Vooroordelen belemmeren schoolcarrière allochtonen

Veel kinderen van Turkse en Marokkaanse origine voelen zich door hun leerkrachten niet gerespecteerd. Uit een studie bij meer dan 11.000 scholieren door onderzoekers van de Universiteit Antwerpen blijkt dat de kinderen zich daardoor minder aantrekken van school. Dat schrijft De Standaard. Aan het onderzoeksproject werken vier onderzoeksgroepen van de universiteiten in Gent, Leuven en Antwerpen samen.

"Kinderen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond zien juist wel het belang van goede punten in", aldus Ward Nouwen, doctoraatsstudent aan het Centrum voor Migratie en Interculturele Studies aan de Antwerpse universiteit. "Ze hechten zelfs meer belang aan een diploma dan autochtone kinderen." Zo blijkt dat 67 procent van de kinderen met Turkse of Marokkaanse achtergrond het belangrijk vinden voor hun toekomstige carrière dat ze het goed doen op school, tegen 47 procent bij de autochtone kinderen.

"Hoe goed een kind zich op school voelt, blijkt een belangrijke rol te spelen voor zijn effectieve inzet", aldus Nouwen. Kinderen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond zeggen evenwel zich meer gestigmatiseerd en minder thuis te voelen op school. Zij gaan vaker akkoord met stellingen zoals "de leerkrachten zijn niet geïnteresseerd in leerlingen zoals ik".

Discriminerende beelden
Bij heel wat leerkrachten leven wel degelijk discriminerende beelden van de kinderen, oordeelt de coördinator van het onderzoeksproject Noel Clycq. "In diepte-interviews hoorden we vaak dat als een allochtone leerling op school faalt, dat vooral te wijten is aan zijn problematische thuissituatie en de andere taal die er gesproken wordt. Maar heel zelden wordt bij slechte schoolresultaten de rol van de school ter discussie gesteld."

In de ogen van de leerkrachten zijn kinderen van Poolse of Chinese origine "voorbeeldminderheden", gedisciplineerd en ambitieus, aldus Clycq. "De stereotiepe beelden van de jongeren die op school leven, weerspiegelen hoe een groot deel van onze samenleving denkt. Het is zeker niet allemaal de fout van de school."

Lerarenopleiding
Interculturaliteit moet een plaats krijgen binnen alle vakken van de lerarenopleiding. Dat meldt het Minderhedenforum naar aanleiding van de studie.

"Sommige opleidingen besteden er nauwelijks aandacht aan, anderen stoppen het in een apart vak. Wij willen een geïntegreerde aanpak: in elk vak moeten leerkrachten in spe weten dat ze voor een diverse klas zullen staan", aldus Naima Charkaoui, directeur van het Minderhedenforum.

Voor de organisatie moet de instroom van leerkrachten en leerlingenbegeleiders met een migratieachtergrond hoog op de agenda staan van zowel directies als de Vlaamse minister van Onderwijs, Pascal Smet. "Meer diversiteit in de lerarenkamer zal de beeldvorming van en over leerlingen met etnisch-culturele roots ten goede komen. Waar nodig kunnen zij een schakel vormen."

Het Minderhedenforum oordeelt daarnaast dat leerkrachten inzicht moeten krijgen in hun vooroordelen en hun houding. "Dat is een werk van lange adem en kan alleen maar als iemand hun een spiegel voorhoudt. Een campagne gecombineerd met doorgedreven nascholingen kunnen de beeldvorming positief beïnvloeden. Wij roepen de politiek op om hier middelen voor vrij te maken en zo discriminatie actief te bestrijden."

"Bestaande projecten"
In een reactie op de oproep van het Minderhedenforum om interculturaliteit een belangrijke plaats te geven binnen de lerarenopleiding, heeft het Expertisenetwerk Lerarenopleidingen (ENW) van de Associatie Universiteit Gent (AUGent) gezegd dat er al een aantal projecten lopen. "Het is belangrijk om in de eerste plaats die bestaande projecten op te volgen en te monitoren", zegt Söhret Yildirim, coördinator van het ENW

"Momenteel is er veel te weinig structurele opvolging van lopende initiatieven omtrent interculturaliteit en diversiteit", aldus Yildirim. "Het probleem voor de lerarenopleidingen is dat daartoe een definitie van diversiteit ontbreekt", legt ze uit. Volgens het Expertisenetwerk is het aan de overheid om diversiteit beleidsmatig te definiëren. "Dan kunnen de verschillende lerarenopleidingen daarmee aan de slag en lopende projecten beginnen evalueren", zo zegt Yildirim nog.

De koepel van het Vlaamse Gemeenschapsonderwijs (GO!) treedt het Minderhedenforum bij in de vraag naar meer aandacht voor diversiteit en interculturaliteit in de lerarenopleiding. Dat liet woordvoerster van het GO! Sarina Simenon weten. Ze voegde er aan toe dat er in het gemeenschapsonderwijs wel al pedagogische begeleiding en nascholing wordt gegeven aan leerkrachten inzake het omgaan met diversiteit in de klas.

Verbaasd
De topvrouw van het katholieke onderwijs Mieke Van Hecke reageerde in een interview op de website van De Standaard verbaasd over de grote schaal waarop vooroordelen nog leven. Ze benadrukte dat er al vorming gegeven wordt aan leerkrachten. Ook stelde ze dat het onderwijs zich moet durven afvragen wat het nog meer kan doen.