Twee derde Belgen steunt monarchie maar vindt besparingen nodig

De Belgen zien koning Filip (66) in positieve zin evolueren als staatshoofd. Bijkomend goed nieuws voor hem: twee derde van de bevolking verkiest de monarchie boven een republiek. Tegelijk vinden ze dat het koningshuis te veel geld kost en dringend moet besparen. Dat blijkt uit ‘De Grote Peiling – Koningshuis’ van HLN, VTM NIEUWS en RTL.

Koning Filip bezoekt de overbevolkte gevangenis van Antwerpen waar gedetineerden op de grond slapen, en gaat in een cel in gesprek met hen. Hij gaat meteen zowel naar Antwerpen-Linkeroever als naar Brussel na een zware brand in een appartementsgebouw daar. En hij reist naar Los Angeles om de Rode Duivels aan te moedigen op het WK voetbal.

De voorbije weken was er niet naast te kijken: de koning was overal. Op goede en kwade momenten. Die aanpak wordt gewaardeerd. Voor het vierde jaar op rij brengt ‘De Grote Peiling’ aan de vooravond van de nationale feestdag de mening van duizend Belgen in kaart. Filip bevestigt daarin zijn positieve trend: 68 procent van de bevolking vindt dat hij positief is geëvolueerd als staatshoofd.

Foutloos

Na zijn troonsbestijging in 2013 begon de koning voorzichtig, wilde hij vooral geen fouten maken, het vertrouwen winnen. Met grote bewijsdrang vestigde hij zich als hardwerkende vorst, die tegen alle verwachtingen in foutloos bleef.

Nu hij zich gesterkt voelt in zijn rol, durft Filip sneller standpunt in te nemen. In zijn 21 juli-toespraak van vorig jaar veroordeelde hij “de wantoestanden in Gaza” en sprak hij over een “schande voor de mensheid”. Daarmee nam hij een harder standpunt in dan zijn eigen regering. Met zijn recente gevangenisbezoek gaf hij opnieuw een duidelijke boodschap aan de politiek: pak de overbevolking in de gevangenissen aan.

Als rapportcijfer krijgt koning Filip 6,9 op 10 in ‘De Grote Peiling’. Een ruime voldoende. En veel beter dan de 5,9 die hij in 2023 ontving, bij zijn tienjarig regeringsjubileum.

Toch moet Filip “zijn vrouwen” laten voorgaan. Koningin Mathilde (53) wordt gequoteerd met 7,1 op 10, kroonprinses Elisabeth (24) zelfs 7,3.

Zijn dochter en troonopvolger is daarmee veruit het populairste lid van het koningshuis. De helft van de Belgen wil zelfs dat ze binnen vijf jaar al de troon bestijgt.

Harde roep om besparingen (ondanks steun voor monarchie)

Nog een interessante vaststelling voor koning Filip: de meerderheid van de Belgen verkiest nog steeds een monarchie boven een republiek. De steun neemt daarvoor zelfs elk jaar toe, tot nu 65 procent. Bovendien wil twee derde van de Belgen dat de koning zijn rol bij de regeringsvorming blijft spelen. Ook het draagvlak daarvoor groeit.

Daartegenover staat wel dat één op de twee Belgen het koningshuis te duur vindt. Dat is een aanzienlijke stijging tegenover de voorbije jaren. Ter informatie: de monarchie kost een dikke 44 miljoen euro per jaar. Liefst 76 procent van de Belgen, en zelfs 82 procent van de Vlamingen, vindt dat de koning daarom moet bezuinigen.

Mathilde gewaardeerd voor handelsmissies

Nog uit ‘De Grote Peiling’ blijkt dat de nieuwe rol van koningin Mathilde als Belgische handelsambassadrice positief wordt onthaald. De bevolking beoordeelt haar optreden zelfs positiever dan dat van haar voorgangster, prinses Astrid (64).

Astrid maakte eind vorig jaar bekend dat ze op doktersadvies moest stoppen met de economische zendingen. Ze kampt met rugklachten en slaapproblemen, maar ook met verlammende faalangst. Op langere termijn is het plan dat kroonprinses Elisabeth die rol opneemt, maar in afwachting springt Mathilde ad interim in. Ze leidde in mei haar eerste handelsmissie naar Turkije en gaat dit najaar naar Saoedi-Arabië.

Over Mathildes prestaties als handelsambassadrice is 61 procent van de Belgen tevreden. Dat is een duidelijk positievere beoordeling dan die van prinses Astrid vorig jaar (48 procent).

Laurent in vrije val

Tot slot pijnlijk nieuws voor prins Laurent (62). In tegenstelling tot de rest van de koninklijke familie blijft de waardering voor de jongere broer van koning Filip dalen. Liefst 40 procent van de Belgen heeft weinig vertrouwen in hem. Vooral bij vrouwen en in Vlaanderen verliest hij opvallend veel krediet.

Na de vorige ‘Grote Peiling’ kwam Laurent in het nieuws doordat hij erkende de biologische vader van Clément Vandenkerckhove (25) te zijn. Daarmee toonde hij zich menselijker – en verstandiger – dan zijn eigen vader, koning Albert, die jarenlang het vaderschap van Delphine ontkende. Laurents openhartige houding levert hem echter geen sympathiestemmen op. Zijn populariteit staat op een historisch dieptepunt.