Regering schuift hete aardappel voor zich uit

Een engagement om de meerwaardetaks van CD&V te onderzoeken en de discussie over de vennootschapsbelasting verder te zetten: verder is de regering-Michel niet gekomen na dagen ruziën. De crisis is zo even ontmijnd, de conflictstof blijft.

"Agreement". Dat tweette premier Michel gisteren rond 22.40 na alweer een onderhandelingsmarathon van 12 uur. Maar over wat dan? Wel, alleen over dat waarover men het al eens was: een begrotingsinspanning van 3 miljard en de flexibilisering van de arbeidsmarkt, e-commerce en concurrentiekracht. Maar wat met de absolute splijtstof: de meerwaardetaks van CD&V en de hervorming van de vennootschapsbelasting van N-VA? Vaagheid troef. "We nemen het engagement om de discussie over de vennootschapsbelasting verder te zetten binnen de regering en de financiële mechanismen voor een meerwaardetaks te onderzoeken", luidt de officiële versie. In mensentaal? "Er is helemaal niks beslist", aldus een regeringsbron.  

Daarmee schuift de regering, die echt wel op springen stond door de discussie tussen CD&V, N-VA en Open Vld, het probleem gewoon voor zich uit. Opvallend is hoe de versies nu al weer uiteenlopen. Bij CD&V benadrukken ze dat er een echte fiscale hervorming komt waarin meerwaardetaks en vennootschapsbelasting nu echt aan elkaar gekoppeld zijn. Bij N-VA klinkt het dat de eerste fase van de vennootschapsbelasting sowieso al in gang wordt gezet.  Maar dat zal dan zeker niét voor volgend jaar zijn.

Begroting
Zoals eerder al aangegeven, zal de begrotingsinspanning ongeveer 3 miljard euro bedragen, luidt het op het kabinet-Michel. Dat komt neer op 1,2 procent van het bbp voor 2016 en 2017. Europa verwacht zoals bekend een jaarlijkse structurele verbetering van 0,6 procent van het bbp. Er is ook een buffer voorzien van 679 miljoen euro voor budgettaire tegenvallers.

Hervormingen
Er komt een tweede golf structurele hervormingen. De regering sloot akkoorden en keurde wetteksten goed over de flexibiliteit van de arbeidsmarkt, de wet van 1996 over de competitiviteit van de ondernemingen en de evolutie van de brutolonen, maar ook over e-commerce.

De regering engageert zich ook tot een hervorming van de vennootschapsbelasting, waar het werk al goed is opgeschoten. Ook zal ze verder onderzoek voeren rond de voorstellen over een meerwaardeheffing en over maatregelen om investeringen in kmo's, digitalisering en jonge ondernemingen aan te moedigen. Dat waren de drie netelige dossiers waardoor de onderhandelingen de voorbije dagen geblokkeerd zaten.

Indexering, btw?
Volgens het kabinet wordt niet geraakt aan de koopkracht van werknemers en uitkeringstrekkers. De regering raakt niet aan de indexering van de lonen en verhoogt geen btw. De taxshift werd overigens "geconsolideerd".

 "Tevreden"
Naast de eerste minister laat onder meer minister Kris Peeters (CD&V) van zich horen op Twitter. "Moeilijke begrotingsonderhandelingen tot een goed einde gebracht", schrijft hij. Hij voegt er ook nog het filosofische 'There's a crack in everything, that's how the light gets in' aan toe.

Bij minister Didier Reynders (MR) luidt het dan weer: "Akkoord over begroting en hervormingen: arbeidsmarkt, concurrentiekracht, e-commerce."

N-VA-voorzitter Bart De Wever geeft meer details. "Budget OK, buffer inkomsten OK, speculatietaks weg, arbeidsmarkt flexibeler, concurrentiekracht versterkt. Nu nog vennootschapsbelasting!", tweet hij.

Minister Jan Jambon (N-VA) toont zich tevreden. "Tevreden over akkoord begroting, flexibele arbeidsmarkt, extra concurrentiekracht en structurele hervormingen in sociale zekerheid."

Minister Johan Van Overtveldt (N-VA) stelt dat de teksten wat betreft de hervorming van de vennootschapsbelasting in volle voorbereiding zijn. "Buffer voor inkomsten. Speculatietaks afgeschaft", klinkt het nog.

 "Tijd nemen"
Er lijkt vooral beslist te zijn om nog niet te beslissen. "Als je nadenkt over de fiscaliteit van mensen die beleggen in ondernemingen, dan mag je dat niet laten afhangen van een nachtelijk akkoord", stelt Alexander De Croo in een eerste reactie aan VRT. "Daar komen vaak lelijke kindjes uit met heel wat problemen. Dus we hebben beslist om goed de tijd te nemen dit te bestuderen. We willen geen verliezers, we willen niet dat sommige ondernemingen fors achteruit zouden gaan."

"Uitstel"
Met andere woorden: de regering schuift de hete aardappel gewoon voor zich uit? Politicoloog Carl Devos spreekt alvast duidelijke taal: "Akkoord om elkaars voorstel tegen te houden. Uitstel", tweet hij. In een andere tweet nuanceert hij. "Enerzijds is uitstel (meer tijd om uit te werken) goed, anderzijds blijft de miserie duren. Van zware uitspraken blijft niet veel over."

Politicoloog Dave Sinardet verwoordt het zo: "Opties regering Michel waren iedereen iets gunnen of niemand iets gunnen. Het werd helaas het laatste."

"Het enige waar de regeringspartijen het over eens zijn, is dat ze het oneens zijn met elkaar." Dat concludeert Kamerfractieleider Meryame Kitir (sp.a) uit het akkoord van de regering-Michel. "De ruzie tussen de regeringspartijen is met andere woorden bevroren, maar niet opgelost".

Volgens de fractieleidster van de Vlaamse socialisten is beslist de grote hervormingen op de lange baan te schuiven. "Besparen in de gezondheidszorg, op de rug van zieken en gepensioneerden, lukt blijkbaar met een vingerknip. Echte hervormingen om ons land terug op de rails te krijgen, zijn duidelijk niet aan deze regering besteed. De soap eindigt op vrijdagnacht met een stevige ontgoocheling", besluit Kitir.

De topministers van de federale regering zaten vrijdag een hele dag samen in de Wetstraat 16. Ze zochten al sinds 11 uur gistermorgen een oplossing voor de politieke crisis rond de begroting en een reeks andere dossiers. Premier Michel bevestigde eerder al dat er een principieel akkoord is over de begroting, waarbij een inspanning gemoeid is van 3 miljard euro. De regering kreeg van Europa tot maandag respijt om haar budgettair huiswerk in te dienen.

Maandagavond kwam het tot een breuk in de onderhandelingen over de CD&V-eis voor een meerwaardeheffing. Die leidde tot het uitstellen van de state of the union in de Kamer. Dinsdag probeerde de premier dan 's avonds de brokken te lijmen tijdens een uitgebreide kern, maar sindsdien beperkten de onderhandelingen zich tot bilaterale gesprekken. De verbale uitvallen heen en weer van de coalitiepartners gaven aan dat het water nog diep was.
Meerwaardebelasting

De sfeer tussen de Vlaamse meerderheidspartijen CD&V, N-VA en Open Vld verbeterde er intussen niet op. CD&V koppelde zijn voorstel voor een meerwaardeheffing aan de hervorming van de vennootschapsbelasting die N-VA uitdokterde. Open Vld is dan weer op zijn zachtst gezegd geen grote minnaar van die meerwaardetaks en lanceerde zelf een piste voor een plan om spaargeld te activeren.

Premier Michel probeerde sinds gistermorgen opnieuw de neuzen in dezelfde richting te krijgen. In eerste instantie deed hij dat met de Vlaamse vicepremiers, en omstreeks 14 uur sloot ook Didier Reynders (MR) aan.