Kako je glasala Srbija: SNS pobedio u samo tri grada - i u zatvorima

Srpska napredna stranka (SNS), koja je vladala Srbijom od 2012. godine, na parlamentarnim izborima 25. oktobra, pobedila je u samo tri grada, pokazuju rezultati.

Studentska lista, nastala iz studentskog pokreta i bunta protiv vlasti zbog novosadske tragedije novembra 2024, osvojila je 2,3 miliona glasova, a SNS oko 1,7 miliona, što je razlika od oko 600.000 u korist pobednika.

Za ovakav rezultat ključne su, čini se, bili rekordna izlaznost (blizu 70 odsto) i referendumska atmosfera.

Ipak, analiza podataka Republičke izborne komisije (RIK) ukazuje da Srpska napredna stranka nije izgubila veliki deo birača u odnosu na ranije izborne cikluse.

Ali, lista oko SNS-a „Ujedinjena Srbija", čiji je glavni motor bio doskorašnji predsednik Srbije Aleksandar Vučić, imala je manje glasova od Studentske liste u gotovo svim gradovima u Srbiji.

Izuzetak su Leskovac, Prokuplje i Vranje, tri grada na jugu Srbije.

Naprednjake su većinski podržali birači sa Kosova, koji su glasali između ostalog i u Rači - dobili su oko 25.660 glasova, dok je Studentsku listu podržalo oko 7.300 ljudi, prema podacima RIK-a.

Prema nepotpunim podacima RIK-a o glasanju državljana Srbije u inostranstvu, Studentska lista je osvojila više od 38.000 glasova, a SNS oko 17.000.

Kako se glasalo u regionima?

U gotovo svim regionima, Studentska lista je pobedila SNS.

U Vojvodini, osvojili su 593.163 glasa, a koalicija oko SNS-a 449.540 glasova, podaci su RIK-a.

Savez vojvođanskih Mađara (SVM) osvojio je nešto više od 34.000 glasova.

U Šumadiji, centralnom delu zemlje, i zapadnoj Srbiji, Studentska lista dobila je 586.665 glasova, a lista oko SNS-a 461.639 glasova, prema RIK-u.

U južnoj i istočnoj Srbiji, lista oko SNS-a je ostvarila bolji rezultat.

Dobili su 408.289 glasova, a lista 'Studenti pobeđuju' 396.037 glasova, podaci su RIK-a.

Kako se glasalo u opštinama u Srbiji?

U opštinama je bilo nešto drugačije.

SNS je imao više glasova u 96, a Studentska lista u 71 opštini širom Srbije.

Ipak, razlika u većim gradovima bila je tolika da naprednjacima to nije bilo dovoljno.

Većina opština gde je SNS dobio više glasova je na jugu Srbije, što je trend koji je bio prisutan i ranije.

Samo u Beogradu, razlika je bila veća od 300.000 glasova u korist Studentske liste, prema podacima RIK-a.

Međutim, SNS, zajedno sa koalicionim partnerima, i dalje ima vlast i gradonačelnike u najvećim gradovima: Beogradu, Novom Sadu, Nišu i Kragujevcu.

Posle parlamentarnih izbora, pojedine opozicione odborničke grupe zatražile su ostavke gradonačelnika Niša i Kragujevca.

U skoro svim opštinama u Srbiji, kojih ima 145, SNS drži vlast, samostalno ili u koaliciji sa drugim partnerima, uglavnom sa Socijalističkom partijom Srbije (SPS).

SNS nije na vlasti samo u niškoj opštini Medijani, kao i u Preševu, opštini sa većinskim albanskim stanovništvom koju vodi Partija za demokratsko delovanje (PDD) Šaipa Kamberija.

U Bujanovcu, drugoj opštini sa većinskim albanskim stanovništvom, na vlasti je koalicija albanskog Fronta za promene u saradnji sa SNS i još nekim manjim strankama.

Glasalo se i u zatvorima, gde je lista okupljena oko Srpske napredne stranke imala oko 65 odsto glasova.

Na svim parlamentarnim izborima od 2014. godine, SNS je dobijao najviše glasova među zatvorenicima, pokazala je ranija BBC analiza.

U budućem sazivu Skupštine Srbije, Studentska lista imaće apsolutnu većinu sa 140 poslanika od ukupno 250, prema preliminarnim rezultatima RIK-a.

SNS prelazi u opoziciju i imaće 104 mandata, što je 25 manje nego posle izbora 2023. godine.

Mandate će imati i četiri manjinske partije.

Na izborima u decembru 2023, SNS je osvojila 46,75 odsto, odnosno 1.783.701 glas i sa koalicionim partnerima imala je apsolutnu većinu u skupštinu sa 129 mandata.

Prema nepotpunim rezultatima RIK-a, SNS je na izborima 25. oktobra 2026. osvojila 1.712.677 glasova.

Izborna lista opozicione koalicije „Srbija protiv nasilja" osvojila je tada 23,66 odsto glasova (902.450) i imali su 65 mandata.

Na izborima pre tri godine, Socijalistička partija Srbije, verni partner SNS-a, osvojila je 249.916 glasova, odnosno 6,55 odsto ili 18 mandata.

Ali, socijalisti su sada osvojili manje od 100.000 glasova i neće ući u skupštinu, prvi put od osnivanja 1990-ih.

BBC na srpskom je od sada i na TikToku, pratite nas OVDE.

Pratite nas na Fejsbuku, Tviteru, Instagramu, Jutjubu i Vajberu. Ako imate predlog teme za nas, javite se na [email protected]