Twee keer vrijdag de dertiende op twee maanden: hoe kan dat?
Vrijdag de dertiende komt eraan. Niet één, maar twee keer, want ook volgende maand valt de dertiende op een vrijdag. Speciaal, dat wel, maar een unicum is het allerminst.
Het gebeurt niet vaak dat vrijdag de dertiende twee maanden op rij voorkomt. De vorige keer is geleden van 2009 en daarvoor was het 11 jaar wachten tot de dertiende twee maanden na elkaar op een vrijdag viel. Februari en maart zijn trouwens niet de enige ongeluksmaanden dit jaar. Ook in november valt de dertiende opnieuw op een vrijdag. Daarmee hebben we (gelukkig) het jaarlijkse maximum bereikt. Zolang we met onze Gregoriaanse kalender blijven werken, natuurlijk.
"Je kunt geen jaar hebben zonder vrijdag de dertiende, maar ook geen met vier", aldus Underwood Dudley, professor wiskunde aan de universiteit van Greencastle, Indiana en auteur van het boek 'Numerology: Or, What Pythagoras Wrought'.
Cyclus van 400 jaar
Onze kalender werkt zoals zijn voorganger, de Juliaanse kalender, dat deed met een schrikkeljaar om de vier jaar. Het belangrijkste verschil is echter dat de Gregoriaanse kalender het schrikkeljaar overslaat op eeuwgetallen, behalve wanneer deze deelbaar zijn door 400. Zo was er bijvoorbeeld geen schrikkeljaar in 1900, maar wel eentje in 2000. Dit trucje zorgt ervoor dat onze kalender gelijk blijft lopen met onze seizoenen. Bovendien krijgen we hierdoor een dagordening die zich elke 400 jaar herhaalt. Hierbij kunnen we volgens Dudley ook een ander opmerkelijk feit waarnemen: "de dertiende valt meer op een vrijdag dan op enige andere dag van de week."
Ongelukkige geschiedenis
Hoe komt het dan dat die dertiende ons nog steeds zo'n angst inboezemt? Vooral door eeuwenoude associaties van ongeluk die we maken met het nummer dertien én met vrijdag. Wanneer je die twee ongelukkige elementen met elkaar combineert krijg je als resultaat één extreme ongeluksdag.
Onze angst voor het nummer 13 ligt volgens historicus Donald Dossey bij een Noorse mythe over 12 goden die een diner hadden in het Walhalla, hun hemel. Plots kwam een ongewenste dertiende gast binnengewandeld, de onruststokende god Loki. Hij zorgde ervoor dat Hoder, de blinde god van het duister, Balder, de god van het licht, doodschoot met een pijl. "Balder stierf, en de hele aarde werd in duisternis gehuld. Het was een bijzonder slechte, ongelukkige dag."
Daarnaast is er natuurlijk ook een Bijbelse referentie naar het ongeluksnummer dertien. Judas, de apostel die Jezus verried, was namelijk de dertiende gast op het Laatste Avondmaal.
Ook het idee dat vrijdag een ongeluksdag is heeft een Bijbelse afkomst. Het was immers de dag waarop Jezus aan het kruis genageld werd. Er wordt daarnaast ook gezegd dat vrijdag de dag is waarop Eva Adam probeerde te verleiden met de verboden vrucht. En als laatste is vrijdag de dertiende natuurlijk de dag waarop Abel door zijn broer Kaïn vermoord werd in de Bijbel.
Ongeluk
Sommige mensen hebben zo'n angst voor vrijdag de dertiende, dat ze er hun hele dag voor omgooien of - in extreme gevallen - zelfs niet durven gaan werken die dag. Richard Wiseman, psycholoog aan de universiteit van Hertfordshire in Engeland is van mening dat mensen die schrik hebben voor vrijdag de dertiende meestal van zichzelf denken dat ze weinig geluk hebben in het leven. "Hun geloof dat vrijdag de dertiende ongeluk brengt heeft meestal te maken met hun bredere perceptie van de wereld. Zij geloven in één of andere magische kracht die hun leven kan ruïneren."
Toch geen schrik voor de befaamde dag? Naar goede gewoonte organiseert de Nationale Loterij op vrijdag de dertiende weer de Super Lotto. Deze keer valt er maar liefst €2.500.00 te winnen. Reden genoeg om alle bijgeloof even aan de kant te schuiven?
