Terug van nooit helemaal weggeweest: de benefietsingle
In de jaren 80 en 90 kon er geen ramp, ziekte of hongersnood voorvallen of er werd een benefietsingle gelanceerd om wereldwijd geld in te zamelen. En hoewel de benefietsingle de laatste jaren niet echt potten heeft gebroken, blijft het een populaire manier om aan liefdadigheid te doen.
De benefietsingle is een 'uitvinding' van ex-Beatle George Harrison. In de jaren 50 waren er al wel enkele albums uitgebracht ten voordele van het goede doel, maar een speciaal voor de gelegenheid opgenomen single bestond nog niet.
Harrison nam in 1971 het nummer 'Bangla Desh' op om geld in te zamelen voor de slachtoffers van de cycloon Bhola, die op 12 november 1970 aan maar liefst 500.000 mensen het leven kostte in het toenmalige Oost-Pakistan (nu Bangladesh). In dezelfde regio woedde ten tijde van de cycloon ook een bloedige burgeroorlog, die uiteindelijk zou leiden tot de stichting van Bangladesh.
De combinatie van die twee drama's inspireerde Harrison om samen met de Bengalese muzikant Ravi Shankar The Concert for Bangladesh te organiseren, meteen ook het allereerste benefietconcert op grote schaal. Het concert vond plaats op 14.30 uur en om 20 uur op zondag 1 augustus 1971 in Madison Square Garden in New York voor in totaal 40.000 mensen. Speciaal voor de gelegenheid werd een all-starband opgericht, met onder meer ex-Beatles George Harrison en Ringo Starr, Bob Dylan, Eric Clapton en Ravi Shankar.
De opbrengst van de single, het concert en het live-album van het concert ging naar Unicef. De concerten brachten zo'n 250.000 dollar (200.000 euro) op. Tegen 1985 waren de inkomsten uit de verkoop van het live-album en de daaropvolgende documentaire opgelopen tot 12 miljoen dollar (bijna 10 miljoen euro).
Moeder aller benefietsingles
In de jaren 80 beleefde de benefietsingle zijn absolute hoogtepunt, mede dankzij Band Aid. In 1984 nam een hele resem Britse topartiesten de single 'Do They Know It's Christmas' op, nog steeds de moeder aller benefietsingles, ten voordele van de slachtoffers van de hongersnood in Ethiopië. Achter de microfoon stonden onder meer Bono, George Michael, Bob Geldof, Phil Collins, Sting, Boy George, David Bowie, Paul Weller en Paul McCartney.
De single werd een gigantische hit en was tegen 1989 maar liefst 11,8 miljoen keer over de toonbank gegaan.
Omdat de single zo'n overweldigend succes was en het nummer zelf nog steeds in het collectieve geheugen is gebrand, werden er in de loop der jaren nog nieuwe versies van opgenomen. Zo werd de song opnieuw opgenomen in 1989 door Band Aid II, in 2004 door Band Aid 20 en dit jaar opnieuw door Band Aid 30.
Het Amerikaanse antwoord
Het Amerikaanse antwoord op Band Aid kon niet uitblijven, en een jaar later lanceerde USA for Africa het nummer 'We Are The World'. De song werd geschreven door wijlen Michael Jackson en Lionel Richie, en werd net als zijn Britse voorganger een overweldigend succes. De single werd wereldwijd meer dan 20 miljoen keer verkocht.
Op een week tijd werden enkele van de grootste artiesten van dat moment verzameld om het nummer op te nemen. Onder meer Lionel Richie, Stevie Wonder, Paul Simon, Tina Turner, Michael Jackson, Diana Ross, Willie Nelson, Bruce Springsteen, Cyndi Lauper, Bob Dylan en Ray Charles zongen een stukje in.
Het nummer werd bekroond met drie Grammy Awards, een American Music Award en een People's Choice Award en bracht samen met alle merchandise errond liefst 63 miljoen dollar (50 miljoen euro) op.
Ook dit nummer werd gerecycleerd. Na de verwoestende aardbeving in Haïti in 2010 werd een nieuwe versie opgenomen, met onder meer Justin Bieber, Janet Jackson, Barbra Streisand, Miley Cyrus, Pink, Usher, Celine Dion en Kanye West.
'Perfect Day'
Het succes van die twee kleppers kon moeilijk geëvenaard worden. In de jaren die volgden werden er nog talloze benefietsingles opgenomen en uitgebracht, maar die scheerden nooit zulke hoge toppen als 'Do They Know It's Christmas' en 'We Are The World'.
Een benefietsingle die ook bij ons bekend werd, is 'Perfect Day'. Dat nummer van Lou Reed werd in 1997 door de Britse openbare omroep BBC gecoverd ten voordele van de hulporganisatie Children in Need. De BBC wist opnieuw heel wat grote namen bijeen te krijgen, onder wie Bono, David Bowie, Suzanne Vega, Elton John en Lou Reed. 'Perfect Day' zamelde 2,13 miljoen pond (2,7 miljoen euro) in en werd 1,55 miljoen keer verkocht.
In eigen land
Ook in ons land wordt al eens naar een benefietsingle gegrepen, zoals in 1990 ten voordele Levenslijn van vtm. Onder de noemer Artiesten tegen Kanker' nam het puikje van de vaderlandse muziekindustrie het nummer 'Samen Leven' op.
Vier jaar geleden namen Gabriël Rios en Natalia dan weer de benefietsingle 'Hallelujah' op voor de slachtoffers van de aardbeving in Haïti.
