Computermonitors voeren de visuele spits

Fabrikanten van tv-toestellen proppen constant nieuwe beeldtechnologie in hun producten om je een steeds mooier, frisser, kleurrijker, scherper en sneller ververst beeld voor te schotelen. Maar het scherm waarop die vernieuwingen het toegankelijkst zijn en de meest acute relevantie hebben, is de computermonitor. Daar hangt namelijk een toestel aan - de computer - dat veelzijdig genoeg is om ook onmiddellijk toepassingen te leveren die gebruik maken van die nieuwe visuele hocuspocus.

4K-resolutie, beeldverversingsratio's van 60 tot zelfs 144 hertz, nieuwe video-interface-standaarden als DisplayPort en Dual-Link DVI: fabrikanten van de klassieke computermonitor staan allerminst stil wat nieuwe beeldtechnologie betreft, en plegen op bepaalde gebieden zelfs geregeld een démarrage waarop de nieuwe televisietoestellen moeten achterblijven. De laatste tijd roert er heel wat in deze productcategorie, zo ontdekten we onlangs toen we toestellen van fabrikanten Philips en LG Electronics op onze testbank hadden. LG's 24GM77-monitor, met een schermdoorsnede van 24 inch, is bijvoorbeeld een droom voor pc-gamers, die een deftig verhoogde speelervaring en misschien zelfs een competitief voordeel hebben dankzij het loepzuivere Full HD-beeld en de tot zelfs 144 hertz opvoerbare beeldverversingssnelheid (de betere tv's gaan tegenwoordig tot 200 hertz, maar het gemiddelde tv-toestel houdt het bij honderd). En Philips' eind vorig jaar gelanceerde UHD 288P6LJEB-monitor (mogen we de fabrikanten in kwestie suggereren om wat sexyer namen op hun producten te plaatsen?) is een van de weinige - en op dit moment veruit de beste - 4K-computermonitor die er bestaat, eveneens met een beeldverwerkingssnelheid van een fatsoenlijke 60 hertz.

Nu hebben fabrikanten van computermonitors de relatieve luxe dat ze toestellen op verschillende kleinere niches kunnen richten: het Philips-model dat we uitprobeerden wordt vooral in de markt gezet voor professionals in de grafische of audiovisuele sector, die in de verhoogde 4K-resolutie (3.840 op 2.160 beeldpunten) meteen een relevante toepassing zien. Hetzelfde geldt voor gamers, die door de band eveneens zwaar investeren in de pc waarop ze zo'n monitor aansluiten, en in die zin onmiddellijk baat hebben bij de winst op gebied van pixels en beeldverwerkingssnelheid. Maar ook voor gewone consumenten die een stapje verder willen gaan op visueel gebied is er heel wat te zeggen voor een computermonitor van deze nieuwe generatie (naast de twee merken waarvan we het spitsmodel probeerden, zijn er ook nieuwe modellen van bijvoorbeeld  Lenovo, Acer, Samsung): al was het maar voor de prijs. Waar 4K-televisietoestellen - of modellen met een 'gewoon' Full HD-beeld maar wel met de nieuwste beeldsnufjes - enkele duizenden euro's kunnen kosten, sleur je voor een gemiddelde prijs van 600 euro al een monitor in huis. Dat is nog altijd het dubbele van een monitor met minder nieuwigheden maar nog steeds een deftig beeld, maar het blijft een relatief bereikbaar prijspunt.

Een ander enorm voordeel is dat er op een pc-monitor ook al meteen veel meer content voorhanden is die gebruik maakt van die nieuwe beeldtechnologie. Videogames profiteren meteen van de hogere beeldverversingssnelheid, meer dan dingen die je op tv bekijkt dat doen (voornamelijk sportwedstrijden en actiefilms), en ook de 4K-resolutie van enkele van de 'next-gen'-monitoren levert een onmiddellijke winst op. De pc, vanzelfsprekend het primaire toestel waarop je zo'n monitor aansluit, is veel versatieler dan een tv-settopbox, een videospeler of een gameconsole, waardoor ook de waaier aan 4K-content een pak breder is. Het besturingssysteem zelf kan om te beginnen al in de 4K-resolutie worden gezet, wat een hoop verschil maakt wat de beeldscherpte van de iconen en de beschikbare ruimte op het bureaublad. Op de pc kun je ook foto's in 4K bekijken (een beetje camera knalt moeiteloos beelden in die resolutie), of video's als je een camera (of een smartphone, want ook die bestaan al) hebt die 4K-video schiet. Beide dingen kun je op een 4K-tv ook, maar de pc is meestal het toestel waarop je je beeld- en videobibliotheek verzamelt en beheert. Streamingdiensten leveren sommige programma's al in 4K (Netflix heeft zo bijvoorbeeld 'House of Cards' en 'Breaking Bad'), die eveneens met de minste tussenstappen kunnen worden bekeken op een pc met een scherm van fatsoenlijke omvang. De twee schermen die we uittestten, bleken door hun grotere schermdoorsnede (28 inch komt al in de buurt van kleinere tv-toestellen) uitstekend geschikt voor het bekijken van films en tv-reeksen. En dan zijn er de eerste 4K-games, die eveneens eerst op de pc uitkomen: dit voorjaar nog komt de pc-versie van 'Grand Theft Auto V' eraan, die als eerste in de reeks 4K ondersteunt, en in mei is er het wellicht eveneens in 4K speelbare 'The Witcher 3: Wild Hunt'.

Voorwaarde voor al het voorgaande is natuurlijk dat je een videokaart in je pc hebt die dat allemaal trekt. En dat je de juiste kabels tussen je pc en je scherm aansluit. Een gewone HDMI-kabel is maar nipt in staat om 4K-beeld te leveren, op voorwaarde dan nog dat je inboet op beeldverversingssnelheid: je moet dus op zijn minst een HDMI 1.3-kabel hebben. Maar de nieuwste computermonitors ondersteunen ook al nieuwe beeldkabelstandaarden die meestal nog niet in televisietoestellen zitten, en die wèl de bandbreedte hebben voor 4K-beeld én veel Hertzen: de belangrijkste daarvan is het pas in 2008 gelanceerde DisplayPort, dat 4K-video aan een snelheid van 60 Hertz kan torsen. Daar heeft een tv-kijker met zijn HDMI-kabel voorlopig niet van terug.