Samsung Gear VR: virtuele realiteit is nog steeds een gimmick

We testten de Samsung Gear VR, een van de eerste consumentenproducten die virtual reality vandaag al naar de massa brengen. Het was, zoals alle VR-toepassingen die we tot nu toe kort in handen kregen, een zintuiglijke openbaring. Maar de vraag of een doorsnee consument zo'n ding ook enige tijd na die initiële Aha-Erlebnis nog op zijn kruin zal blijven zetten blijft onbeantwoord.

Een waarschuwing, om te beginnen: de Samsung Gear VR-bril is gebouwd met technologie van de door Facebook bezeten VR-pionier Oculus, maar het is géén volwaardige Oculus Rift-bril, zoals die begin 2016 op de markt moeten komen. Het is 'virtual reality', maar dan strikt binnen de definitie, het ecosysteem, de ervaring, die de Zuid-Koreaanse fabrikant Samsung ervoor bedacht. Het is een accessoire voor de Galaxy Note 4- of Galaxy S6-smartphones van het bedrijf, niets meer en niets minder, waar de toestellen in kwestie vooraan moeten worden ingeklikt om als scherm te dienen en waarbij de telefoon ook voor het geluid zorgt.

En dat beperkt meteen de mogelijkheden van het ding: meer dan een decennium geleden brak bijvoorbeeld ook Apples iPod pas door toen de technologiegigant in wording het toestel openstelde voor alle gebruikers, en er dus méér van maakte dan alleen maar een accessoire bij zijn computers.

Op zich is het natuurlijk een mooie technische trouvaille, en een slimme manier om gebruikers nog wat meer aan de telefoons en het eigen, op het Android-besturingssysteem gebaseerde ecosysteem van Samsung te kluisteren, maar er zijn toch wat haken en ogen aan.

Om te beginnen kan één en dezelfde Gear VR-bril, een toestel dat toch voor een winkelprijs ten noorden van 200 euro wordt verkocht, niet met beide toestellen werken: ieder van de twee smartphones heeft zijn eigen versie van de bril, zodat pakweg eigenaars van een Note 4 hun toestel niet kunnen uitlenen aan die met een Galaxy S6, of omgekeerd.

Bovendien is de content die op het toestel kan worden bekeken/gespeeld/beleefd exclusief voor de Gear VR zelf: er is geen toegang tot VR-apps voor de Oculus Rift, zeg maar de 'grote broer' van dit ding, of Cardboard, de eigen spotgoedkope VR-toepassing van Android-exploitant Google.

Nu we die eerste bedenkingen uit de weg hebben, moeten we ook eerlijk blijven aan de andere kant van het spectrum: het doet wat, zo'n virtual reality-bril op de schedel hijsen, en gedurende een langere tijd ondergedompeld zijn in een virtuele realiteit. We probeerden al talloze keren prototypes, ontwikkelingskits en vroege versies van de Oculus Rift, Google Cardboard en Sony Morpheus uit, ten huize van gamestudio's en andere bedrijven die games en andere content voor die dingen aan het bouwen zijn, maar een weekje lang een 'eigen' bril in huis hebben is toch nog iets anders.

Het deed ons beseffen dat hij toch beantwoordt aan een belangrijk criterium van een nieuw stuk technologie: na de eerste test grepen we er geregeld vrijwillig naar terug. En de wow-factor werd ook een paar keer verzekerd: oog in oog staan met een brontosaurus in een speciale VR-ervaring rond de film 'Jurassic World' of diep onder de zee een voorbijduikende potvis aanschouwen, het is een zintuiglijk feest. Uw geest weet dat het niet echt is, maar uw fantasie heeft niet veel moeite nodig om te geloven dat u écht in de scène zit die de makers van de app voor u hebben gezet.

Ondergetekende testte het toestel samen met zijn twaalfjarige dochter, kwestie van er ook een 'digital native' op los te laten: iemand van de generatie die in de toekomst, wanneer ze de beroepsactieve leeftijd hebben bereikt, misschien wel dagdagelijks gebruik zal maken van dit soort toepassingen, terwijl oude knarren als Uw Dienaar hun allerlaatste laptop uitknippen.

Dat ze betrekkelijk snel uit de voeten kwam met hoe het toestel werkt (een combinatie van knikken met het hoofd en een cursor bewegen met een aanraakpadje aan de zijkant van de bril), betekent uitstekende punten voor de Gear VR. En haar initiële verwondering bij toepassingen als de zonet genoemde dino-app voorspelt dus ook heel wat goeds.

Maar tegelijkertijd zijn er manco's waar we beiden over struikelden. De besturing van het touchpadje werkte ook weer niet feilloos, zelfs niet in de eigen interface van de Gear VR, en wanneer de bril niet preciès op het juiste punt op de snuit wordt gemonteerd verliest het visueel alle effect: je ziet bijzonder snel dubbel, alsof je je 3D-bril afzet in de cinema. Er zit met andere woorden, naar ons gevoel, te weinig 'fool-proofness' in de kijkhoek om de technologie relevant te maken als een écht brede consumententoepassing.

En dan is er het belangrijkste euvel op dit moment: de content die voor dit soort dingen voorhanden is. Net als alle nieuwe technologieën wacht virtual reality tout court nog op zijn 'killer application', de toepassing die de technologie relevant maakt voor het grote publiek, maar de apps die beschikbaar zijn voor de Gear VR zitten daar nog een behoorlijk eind vanaf. Het enige wat je voorgeschoteld krijgt zijn VR-ervaringen die passen binnen een bepaalde film of een andere entertainmentervaring (er is bijvoorbeeld ook een VR-app bij de Marvelfilm 'Avengers: Age of Ultron'), waarbinnen de interactie miniem is. Of gewaagde tot vergezochte toepassingen die wèl wat interactie vertonen, maar ze niet nodig hebben, zoals een kook-app waarin je het potje alvast eerst in virtuele vorm kookt. Of - uiteraard - nietszeggende spelletjes, die de nieuwigheden in de technologie wel gebruiken, maar er geen compleet nieuwe toepassing of invulling voor verzinnen.

We zien op dit moment alleen dingen die destijds ook voor Microsofts Kinect-bewegingssensor, Nintendo's Wii-zwaaipook of de allereerste generatie mobiele telefoons met een camera of een bewegingssensor werden gemaakt: bijzonder oppervlakkige behendigheidsgames. Het herinnert ons eraan dat ook deze technologie momenteel op een cruciaal punt staat: het punt waar er héél dringend een paar relevante toepassingen voor moeten worden bedacht. Gebeurt dat niet, dan is de kans groot dat de doorsneegebruiker deze 'revolutie' snel weer naast zich zal neerleggen, om in de échte realiteit weer over te gaan tot de orde van de dag, en wordt VR mee begraven in het knekelveld waar al heel wat andere ooit beloftevolle consumententechnologie bestorven ligt.