Hdr-televisie: welke standaard zal bovendrijven?

High Dynamic Range is het nieuwe buzzword bij televisietoestellen. Tijd om wat dieper in te gaan op de techniek daarachter. Waarom zou je een hdr-televisie willen hebben? Ook proberen we antwoord te geven op de vraag of dit wel het juiste moment is om te investeren in hdr of dat je beter nog even kunt wachten met het aanschaffen van een nieuwe tv.

Het dynamisch bereik bij beeldschermen noemen we meestal de 'contrastverhouding': het verschil tussen de hoogste en de laagste waarde in de hoeveelheid licht die een scherm uitstraalt. Het dynamisch bereik dat we in de echte wereld tegenkomen, is veel groter dan wat een televisie kan weergeven. Dat is een van de belangrijkste redenen waarom beelden er op een televisie anders uitzien dan in het echt. Om televisiebeelden er realistischer uit te laten zien valt er op dit gebied dan ook veel winst te halen.

Een voordeel van schermen met een groter dynamisch bereik is dat de ervaren scherpte flink toeneemt. Vooral als beelden een hoog lokaal contrast hebben, zien ze er scherper uit zonder dat er een hogere resolutie nodig is. Aan de opnamekant worden al jaren camera's gebruikt die een veel groter dynamisch bereik hebben dan we met bestaande beeldschermen kunnen weergeven. Maar ook als onze schermen daar technisch wel toe in staat zouden zijn, lukt het alleen maar als alle apparatuur aan dezelfde standaard voldoet. Zonder een goede standaard weet je nooit zeker of iemand die naar een film kijkt, daadwerkelijk krijgt te zien wat een filmmaker voor ogen had.

Dolby Vision

Het brengt ons bij de standaard waarrond momenteel de meeste 'buzz' hangt: Dolby Vision. De meeste mensen kennen Dolby van de audiosystemen bij films. Het Amerikaanse bedrijf is al jaren bezig om naast een goed geluid ook een beter beeld naar de bioscoop en de huiskamer te brengen. Hiermee is het een van de voorvechters van hdr. Dolby Vision is inmiddels naar de bioscoop gebracht, en is tegenwoordig ook verkrijgbaar op televisies van LG en Vizio. Hoewel Vizio een zeer populair merk is in Amerika, is het bij ons niet te koop en dus heeft LG hier voorlopig het alleenrecht op Dolby Vision-televisies.

Om een Dolby Vision-televisie te maken moet de fabrikant speciale hardware inbouwen en moet de tv een speciaal certificeringsprogramma doorlopen, waarvoor uiteraard betaald moet worden. Daarnaast moet er ongeveer vijf dollar per verkochte televisie aan Dolby worden afgedragen. De meeste fabrikanten zitten niet te wachten op deze extra kostenpost, omdat de marges op televisies al jaren onder druk staan. Zo heeft Samsung, 's werelds grootste televisiefabrikant, laten weten Dolby Vision-ondersteuning bewust achterwege te laten. Niet alleen vanwege de extra kosten, die naar schatting een 20 tot 50 dollar hogere consumentenprijs op zouden leveren, maar ook vanuit strategisch oogpunt. Samsung zegt dat de consument beter geholpen is met een open standaard en kiest daarom voor hdr10, een standaard die alle fabrikanten van huidige hdr-televisietoestellen hanteren.

Hoewel Dolby Vision  standaard op papier de beste beeldkwaliteit biedt, lijkt ondersteuning van die standaard niet heel belangrijk, omdat er nauwelijks content voor beschikbaar is. We achten het niet waarschijnlijk, maar in de toekomst kan die situatie veranderen. In dat geval zou het toch jammer zijn als jouw dure tv geen ondersteuning biedt.

Toekomstige standaard

Beelden met een groot dynamisch bereik voegen veel toe aan de beleving bij het televisiekijken, doordat het beeld er scherper en realistischer van wordt. Als je genoeg geld hebt, kun je vandaag nog een televisie kopen waarmee je direct via Netflix of ultra-hd-blu-ray kunt beginnen met kijken naar hdr. Let daarbij op, want er zijn grote verschillen in de kwaliteit waarmee hdr-beelden worden weergegeven. Bij veel lcdtv's zien hdr-beelden er nauwelijks beter uit dan de beelden op je oude tv. Voor de beste weergave heb je een lcd-tv met een groot aantal local-dimmingzones nodig óf een recente oled-tv.

Op dit moment is hdr-techniek echter nog volop in ontwikkeling en dat geldt ook voor de daarbij horende standaarden. Dat betekent dat als je nu een hdr-televisie koopt, je het risico loopt dat hij al achterhaald is voordat hdr goed en wel is ingeburgerd. Op dit moment is de hdr10-standaard de belangrijkste, maar we weten nu al dat daar in de nabije toekomst dynamische metadata aan wordt toegevoegd. Hoewel Samsung en LG toegezegd hebben dat de huidige modellen een firmware-update zullen krijgen, is dat lang niet voor alle merken duidelijk. Ook is nog niet bekend of de hdr-modellen van vorig jaar worden meegenomen.

Er is echter al sprake van een toekomstige standaard, waarvoor nog geen enkele televisiefabrikant concrete ondersteuning heeft aangekondigd: sl-hdr1. Deze nieuwe Europese standaard maakt het voor een tv mogelijk om een sdr-stream te converteren naar hdr-beelden door middel van metadata. Deze metadata wordt door sdr-televisies genegeerd. Op deze manier kan er veel bandbreedte bij de distributie van televisie worden bespaard. Deze standaard zou in de toekomst zomaar de belangrijkste kunnen worden. Wil je dus niet voor verrassingen komen te staan, dan kun je maar beter even wachten met de aanschaf van een hdr-tv.

Tweakers.net stelt technologie op de proef. Kijk op de technologiesite voor meer nieuws, reviews en prijsvergelijkingen.