Laat je rijden met de 'smart car'

Je hebt een smartphone op zak, loopt met een tablet onder de arm en hebt thuis een laptop op tafel staan? Mooi, maar het is nog niet gedaan: de komende jaren zullen er nog een aantal nieuwe technologieën doorbreken, die je eveneens sneller dan je ooit had verwacht je leefwereld zullen binnendringen. In deze reeks houden we er zo vijf onder de loep. Vandaag: 'connected' of zelfrijdende auto's, die de stress uit het verkeer willen halen.

De toekomst uitgelegd (2): 'connected' en zelfrijdende auto's

In de straten van San Francisco en Las Vegas is technologiegigant Google er al enkele jaren live mee aan het experimenteren, en ook automobielfabrikanten Toyota en Audi hebben er grote plannen mee: auto's die zichzelf besturen, en hun eventuele passagiers veilig ter plaatse brengen op basis van gps-locatiegegevens. Google heeft al een hele vloot gemodificeerde Lexus- en Prius-modellen rondtoeren om het fenomeen op de weg te kunnen testen, is bezig aan een prototype van een eigen model, en denkt dat dit soort robotauto's tegen 2020 al een breed consumentenproduct kunnen zijn. Ze zijn niet alleen: consultingbedrijf KPMG en het Amerikaanse Center for Automotive Research denken hetzelfde.

Zelfrijdende auto's kunnen heel wat huidige mobiliteits- en praktische problemen oplossen. Het feit dat auto's vandaag onwaarschijnlijk onproductief zijn, bijvoorbeeld: wie van en naar zijn werk pendelt, file of niet, kan in essentie alleen maar echt bezig zijn met het besturen van de auto. In de zelfrijdende auto van de toekomst kan je gewoon sms'en terwijl je rijdt, tv kijken, of met je papierwerk bezig zijn. En ook voor het terugdringen van verkeersongevallen is het een mogelijke oplossing. Zelfrijdende auto's zijn voorgeprogrammeerd om niet sneller te rijden dan de aangegeven maximumsnelheid, en menselijke fouten, zoals afgeleid zijn of diep op het gaspedaal duwen omdat men gehaast is, worden weggewerkt.

Aansprakelijkheid

De auto's zijn uitgerust met camera's, nabijheidssensoren een radar, een sonar en een lidar (technologie die de afstand tot een object of oppervlak bepaalt door middel van laserpulsen) zodat ze constant hun omgeving afscannen en meteen - lees opnieuw: sneller dan de reflexen van een menselijke bestuurder toelaten - kunnen reageren. Op ongeveer een miljoen kilometers aan rijtesten die de Google-auto's hebben afgelegd, is er volgens het bedrijf nog geen enkel ongeval gebeurd (in augustus 2011, vlak na de start van het project, veroorzaakte een van de auto's een crash in de buurt van Googles hoofdkwartier in Mountain View, maar toen werd hij volgens het bedrijf bestuurd door een mens).

Maar àls er iets gebeurt, ligt het allemaal meteen wat ingewikkelder: àls zelfrijdende auto's een eindproduct worden, moet de hele verkeerswetgeving namelijk worden omgegooid. Die is namelijk gebaseerd op het feit dat mènsen met een auto rijden. Tests van Google wijzen uit dat hun zelfrijdende auto's bij de detectie van een obstakel, aan een snelheid van 65 kilometer per uur, slechts een drietal meter nodig hebben om volledig tot stilstand te komen. Dat is bijzonder scherp, afgemeten tegen de gemiddelde remafstand van 18 tot 21 meter die een mens zou afleggen bij zo'n obstakel. Maar wie gaat men aansprakelijk stellen wanneer er plots iemand oversteekt op een afstand die korter is dan drie meter? Die aansprakelijkheid tout court is ook iets waarover overheden, verzekeraars en automobiel- en technologiebedrijven zich vandaag het hoofd breken.

'Pratende' auto's

Een tussenstap voordat we bij die zelfrijdende auto zijn, is dat automobielmerken hun wagens 'connected' proberen te maken: draadloos verbonden met elkaar, het internet, en slimme weginfrastructuur. En ook dat heeft meteen zijn voordelen. Stel je bijvoorbeeld voor dat je auto je, vanaf het moment dat je instapt, al haarfijn weet te vertellen waar er files zijn, en hoe je die best kunt omzeilen. Files zijn namelijk niet alleen vervelend voor wie erin zit: ze veroorzaken ook economische en ecologische schade, want mensen die in de file staan zijn niet aan het werken, en al die auto's die nodeloos extra koolstofmonoxide staan uit te puffen doen het milieu ook geen goed. Het leidt in Europa jaarlijks tot zo'n 7,4 miljard euro aan schade, rekende de Europese Commissie in 2013 voor. Een ander voordeel is dat er niemand bij gebeurlijke ongevallen nog naar de hulpdiensten hoeft te bellen: slimme weginfrastructuur heeft dat werk al gedaan voordat je je telefoon hebt kunnen vastgrijpen.

Veel van die dingen zijn nu al mogelijk met geavanceerde gps- en sensortechnologie, maar dat vormt geen geïntegreerd systeem. Zoiets is de volgende stap, waar tientallen technologiebedrijven, autoconstruteurs en overheidsinstellingen over de wereld momenteel aan werken. Het resultaat, denken de bedrijven achter het 'connected car'-concept, zal vooral een vlotter en veiliger verkeer zijn. Een verkeer waarin het systeem automobilisten helpt om dingen vlotter in te schatten. Een belangrijke toepassing zien ze bijvoorbeeld in auto's die, tussen een colonne van vrachtwagens door, hun afrit op de autosnelweg willen nemen, wat vaak een levensgevaarlijke onderneming is. Maar er zijn nog talloze dingen te bedenken. Een automobilist die per ongeluk door het rood rijdt, bijvoorbeeld: in een intelligent systeem weet iedereen die dat kruispunt al maar van verre nadert wat er aan de hand is. Of een zebrapad dat ineens oplicht wanneer nabijheidssensoren voelen dat er iemand gaat oversteken én het systeem weet dat er een auto in aantocht is.

In dat gedroomde systeem van 'connected cars' zullen automobilisten vanaf het moment dat ze hun garage hebben verlaten deel uitmaken van een netwerk. Daarin sturen auto's eenvoudige berichten naar elkaar over hun snelheid en positie, die de opkomende 'connected car'-industrie Basic Safety Messages (BSM) noemt. In essentie zeggen auto's via die berichten constant 'alles is ok' tegen elkaar. Tot het niét ok is, en de snelheid van informatie-uitwisseling cruciaal kan zijn voor het verlenen van hulp: stel je een weginfrastructuur voor die autonoom de hulpdiensten optrommelt, voordat iemand naar zijn telefoon heeft moeten grijpen. Maar auto's die tegen elkaar spreken houden het ook zelf een beetje veiliger: ze geven bijvoorbeeld ook constant informatie aan elkaar door over hun snelheid en locatie, zodat de boordcomputers van de toekomst hun bestuurders veel tijdiger alarmeren dat hij zijn afstand moet vergroten. Of de auto doet het gewoon zelf.

"Bij één ongeval, zelfs gewoon met blikschade, worden er tot drieduizend berichten uitgewisseld tussen auto's onderling en de slimme weginfrastructuur die de berichten opvangt", zegt Martin Curley, Europees directeur van de researchafdeling bij de Amerikaanse chipfabrikant Intel. Dat bedrijf werkt momenteel in zijn researchlabo in München aan de radiochips die nodig zijn om die auto-naar-auto- en auto-naar-vangrailcommunicatie in gang te houden. Ook het Duitse technologiebedrijf Siemens, de Amerikaanse informaticagigant IBM, onderdelenfabrikant Bosch, en autobouwers als Daimler, BMW, Fiat en Volkswagen zijn bezig aan dit soort technologie. Er zijn ook verscheidene testprojecten op de weg bezig, in Europa en de V.S. Het grootste daarvan gebeurde al in het Amerikaanse Ann Arbor, Michigan, waar het ministerie van verkeer drieduizend met elkaar communicerende auto's liet rijden. In Europa komt het grootste project momenteel uit Duitsland, waar een consortium van automobielfabrikanten en technologiebedrijven de eerste slimme weginfrastructuur aan het opzetten is, op de as Rotterdam-Frankfurt-München-Wenen.

Win een Apple Watch op HLN.be

HLN.be heeft zowaar 7 exemplaren van de nieuwe Apple Watch gereserveerd voor zijn surfers: tot 30 april 2015 kan je elke dag een gloednieuw Apple Watch winnen. Hoe? Surf naar de wedstrijdpagina en win vandaag nog jouw exemplaar. Zo hoef je niet uren in de rij te staan of onderaan een wachtlijst jouw verzending af te wachten maar kan jij als eerste in België pronken met dit revolutionaire en elegante meesterwerk van Apple!