Ellende om de troon: Britten smullen van koningsdrama
In het Britse koningshuis woedt een machtsstrijd die de privé-secretaris van koningin Elizabeth al de kop heeft gekost. Prins Charles zou met steun van broer Andrew de weg vrijmaken voor het koningschap.
Koningsdrama in Groot-Brittannië. Prins Charles zaagt met steun van zijn staf aan de stoelpoten van zijn moeder, koningin Elizabeth II, bericht de Britse krant The Times. Charles heeft genoeg van een bijrol in het vorstenhuis. Daarom werkt de Britse troonopvolger achter de dikke paleismuren aan de troonopvolging.
Dat gebeurt onder de codenaam 'Project 70'. Charles, nu 68, wordt volgend jaar in november 70 jaar, een goede gelegenheid om het stokje over te nemen. De prins van Wales is de langstzittende troonopvolger ooit en staat te trappelen om het stokje over te nemen van zijn moeder die al sinds 1952 op de troon zit.
Slachtoffer
De machtsstrijd heeft al een vooraanstaand slachtoffer de kop gekost: Sir Christopher Geidt (56), de zeer ervaren privé-secretaris van de koningin. Hij stapte in juli op, en naar nu blijkt moest hij het veld ruimen onder druk van prins Charles en diens oudste broer prins Andrew. Geidt was 15 jaar lang de steun en toeverlaat van Elizabeth II. Bij zijn vertrek verkondigde hij nadrukkelijk dat 'het Britse koningshuis in een prima staat verkeerde'.
Met geen woord repte hij over de oplopende spanningen tussen Buckingham Palace en Clarence House, de zetels van de koningin en haar oudste zoon. Nooit eerder zou Charles zich hebben bemoeid met de staf van zijn moeder maar Sir Christopher zou een te grote sta-in-de-weg zijn geweest voor 'Project 70', vertellen 'bronnen' aan de Times. Hoge kringen in het Britse vorstenhuis ontkennen met klem het bestaan van de plannen.
Meningsverschil
Volgens andere bronnen verschilde Elizabeths privé-secretaris ernstig van mening met Charles en diens staf over de vraag hoe de overdracht van de macht tussen koningin en opvolger moest worden geregeld. De kroonprins ergerde zich ook aan een toespraak van Sir Christopher in mei toen hij de 500 leden van de koninklijke huishouding het besluit van prins Philip toelichtte om uit het openbare leven te stappen.
De gezondheid van de hoogbejaarde echtgenoot (96) van Elizabeth II liet officiële verplichtingen niet meer toe. In de rede vroeg Sir Christopher het personeel met nadruk om de koningin alle steun te blijven geven. De rede viel slecht in Clarence House. Elizabeths privé-secretaris zou blijk hebben gegeven van 'hautain gedrag' jegens de kroonprins.
Bloed drinken
Het conflict leidde in het bijzonder tot aanvaringen van Sir Cristopher met de privé-secretaris van Charles, Clive Alderton. Toen prins Andrew, die het bloed van Sir Christopher wel kon drinken, zich achter de kritiek schaarde, zou de positie van Elizabeths rechterhand onhoudbaar zijn geworden. Andrew heeft het hem nooit kunnen vergeven dat hij in 2011 moest stoppen als 'handelsambassadeur' omdat hij bevriend bleek te zijn met Jeffrey Epstein, een zedendelinquent.
Geconfronteerd met de bevindingen van The Times bestrijdt de voormalige legerofficier en diplomaat nu dat het de koningin niet zou zijn gelukt hem in bescherming te nemen en dat hij gedwongen werd om op te stappen. Onduidelijk blijft ook of Samantha Cohen, een andere privé-secretaris in juli ontslag heeft genomen uit solidariteit met Sir Christopher. Elizabeth II zou behoorlijk zijn aangedaan door het vertrek van Cohen met wie zij het prima kon vinden.
In het harnas
Volgens The Times zou zijn opvolger, Edward Young, beter in de smaak vallen bij prins Charles en diens staf in de aanloop naar de troonsopvolging. Tot nu toe wijst alles erop dat Elizabeth II in het harnas wil sterven, tot haar dood op de troon wil blijven zitten. Dat zou betekenen dat zij bij leven weigert plaats te maken voor haar oudste zoon die met het bestaan van 'Project 70' kennelijk zijn geduld begint te verliezen. Het komt ook zelden voor dat een troonopvolger na het bereiken van zijn pensioengerechtigde leeftijd nog steeds in de coulissen moet warmlopen.
Rechtsgeleerden zeggen dat de wetgeving het nu al mogelijk maakt dat Elizabeth II eventueel taken zou willen overdragen aan haar zoon waaronder de 'Queen's Speech', haar troonrede, en 'Trooping the Colour', de jaarlijkse ceremonie ter ere van de officiële verjaardag van de Britse monarch. Elizabeths hofhouding ontkent stellig geruchten dat zij als zij 95 jaar wordt een beroep zou willen doen op de Regency Act uit 1937 die een machtsoverdracht aan haar zoon mogelijk maakt omdat zij om gezondheidsredenen haar Koninklijke plicht niet meer kan vervullen.
Prins Charles zou daarmee regent worden. Hij zou handelen in naam van zijn moeder. "Dat gebeurt niet. Dat zou in feite een troonsafstand betekenen en dat is voor de koningin ongetwijfeld een stap te ver", aldus Bob Morris, verbonden aan University College London. "Zij wil de vorstin blijven, wat haar leeftijd ook zal zijn."
Helemaal geen rol
Als het aan veel Britten ligt, speelt prins Charles helemaal geen rol in de troonsopvolging, wordt hij overgeslagen ten voordele van zijn oudste zoon prins William. Hij is veel populairder dan zijn vader die slechts kan steunen op 22 procent van de bevolking, aldus peilingen. William daarentegen heeft een ruime meerderheid aan zijn kant. Het gebrek aan populariteit voor Charles komt vooral door zijn buitenechtelijke verhouding met Camilla ten tijde van zijn huwelijk met prinses Diana. Daarom is ook zijn nieuwe echtgenote niet populair.
Volgens Robert Blackburn, rechtsgeleerde aan King's College London, moet prins Charles zich ook niet te druk maken. "Dat zou zijn positie en het koninklijk huis als geheel beschadigen", zegt Blackburn. Dat lijkt ook de achtergrond van de gezamenlijke verklaring van Buckingham palace, Clarence House en Kensington Palace (Andrews ambtswoning) in reactie op de berichtgeving over het koningsdrama. "Zoals gebruikelijk geven we geen commentaar op vertrouwelijke zaken rond individuen", luidt de tekst over het vertrek van Sir Cristopher.
Verderop wordt erop gewezen dat 'de prins van Wales en de gehele Koninklijke familie de koningin alle steun toezeggen'. "Maar, we kunnen ons niet inlaten met een verhaal dat is gebaseerd op geruchten van anonieme bronnen", aldus de officiële reactie. Daarmee lijkt de kous zeker niet af want de door The Times onthulde spanningen zorgen voor veel beroering in Groot-Brittannië. De Britten smullen van het koningsdrama.
