آیا پوتین در حال تهدید بریتانیاست؟

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، هنگامی که در یک نشست خبری با این پرسش روبرو شد که آیا ممکن است مسکو در پاسخ به ارسال تسلیحات بریتانیایی به اوکراین، تاسیسات نظامی در بریتانیا را هدف قرار دهد یا نه، با یک جمله کوتاه پاسخ داد: «این یک راز است. یک راز نظامی.»

«راز نظامی» نه یک «بله» است و نه یک «نه». همه را در حالت انتظار و ابهام نگه می‌دارد.

و گمان می‌کنم دقیقاً هدف همین باشد.

این دو کلمه بیش از آنکه یک پاسخ باشند، نوعی فشار روانی از سوی کرملین به نظر می‌رسند؛ تلاشی برای آنکه بریتانیا درباره نیت‌های مسکو در ابهام بماند و نگران باشد، و همزمان دو بار درباره ادامه حمایت قاطع خود از اوکراین فکر کند.

این اظهارات یادآور مطلبی بود که چند روز پیش در روزنامه روسی «مسکوفسکی کومسومولتس» خواندم. این روزنامه نوشته بود اندی برنام، نخست‌وزیر بریتانیا، باید روسیه را نه در رویاهایش، بلکه «در کابوس‌هایش» ببیند.

زبانی هراس‌انگیز است، اما توضیح چندانی درباره اینکه این کابوس‌ها دقیقاً چه شکلی خواهند داشت، ارائه نمی‌کند.

از این اظهارات نمی‌توان نتیجه گرفت که روسیه در آستانه شلیک موشک به اهدافی در بریتانیاست.

اما نگاهی به آنچه در دیگر نقاط اروپا در جریان است، نشان می‌دهد چرا چنین هشدارهایی نادیده گرفته نمی‌شوند.

دولت آلمان می‌گوید روسیه مسئول حمله پهپادی ماه گذشته به فرودگاه لایپزیگ بوده است. پوتین در واکنش، آلمان را متهم کرد که «مدارک را صحنه‌سازی کرده است». اما الکساندر دوبرینت، وزیر کشور آلمان، این حادثه را بخشی از «الگوی تثبیت‌شده عملیات ترکیبی روسیه در اروپا» توصیف کرد.

آیا بریتانیا ممکن است اکنون با موجی گسترده‌تر از چنین «عملیات‌هایی» روبه‌رو شود؟

با این حال، بریتانیا تنها کشوری نبود که در نشست خبری پوتین به طور ضمنی تهدید شد. غرب به طور کلی نیز هدف این تهدیدها بود.

پوتین از کشورهای غربی با عنوان کوسه‌ها یاد کرد. او گفت: «اگر کسی بخواهد ما را در زنجیره غذایی پایین بکشد، ما را ببلعد یا تکه‌تکه کند، ممکن است مشت محکمی به دندانش بخورد.» او افزود: «روسیه برای این کار آماده است؛ حتی با وجود آنکه اشتهای این کوسه‌ها و دندان‌هایشان مدام بزرگ‌تر و تیزتر می‌شود.»

به نظر می‌رسد پوتین بیش از گذشته برای توضیح مسائل ژئوپلیتیک به مثال‌های دنیای حیوانات متوسل می‌شود. او اخیراً از نهنگ‌های قاتلی گفت که «خرس‌های قطبی را از هم می‌درند» و از این تصویر برای توجیه جنگ روسیه علیه اوکراین استفاده کرد.

نشست خبری در بیشکک، پایتخت قرقیزستان، پنجره‌ای جذاب به روحیات پوتین بود.

او ۴۵ دقیقه به پرسش‌های روزنامه‌نگاران روس پاسخ داد و در تمام این مدت چهره‌ای تهاجمی، مطمئن به پیروزی و پرانرژی از خود نشان داد.

این روزها به نظر می‌رسد پوتین بیش از هر زمان دیگری هنگام صحبت درباره رویارویی ژئوپلیتیک روسیه و غرب و همچنین جنگ در اوکراین سرزنده و پرحرارت می‌شود.

حتی به رغم این که جنگ طبق برنامه پیش نرفته است؛ روسیه خسارات سنگینی در میدان نبرد تحمل کرده و اقتصاد این کشور تحت فشار قابل توجهی قرار دارد.

او گفته است که «هیچ تردیدی ندارم که دشمن فرو خواهد ریخت» اما جنگ بیش از چهار سال و نیم طول کشیده است و اوکراین به نبرد ادامه می‌دهد.

کرملین به طور رسمی هنوز این نبرد را «عملیات ویژه نظامی» می‌نامد ولی حتی پوتین نیز اکنون از واژه «جنگ» استفاده می‌کند.

او در این نشست خبری گفت: «جنگ پدیده‌ای بی‌رحم و غیرقابل پیش‌بینی است.»

رئیس‌جمهور روسیه ادعا کرد که همچنان برای مذاکره جهت پایان دادن به این مناقشه آمادگی دارد و هیچ تردیدی باقی نگذاشت که ترجیح می‌دهد از میان مقام‌های دولت آمریکا با چه کسانی گفتگو کند: فرستادگان دونالد ترامپ.

ولادیمیر پوتین گفت: «ما برای کار با کسانی که به‌خوبی می‌شناسیم و عموما به آن‌ها اعتماد داریم، کاملا راحت هستیم. جرد کوشنر و استیو ویتکاف همیشه مهمانانی گرامی هستند. کار کردن با آن‌ها باعث خرسندی است.»

او اما از مدیر سازمان سیا که هفته گذشته سفری غیرمنتظره به مسکو داشت نامی نبرد. کرملین می‌گوید رئیس‌جمهور روسیه در آن سفر با جان راتکلیف دیدار نکرده است.

آیا احتمال دارد پوتین در آینده نزدیک با ویتکاف و کوشنر دیدار کند؟ هنوز هیچ برنامه‌ای در جدول زمانی دیده نمی‌شود.

اما اگر فرستادگان رئیس‌جمهور ترامپ راهی مسکو شوند، با رهبری در کرملین روبرو خواهند شد که همچنان مصمم است هرگونه صلحی در اوکراین باید طبق شروط روسیه باشد.