronen jaarlijks met ongeveer 0,89 procent. "De pauzes tussen de storingen zijn meestal te kort, waardoor het tot een totaal verlies komt op langere termijn".
Doornenkronen zijn zeesterren met tot 23 armen, die 30 centimeter diameter kunnen bereiken. Indien het ecosysteem uit zijn evenwicht geraakt en de vijanden van de zeesterren als reuzenmosselen en -slakken gedecimeerd worden, vermeerdert de populatie doornenkronen bliksemsnel en dringt de koraalriffen als sprinkhaanzwermen aan land met honderdduizenden tegelijk binnen.
Een doornenkroon kan dagelijks een vuistgrote koraal verdelgen. "De kwaliteit van het water speelt (bij de uitbreiding van doornenkronen) een grote rol", luidt het in het rapport. "We onderzoeken nu mogelijkheden, hoe we beter tegen de inheemse pest kunnen optreden".
