Europees Parlement verdeeld over wat “Made in Europe” precies betekent

Net als de lidstaten buigt het Europees Parlement zich over de Industrial Accelerator Act (IAA), een wetsontwerp dat de Europese industrie moet helpen in de concurrentiestrijd met producenten uit derde landen met minder strenge regels en lagere energieprijzen. Centraal staat de vraag of openbare aanbestedingen en subsidies aan productie in de Europese Unie worden gekoppeld.

In haar voorstel van maart hanteert de Commissie een brede definitie van “Made in Europe”. Producten die steun krijgen, kunnen niet alleen uit de 27 lidstaten komen, maar ook uit derde landen waarmee de EU een vrijhandels- of aanbestedingsakkoord heeft. Dat zijn bijna 90 landen.

“Made with Europe”

Volgens een ontwerptekst van de corapporteurs van de sociaaldemocratische S&D, het liberale Renew en de groenen zou “Made in Europe” hierdoor eerder een “Made with Europe” worden dat niet echt Europees meer is. Het trio wil de Europese oorsprong beperken tot de 27 lidstaten, met een opt-in voor derde landen die voldoende wederkerigheid met Europese normen aantonen. Het wil ook een drempel van 50 procent Europese toegevoegde waarde.

Bij een deel van de christendemocratische EVP gaan de alarmbellen af. Woensdag lekte een amendement uit van twee Duitse en één Zweeds lid van de grootste fractie. Zij willen de hele wetgeving verwerpen als deze benadering het haalt. De opt-in zou volgens hen strijdig zijn met tal van EU-vrijhandelsakkoorden en WTO-verplichtingen. Daardoor zou de EU kwetsbaar worden voor “vergeldingsmaatregelen”.

Belgisch EVP-lid Wouter Beke (CD&V) steunt het amendement niet, omdat hij de onderhandelingen “een eerlijke kans” wil geven. Maar ook hij vreest “de protectionistische richting van de startpositie van het Europees Parlement”. “We moeten uiteraard paal en perk stellen aan belastinggeld dat terechtkomt bij Chinese bedrijven die rechtstreeks met onze ondernemers concurreren, ten koste van onze Europese jobs en welvaart. Maar dat mag niet leiden tot overdreven protectionisme tegenover onze handelspartners”, waarschuwt hij.

Kathleen Van Brempt (Vooruit/S&D) betoogt dan weer dat “Made in Europe” niet betekent dat de Europese markt wordt afgesloten en tot handelsoorlogen zal leiden. Maar ze hamert wel op het wederkerigheidsprincipe. “We gaan onze markt niet opengooien met Europese steun en overheidsgeld voor landen die onze bedrijven niet dezelfde toegang tot hun markt en overheidsopdrachten geven. Europa moet echt stoppen met naïef te zijn, want het maakt onze eigen bedrijven kapot.”

Van Brempt zegt dat de komende weken nog stevig wordt onderhandeld over reikwijdte, voorwaarden en uitvoering van het wetsontwerp. “Ik roep de EVP op om opnieuw mee te werken aan een wet die onze industrie versterkt. Anders zet ze de Europese industrie in de uitverkoop en miljoenen jobs op de helling. Daar wordt niemand beter van.”

Ook onder de lidstaten woedt het debat over “Made in Europe”. Het Ierse voorzitterschap kondigde woensdag een derde compromisvoorstel aan. Daarna moeten lidstaten en Europarlementsleden het nog eens worden.