Temperatuur van 45,7°C gemeten in zuiden van Spanje

In El Granado, in het uiterste zuidwesten van Spanje, is donderdag een temperatuur van 45,7 °C gemeten. Dat is een evenaring van het record voor de maand september en de hoogste temperatuur die sinds het begin van het jaar in het land is geregistreerd, zo maakte de meteorologische dienst (Aemet) vrijdag bekend.

Het vorige record van 45,7 °C werd op 6 september 2016 gemeten in Montoro, eveneens in Andalusië.

Oostenrijk heeft zijn warmste zomer beleefd sinds het begin van de metingen, 260 jaar geleden. Dat meldt de nationale weerdienst Geosphere Austria maandag.

De gemiddelde luchttemperatuur lag tussen 1 juni en 31 augustus 2,6 graden Celsius hoger dan het gemiddelde van 1991-2020 en 4,4 graden Celsius boven dat van 1961-1990. 

Bij meer dan honderd weerstations werden records gebroken. Voor het eerst sinds de metingen begonnen, steeg het kwik boven de 41 graden Celsius. Tegelijk viel er over het hele land ruimschoots een derde minder neerslag dan het gemiddelde op lange termijn.

"Het is moeilijk geworden om de juiste adjectieven te vinden om de zomer van 2026 te beschrijven", zegt klimatoloog Alexander Orlik van Geosphere Austria. "Buitengewoon, extreem of ongezien" zijn volgens hem allemaal passende omschrijvingen voor de maximumtemperaturen, de duur van de hittegolven, het aantal hete dagen, extreem hete dagen en tropische nachten, alsook het ongewoon lage aantal vorstdagen in het hooggebergte.

De zomer werd ook gekenmerkt door een gebrek aan neerslag en behoort tot de vijf droogste zomers sinds het begin van de metingen in 1858. De droge zomer volgde al op een uitzonderlijk droog voorjaar. Tijdens de eerste acht maanden van een jaar is er sinds de start van de metingen 169 jaar geleden nog nooit zo weinig neerslag gevallen als in 2026, aldus Geosphere Austria.

De waterstanden van de Rijn in Duitsland zijn na recente regenval flink gestegen. Het waterpeil bij Kaub, een belangrijk knelpunt in de rivier, is maandag gestegen tot zo'n 72 centimeter. Maar binnenvaartschepen worden nog steeds minder vol beladen en het peil dreigt weer te zakken.

Eerder deze maand dreigde de rivier opgesplitst te worden in twee delen toen het waterpeil was gezakt tot onder de 10 centimeter. Dit peil betekent niet dat de vaardiepte maar enkele centimeters was. Het waterpeil is gemeten tegen een vastgesteld punt. De vaardiepte bij Kaub, nabij Koblenz, is ruim 1 meter dieper dan het waterpeil.

Door de lage waterstanden worden schepen maar deels beladen. Er zijn daarom meer schepen nodig om dezelfde lading te vervoeren en dat leidt tot hogere transportkosten.

Richting het eind van de week zal het waterpeil dalen richting de 53 centimeter, is nu de verwachting. Volgens binnenvaartexpert Wouter van der Geest zakt het peil bij Kaub daarna hard en gaat het opnieuw richting de 10 tot 20 centimeter, omdat er in het stroomgebied voor Kaub geen regen valt de komende periode. Dat zal het vervoer over water bemoeilijken. Vanaf halverwege september zal de waterstand weer stijgen, stelt hij. Maar zijn verwachting is dat er tot ten minste half oktober sprake is van laagwatercondities.

Op het Franse eiland Corsica is zaterdagnamiddag een natuurbrand ontstaan die al 130 hectare heeft ingenomen. Dat zegt de brandweer zaterdagavond.

De eerste vlammen werden rond 14 uur ontdekt op Cap Corse in het noorden van het eiland. Ondanks de gunstige evolutie van de brand is het vuur nog niet onder controle, aldus de brandweer. Er worden blusvliegtuigen en 200 brandweerlieden ingezet. Zij zullen ook 's nachts blijven blussen.

Het vuur heeft al bossen en struikgewas vernietigd, maar nog geen woningen. Er zijn ook nog geen gewonden gevallen.

Donderdag brak er ook al brand uit op het eiland. Daarbij werden een zestigtal hectare natuur en zeven woningen verwoest.

Het eiland Cyprus is zaterdagmiddag getroffen door ongewoon en extreem weer met harde wind, regen en onweer. De zware zomerstorm haalde onverwacht fel uit.

Op verschillende delen van het eiland stonden wegen en gebouwen onder water, vielen bomen om en viel de stroom uit. In de bergen werd gewaarschuwd voor modder en puin op de weg, terwijl de toeristische infrastructuur op sommige stranden beschadigd raakte.

Voor de kust van Kaap Greco, in het zuidoosten van Cyprus, raakten verschillende boten in de problemen door de zware golven. Drie mensen werden daarbij per helikopter uit het water gehaald, een van hen overleed later. Ook minstens drie anderen raakten gewond. In de hoofdstad Nicosia werd een man getroffen door de bliksem. Volgens artsen raakte hij gewond, maar verkeert hij niet in levensgevaar, meldde de Cypriotische radio.

De storm ontregelde ook het luchtverkeer op de luchthavens van Larnaca en Paphos. Volgens de uitbater moesten elf vluchten tijdelijk worden omgeleid naar andere luchthavens.

De gouverneur van de Noord-Italiaanse regio Veneto heeft vanwege het noodweer van vrijdag en zaterdagnacht in zijn regio de noodtoestand afgekondigd. Dat meldt omroep RAI. Het noodweer veroorzaakte in grote delen van de regio veel schade aan tientallen gebouwen en zeker 10.000 auto’s. Tientallen mensen raakten gewond.

Noodweer in de regio rond de Bodensee in het zuiden van Duitsland heeft grote schade aangericht aan woningen en gebouwen. In de Duitse gemeente Bohlingen raakten 190 gebouwen beschadigd, meldt de regionale zender 'SWR', nu de schade wordt opgemaakt.

Het Duitse KNMI, de DWD, sprak zaterdag van uitzonderlijke omstandigheden een dag eerder. Een weerstation in Schaffhausen, Zwitserland, niet ver van de Bodensee, registreerde windsnelheden tot 143 kilometer per uur, wat overeenkomt met orkaanniveau 12, aldus SWR. Rond de Bodensee zelf werden windsnelheden van 130 kilometer per uur gemeten.

Zware windstoten rukten daken van huizen. Omgewaaide bomen en rondvliegende takken veroorzaakten ook schade aan gebouwen. De brandweer in Bohlingen moest 220 keer uitrukken. Eén woning is vermoedelijk onbewoonbaar geraakt. De zes bewoners zijn ondergebracht in een hotel.

Delen van Zwitserland zijn getroffen door een hevig onweer dat schade heeft aangericht. In het kanton Zürich zijn volgens de politie veertig mensen gewond geraakt door hagel. De meerderheid ervan zijn kinderen. Enkele gewonden zijn voor verzorging naar het ziekenhuis overgebracht.

De storm trof ook het westen en noordwesten van Zwitserland, aldus het agentschap Keystone-SDA. Het treinverkeer tussen Biel en Olten was onderbroken.

De weerdienst SRF Meteo telde ongeveer 46.000 bliksems op korte tijd en meldde twee stroken met hevige hagel die zich uitstrekten van de regio rond Bazel tot aan het Bodenmeer. Lokaal hadden de hagelbollen een diameter tot zes centimeter. In het kanton Schaffhausen werden rukwinden tot 142 kilometer per uur gemeten.

In het kanton Aargau blies de storm vier massieve betonnen hoogspanningsmasten tegen de vlakte, meldt de zender SRF. Op de snelweg A1 werd een vrachtwagen omgeblazen, al kon de chauffeur ongedeerd uit het vernielde voertuig kruipen.

Ook het kanton Solothurn werd zwaar getroffen. Het onweer heeft er hevig huisgehouden, klinkt het bij de lokale politie. In de voormiddag liepen er al ruim tweehonderd schademeldingen binnen. Een vrouw raakte zwaargewond door een omvallende boom.

Na de verwoestende bosbranden in de zuidelijke departementen Gironde, Landes en Var hebben de Franse verzekeringsmaatschappijen al 25.000 schadeclaims met een geschatte schade van bijna 500 miljoen euro ontvangen, zo meldt koepelorganisatie France Assureurs vrijdag.

Deze eerste balans toont "de uitzonderlijke omvang van de schade", onderstreept voorzitter Florence Lustman van France Assureurs. Het uiteindelijke bedrag zal nog hoger liggen, want deze balans houdt enkel rekening met de dossiers die geregistreerd werden tot midden augustus. Gedupeerden hebben uitzonderlijk tot 31 augustus tijd om schade aan te melden.  

Het overgrote deel van de dossiers gaat over eigendommen van particulieren, met ongeveer 21.000 geregistreerde schadeclaims. Ze omvatten ook de vergoeding van de kosten voor tijdelijke huisvesting voor een deel van de 30.000 mensen die van de autoriteiten het bevel hadden gekregen hun woning te ontruimen.

Ook zijn er bijna 3.000 schadeclaims van bedrijven, zelfstandigen en lokale overheden geregistreerd. Meer dan 1.800 dossiers betreft bedrijven die omzet en inkomsten hebben verloren als gevolg van de gedwongen stopzetting van hun activiteiten. De kosten worden in totaal op bijna 30 miljoen euro geraamd. 

Deze balans overstijgt ruimschoots die van de natuurbranden in de eveneens precaire zomer van 2022 in Frankrijk. Toen waren er van begin juni tot eind september ongeveer 2.000 schadeclaims voor een totaal bedrag van 80 miljoen euro. 

Het Europees waarschuwingscentrum voor noodweer (ESTOFEX) heeft voor vandaag en komende nacht zware stormwaarschuwingen uitgevaardigd. Ook de Benelux deelt in de klappen met een waarschuwing van niveau 2. Wie momenteel op vakantie is in Noord-Italië, Zuid-Duitsland of de Alpenlanden, bergt zich echter maar beter: daar geldt de hoogste alarmfase voor hevige windstoten en extreem grote hagel. 

De onweersbuien ontstaan in de loop van de dag boven Noord-Frankrijk en trekken vervolgens over delen van de Benelux richting Noord-Duitsland. De atmosfeer bevat voldoende energie voor stevige buien, terwijl de sterke wind op verschillende hoogtes ervoor zorgt dat onweerscellen zich goed kunnen organiseren. Daardoor kunnen sommige buien uitgroeien tot langdurige en intense onweders.

Nog zwaarder wordt het naar het zuiden. Voor delen van Zuid-Duitsland, Noord-Italië, Noordwest-Oostenrijk en het uiterste zuiden van Zwitserland geldt zelfs de hoogste waarsuwingscategorie (Level 3). Daar worden zeer zware onweersbuien verwacht met mogelijk verwoestende windstoten en zeer grote hagel.

De precieze timing en de zwaarst getroffen regio's blijven afhankelijk van waar de onweersbuien zich uiteindelijk ontwikkelen. Wie vrijdag buitenactiviteiten plant, houdt daarom best de meest recente weersverwachtingen goed in de gaten.

Zware onweersbuien hebben vrijdag voor grote schade gezorgd in Zwitserland. Een koufront trok met harde windstoten, hevige regen en hagel over het land. Vooral in Basel, Solothurn en Winterthur werden vernielingen gemeld. In de Föhndalen werden windstoten tot 100 kilometer per uur verwacht. MeteoSwiss heeft een onweerswaarschuwing van niveau 4 ('groot gevaar') afgegeven in delen van de Alpen. Enkel niveau 5 is ernstiger. 

Het noodweer leidde ook tot problemen op de luchthaven van Zürich. Swiss schrapte 27 vluchten van en naar de stad, waardoor ongeveer 3.100 passagiers werden getroffen. Daarnaast liepen verschillende vluchten tot drie uur vertraging op door onweerscellen en blikseminslagen in de omgeving van de luchthaven. Ook raakten wegen plaatselijk overstroomd en veroorzaakte de hagel aanzienlijke schade aan woningen en andere eigendommen.

Europa heeft een nieuwe satelliet om het weer in de gaten te houden. De sonde Meteosat Third Generation Imager, afgekort MTG-I2, is donderdag gelanceerd vanaf de ruimtebasis Kourou in Frans-Guyana.

De MTG-I2 is nu onderweg naar zijn werkplek, op 36.000 kilometer boven de evenaar. Daar moet hij de komende twintig jaar metingen verrichten. De satelliet moet elke 2,5 minuut Europa en Noord-Afrika in kaart brengen, veel vaker dan zijn voorgangers. Weerkundigen willen zo sneller kunnen waarschuwen voor gevaarlijk weer.

Een ander instrument aan boord is ontworpen om bliksem te meten. Die Lightning Imager maakt duizend foto's per seconde en kan onderscheid maken tussen verschillende soorten bliksemflitsen. Dit zijn bijvoorbeeld de bekende schichten van een wolk naar de grond, maar ook bliksemflitsen tussen twee wolken en bliksem binnen een wolk.

De MTG-I2 gaat deel uitmaken van een netwerk. Twee andere satellieten daarvan zijn eerder al gelanceerd, drie andere volgen later. Samen zijn ze de opvolgers van de Meteosat-satellieten die in de afgelopen tientallen jaren de basis voor elk weerbericht vormden. Een van die sondes is er al mee gestopt en het einde van de andere satellieten nadert.

De weersatellieten kosten bij elkaar enkele miljarden euro's.

Op de warmste dag van het jaar hebben de Vlamingen opvallend veel kraanwater verbruikt. Op 14 augustus, toen het in Ukkel 35,9 graden werd, stroomde 1,34 miljard liter kraanwater door het distributienet. Dat is ongeveer 20 procent meer dan op een gemiddelde augustusdag in de voorbije vijf jaar, blijkt uit cijfers van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM).

Het dagverbruik bedroeg op 14 augustus precies 1.343.521 kubieke meter. Een gemiddelde augustusdag komt volgens de VMM-cijfers uit op ongeveer 1,12 miljoen kubieke meter. Er werd op de warmste dag van het jaar dus ongeveer 224 miljoen liter extra kraanwater verbruikt.

De hoge temperatuur viel midden in een hittegolf en volgde op een lange droge periode. In de dagen voor 14 augustus liep de temperatuur snel op. Ook het waterverbruik steeg mee. Op 10 augustus bedroeg het verbruik nog ongeveer 1,24 miljard liter. Vier dagen later was dat ruim 100 miljoen liter meer.

Een absoluut record was het kraanwaterverbruik op 14 augustus niet. Op 26 juni werd dit jaar nog iets meer water verbruikt: 1.351.622 kubieke meter, of ongeveer 1,352 miljard liter. Dat is ruim 8 miljoen liter meer dan op 14 augustus. De augustuswaarde lag wel ongeveer 6 miljoen liter boven de hoogste dagpiek die tussen 2021 en 2025 werd geregistreerd.

Na 14 augustus zakte het verbruik opnieuw snel. Op 15 augustus werd nog 1,246 miljard liter gebruikt en tegen 23 augustus was dat gedaald tot 1,086 miljard liter per dag, iets minder dan het gemiddelde voor augustus.

Ondanks de hitte en de droge zomer kwam de drinkwaterbevoorrading volgens de VMM niet in gevaar. Uit voorzorg geldt wel verhoogde waakzaamheid. Die is ook vandaag nog van kracht.

De algemene droogtetoestand blijft zelfs op code oranje. Ongeveer 70 procent van de grondwaterstanden is nog laag tot uiterst laag voor de tijd van het jaar.

Consumenten mogen zich verwachten aan fruit en groenten van een kleiner formaat als gevolg van de droogte en de hitte. Dat zeggen twee Franse supermarkten.

"Groenten en fruit komen in veel kleinere formaten binnen", stelt Dominique Schelcher, de CEO van supermarktgroep Coopérative U, in 'Le Parisien'. "Vooral voor de aardappelen kan het een catastrofe worden. Verwacht als klant dus ook maar veel kleinere frieten." De prijzen zijn deze zomer intussen wel met 13 procent gestegen.

De groep heeft de eisen tegenover kwekers versoepeld. Kleinere formaten worden nu aanvaard. Hetzelfde geldt voor de lelijke exemplaren. "Vroeger zouden we die gewoon weggegooid hebben, nu niet."

De topman roept consumenten op tot begrip en solidariteit. "De producten zien er misschien minder mooi uit dan gewoonlijk, maar koop ze toch maar. U steunt er de Franse landbouwers mee."

Ook de topman van supermarktketen Carrefour noemde heel wat groenten en stukken fruit "klein en lelijk". "We zullen eraan moeten wennen", klonk het.

De Spaanse brandweer is erin geslaagd een bosbrand in de onmiddellijke omgeving van de noordelijke rand van Barcelona onder controle te krijgen. De zowat 30 inwoners van de wijk Torre Baró die door de sterke rookontwikkeling geëvacueerd waren, mochten intussen terugkeren naar hun huizen. Dat meldt het Catalaanse persagentschap ACN.

Ook de bewoners van aangrenzende wijken mochten hun huizen weer verlaten. De brandweer zet de strijd tegen het vuur ook uit de lucht voort om zo alle vlammen en smeulhaarden te blussen.

Zowat 54,5 hectare bos en struikgewas in de Serra de Collserola is verbrand. Dat komt neer op ongeveer 76 voetbalvelden. De brand is dinsdagnamiddag ontstaan. De enorme rookwolk was vanuit het grootste deel van de stad aan de Middellandse Zee te zien. 

De oorzaak is nog onbekend. Nog maar anderhalve week geleden had er in de buurt nog een brand gewoed. Daarbij werd iemand opgepakt die ervan werd verdacht de brand aangestoken te hebben.

De autoriteiten in de Spaanse stad Barcelona hebben de evacuatie bevolen van enkele huizen aan de noordelijke rand van de stad vanwege een bos- en struikbrand. De evacuatie is nodig door de sterke rookontwikkeling, bericht de krant 'La Vanguardia'. Voorlopig zijn een beperkt aantal van 25 bewoners van het district Torre Baró getroffen. Alle andere inwoners van de wijk en het naburige stadsdeel Ciutat Meridiana krijgen de aanbeveling om hun woningen niet te verlaten en ramen en deuren gesloten te houden vanwege de rook. 

De brand is dinsdagnamiddag uitgebroken in de Serra de Collserola, een bosrijk en bergachtig gebied dat onmiddellijk aan het stadsdeel Torre Baró grenst. Het is nog niet duidelijk waardoor de brand is ontstaan. Honderdzestig brandweerlieden, twaalf blusvliegtuigen en helikopters zijn ingezet, aldus de brandweer op X. 

Tot nu toe is ongeveer 35 hectare natuur in vlammen opgegaan. Zowat anderhalve week geleden was er ook een bosbrand in de omgeving.

Het Zuid-Franse dorpje Pomas, nabij Carcassonne, likt zijn wonden na de doortocht van een ongebruikelijk forse tornado gisteren. De vernieling is groot. Van de ongeveer driehonderd woningen die beschadigd raakten door de woeste wervelwind moet mogelijk een honderdtal “als verloren worden beschouwd”, melden de lokale autoriteiten dinsdag. Lees hier meer.

In enkele uren tijd zijn in Griekenland 39 natuurbranden uitgebroken. Dat meldt de Griekse brandweer. De zwaarste brand woedt op het eiland Salamis, voor de kust van hoofdstad Athene. 

Op Salamis ligt de grootste basis van de Griekse marine, al zou die niet in gevaar zijn. Het vuur woedt in een ravijn en wordt met talrijke blusvliegtuigen en -helikopters bestreden. Daarnaast worden er veel eenheden van de brandweer en vrijwilligers ingezet, zo meldt de Griekse openbare omroep ERT.

Wegens de aanhoudende droogte is het brandgevaar in grote delen van Griekenland hoog. Het kwik klom dinsdag in het centrum van Athene richting 40 graden. De hittegolf zou nog tot begin volgende week aanhouden.

De zeeoppervlaktetemperatuur, de temperatuur van het zeewater tussen 60 graden zuiderbreedte en 60 graden noorderbreedte, bedroeg op 22 augustus 21,10 graden Celsius. Dat is de hoogste temperatuur ooit, zo meldt de Europese aardobservatiedienst Copernicus maandag in een persbericht. Het vorige record van 21,09 graden Celsius uit maart 2024 is hiermee verbroken.

Opvallend is de timing van het nieuwe record. Het zeewater bereikt normaliter namelijk zijn hoogste waarde in maart/april, na de zomer op het zuidelijke halfrond. Al komt het record echter niet uit de lucht gevallen. De afgelopen maanden werden consequent (bijna)recordtemperaturen opgetekend in het zeewater.

Onder invloed van het klimaatfenomeen El Niño warmen de oceanen nog verder op. Volgens de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) zou de huidige El Niño wel eens recordwaarden kunnen laten optekenen. Die opwarming komt bovenop de decennia opwarming als gevolg van de door de mens veroorzaakte klimaatverandering.

Het warmere zeewater heeft gevolgen voor zowel de mens als de natuur. Zo draagt warmer water bij aan de stijging van de zeespiegel, doordat water door de warmte uitzet. Mariene hittegolven beschadigen belangrijke ecosystemen, zoals koraalriffen, waardoor hele voedselketens en de visserij in de problemen kunnen komen. Daarnaast werkt het warme zeewater ook extreme weerfenomenen in de hand. Een warmere oceaan voegt namelijk meer hitte en waterdamp toe aan de atmosfeer, waardoor er meer regen kan uitvallen en stormen intenser worden. Tot slot kunnen warmere oceanen ook minder CO₂ opslaan, waardoor ze minder hun rol van natuurlijke koolstofput kunnen vervullen.

Het noorden van Spanje kreeg vrijdagavond af te rekenen met zware regenval. Aan de Costa Dorada raakten drie mensen gewond nadat een muur instortte door de hevige regenval. In de Catalaanse regio werd zaterdagochtend tot wel 200 liter regen per vierkante meter gemeten. Ongeveer 300 mensen werden geëvacueerd van een camping in Roda de Berà en zo'n 100 van een nachtclub in Vendrell. Veel wegen in de regio stonden onder water en ook het treinverkeer ondervond hinder.

Er vielen nog vier gewonden bij andere incidenten. Zo raakten twee mensen lichtgewond toen een muur instortte in de eerder genoemde camping Roda de Berà.