ቀጥታ, ስዑዲ ዓረብ፡ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ዳማም ዝተኻየደ መጥቃዕቲ ሑቲ ሓያለ ሰባት ቀቲሉ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. ቅድሚ 7 ሰዓታትስዑዲ ዓረብ፡ መጥቃዕቲ ሑቲ ሓያለ ሰባት ቀቲሉ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   የመናውያን ዕጡቓት ሑቲ ኣብ ምብራቓዊ ዞባ ስዑዲ ዓረብ ብዘካየድዎ መጥቃዕቲ ብውሕዱ ኣርባዕተ ሰባት ከምዝቐተለ ሰብመዚ ሓቢሮም።

   ትማሊ ምሸት፡ ኣብ ከተማ ዳማም ኣብ ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ንጉስ ፋሃድ ዝተቐትሉ ግዳያት ዜጋታት ስዑዲን ህንዲን ምዃኖም ሲቪል ኣቬሺን እታ ንግስነት ገሊጹ።

   ብኢራን ዝድገፍ ጉጅለ ሑቲ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ሚሳይላቱን ድሮናቱን ነቲ መዓርፎ ነፈርቲ ዒላማ ከምዝገበራ ጠቒሱ።

   ወተሃደራዊ ኣፈኛ እቲ ጉጅለ ያሕያ ሳሪዓ ከምዝበሎ፡ ኣብ ዳማም ዘካየድዎ መጥቃዕቲ ነቲ መዓርፎ ነፈርቲን ቀንዲ ቤት ጽሕፈት ምክልኻልን ዒላማ ዝገበረ'ዩ ነይሩ።

   ብረቡዕ ንጉሆ'ውን ኣብ ምብራቓዊ ኣውራጃ እታ ሃገር ኣብ ዝተኻየደ ተመሳሳሊ ደብዳብ ክልተ ሰባት ከምዝተቐትሉ ሪያድ ሓቢራ'ላ።

   መጥቃዕትታት ሑቲ ኣብ ልዕሊ ስዑድ ዓረብ ኣብ ዝሓየለሉ፡ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ገለ ዲፕሎማሰኛታቱ ምስ ስደራቤቶም ካብታ ሃገር ክወጽኡ ኣዚዛ።

   ብሪጣንያን ግብጽን'ውን ነታ ንግስነት ወተሃደራዊ ደገፍ ክህባ ከምዝወሰና ይዝከር። ለንደን ነፈርቲ ኲናት ከተዋፍር እንከላ፡ ካይሮ ብወገና "ኣድላዪ" ሓገዝ ክትገብር ምዃና ኣፍሊጣ ነይራ።

2. 22 ጥቅምቲ 2026ሻምፕዮን ኣፍሪቃ - ያፌት ወርቂ ተሸሊሙ

   ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ 2026፡ ትማሊ ረቡዕ ብውልቂ ናይ ግዜ ውድድር ኣብ ዘካየደሉ፡ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ያፌት ሙሉጌታ ኣብ ናይ ትሕቲ 23 ወርቂ ክሽለም እንከሎ መርሃዊ ቅዱስን ድማ ካብ ናይ ዓበይቲ፡ ተሸላሚ ብሩር ኰይኑ።

   ኣብ ናይ ትሕቲ 23 ዓመት ዝተወዳደረ ያፌት፡ ንዝተሰርዐ 30.6 ኪሎሜተር፡ ብገምጋም 1ይ ዝወጸ ያፌት፡ ምስቶም 2ይን 3ይን ዝወጹ ደቡብ ኣፍሪቃውያን 43.8 ኪሎሜተር እናረገጸ - ብ41 ደቒቕን 53 ካልኢትን ዛዚምዎ። ‘ዝቐልጠፈ ኣፍሪቃዊ ተቐዳዳማይ 2026 ናይ ትሕቲ 23 ዓመት’ ብምዃን ከኣ፡ ማልያ ሻምፕዮን ለቢሱ።

   ኤርትራ፡ ኣብቲ ካብ 21 ክሳብ 25 ጥቅምቲ 2026 ኣብ ኬንያ ከተማ ኪሱሙ ዝካየድ ቻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ 2026 ኣትሳተፍ እያ ንኬንያ ኣቲያ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Social Media

3. 22 ጥቅምቲ 2026ኣስመራ፡ ዕዉት መጥባሕቲ ልቢ ቈልዑ ኣብ ሆስፒታል ኦሮታ

   ካብ ከተማ ማሳ - ኢጣልያ ዝመጽኡ "ጕጅለ ሓካይም ባምቢኒ" ን፡ ካብ 9 ክሳብ 20 ጥቅምቲ ኣብ ሆስፒታል ኦሮታ ን25 ህጻናትን ቈልዑን ዕዉት መጥባሕቲ ልቢ ከምዘካየደ መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ኤርትራ ኣቓሊሐን።

   እቶም ካብ መላእ ሃገር ዝመጽኡ ህጻናትን ቈልዑን፡ ህጹጽ ሕክምና ዘድልዮም ዝነበሩ ኰይኖም፡ ኣብ ክሊ ዕድመ ክልተ ሰሙን ክሳብ 19 ዓመት ከምዝነበሩ ተገሊጹ።

   መጥባሕቲ ዝተኻየደሎም፡ ምስ ሕማም ልቢ ዝተወልዱን ድሕሪም ውላዶም ብዝተፈላለየ ምኽንያት ዘማዕበልዎ ምዃኖም ሓላፊት ሆስፒታል ህጻናት ፕሮፈሰር ጽገሬዳ ገብረህይወት ገሊጻ።

   ጠርናፊ ኢጣልያዊ “ጕጅለ ሓካይም ባምቢኒ" ዶ/ር ብሩኖ ሙርዚ ብወገኑ፡ ካብ 2006 ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ እናመጹ ኣገልግሎት መጥባሕቲ ከምዝህቡ፡ ሎሚ ዓመት ድማ 20 ኣባላት ሒዞም ብምምጻእ ተልእኾኦም ብጽፉፍ ከምዘሳለጡ ኣመልኪቱ።

   

   ምንጪ ስእሊ, MOI Eritrea

4. 22 ጥቅምቲ 2026ሜታ ብሰንኪ ‘ውልቃዊ ሓበሬታ’ ተጠቀምቲ 25 ቢልዮን ዶላር ተቐጺዑ

   ሓደ ዳኛ ኣብ ኒው ሜክሲኮ ግዝኣት ኣመሪካ፡ ትካል ሜታ (ቀንዲ ዋንነት ፌስቡክ፡ ኢንስታግራምን ዋትስኣፕን ዝዀነ ኩባንያ)፡ ብዛዕባ ኣተሓሕዛ ውልቃዊ ሓበሬታ ተጠቀምቲ ንህዝቢ ንዓመታት ከስድዕ ከም ዝጸንሐ ብምርካቡ 25 ቢልዮን ዶላር መቕጻዕቲ ኣዚዙ።

   እዚ ውሳነ’ዚ ነቲ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ዓመት ዝተኻየደ ናይ ክልተ ሰሙን ፍርዳዊ መስርሕ ዝስዕብ ኰይኑ፡ ምስቲ ናይ ኬምብሪጅ ኣናሊቲካ (Cambridge Analytica) ዕንቅፋት ዝተኣሳሰር እዩ።

   ኣብኡ ውልቃዊ ሓበሬታ ሚልዮናት ተጠቀምቲ ፌስቡክ ብዘይ ግቡእ ፍቓድ ብሓንቲ ፖለቲካዊት ኣማኻሪት ኩባንያ ተረኺቡ ነይሩ።

   እዚ ጕዳይ ኣብቲ ሜታ ሓበሬታኦም ብዘይ ፍቓዶም ንሳልሳይ ኣካል ከም ዘይወሃብ ንተጠቀምቲ ብተደጋጋሚ መረጋገጺ ይህብ ነይሩ ዝብል ክስታት ዘተኰረ ኰይኑ፡ እዚ ድማ ዝተኣከበ መርትዖታት ብኣንጻሩ ስለዘመልከተ እዩ።

   ዳኛ ፍራንሲስ ማቲው፡ ኣካይዳ ናይቲ ኩባንያ “ኮነ ተባሂሉ” ዝተገብረን ካብ 2010 ክሳብ 2021 ንልዕሊ ሓደ ዓሰርተ ዓመታት ዝጸንሐን እዩ ኢሉ።

   ኣብ ውሳነኡ፡ እቲ ንዋና ኣካያዲ ስራሕ ማርክ ዙከርበርግ ሓዊሱ ላዕለዎት ሓለፍቲ ዘጠቓልል ርክባት፡ ህዝቢ ብዛዕባ ኣተኣኻኽባ፡ ዝርጋሐን ኣጠቓቕማን ሓበሬታ ተጠቀምቲ ንምትላል ተባሂሉ ዝተዳለወ እዩ ኢሉ።

   ሓደ ጕጅለ ፈረድቲ (jury)፡ ሜታ ንሕግታት ግዝኣት ኒው ሜክሲኮ ልዕሊ 40 ሚልዮን ግዜ ከም ዝጠሓሰን፡ ከምኡ'ውን ብዛዕባ ኣተሓሕዛ ጐዳኢ ትሕዝቶታት (ናይ ጽልኢ ዘረባ ሓዊሱ) ንህዝቢ ኮነ ኢላ ከም ዘታለለን ኣረጋጊጹ።

   ጠቕላሊ ዓቃብ ሕጊ ኒው ሜክሲኮ ራውል ቶረዝ፡ ነቲ ውሳነ ተቐቢልዎ፤ እዚ ድማ እተን ኣብ ዓለም ዝዓበያ ኩባንያታት ቴክኖሎጂ እኳ እንተዀና ሕጊ ብምጥሓሰን ተሓተቲ ክዀና ከም ዝኽእላ ዘርኢ እዩ ኢሉ።

   ሜታ ነቲ ክስታት ነጺጕ ይግባይ ክብል መደብ ከም ዘለዎን ገሊጹ። ናይቲ ኩባንያ ላዕለዋይ ሓላፊ ሕጊ ዝዀነ ሲጀይ ማሆኒ፡ እቲ ውሳነ ሜታ ኣብ ኒው ሜክሲኮ ክሰርሕ "ዳርጋ ዘይከኣል" ይገብሮ ብምባል ተኻቲዑ።

   ነቲ ክሲ ድማ ኣብ ናይ ኦንላይን ዘረባ ሓደስቲ ደረታት ንምግባር ዝግበር ፈተነ እዩ ክብል ገሊጽዎ።

   እዚ ናይ 25 ቢልዮን ዶላር መቕጻዕቲ፡ ኣብ ልዕሊ ሜታ ካብ ዝተበየኑ መቕጻዕትታት እቲ ዝዓበየ እዩ።

   እቲ ቤት ፍርዲ ኣብ ብዝሒ ናይቶም ጥሕሰታት ብምምርኳስ ክሳብ 219 ቢልዮን ዶላር ክበጽሕ ዝኽእል መቕጻዕቲ እንተ ሓሰበ፡ እቲ ዳኛ ግን ነቲ መጠን ኣጕዲልዎ እዩ።

   እዚ ውሳነ፡ ኣብ ዝሓለፉ ቀረባ ዓመታት ብሰንኪ ጕዳያት ውልቃዊ ስቱርነትን ድሕነት ህጻናትን፡ ኣብ ልዕሊ ሜታ ካብ ዝተገብሩ ካልኦት ዓበይቲ ስምምዓትን መቕጻዕትታትን ስዒቡ ዝመጸ እዩ።

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

5. 22 ጥቅምቲ 2026ኢትዮጵያ፡ ካብ ማህጸን ጓለንስተይቲ 19 ኪሎግራም ሕበጥ ተኣልዩ

   ኣብ ቅድስቲ ጳውሎስ ሚለንየም ሜዲካል ኮሌጅ ካብ ማህጸን ጓል 40 ዓመት ጓለንስተይቲ 19 ኪሎ ዝምዘን ሕበጥ ብዕዉት መብጣሕቲ ከምዝተኣልየ መንግስታዊ ማዕከን ዜና ኢቢሲ ሓቢሩ።

   እታ ኣደ ኣርባዕተ ቈልዑ ዝዀነት ንኣስታት ሸውዓተ ኣዋርሕ ኣብ ከብዳ ዝዝጋሕ ሕበጥ ከም ዘጋጥማ ትገልጽ።

   ነቲ መብጣሕቲ ዘካየደ ዶክተር ታደሰ፡ እቲ ኵነታት "ጽኪ ማህጸን" ተባሂሉ ከም ዝፍለጥን- እዚ ድማ ኣብ ውሽጢ ስርዓተ ምፍራይ ደቀንስትዮ ዝብገስ ዓይነት ሕበጥ እዩ ይብል።

   ቀንዲ ጠንቂ ናይቲ ኵነታት ብጭቡጥ'ኳ እንተዘይተፈልጠ፡ ኣብ ማህጸን ኣብ ዝካየድ መስርሕ ምብዛሕ ዋህዮታት ካብ ዝፍጠር ጀነቲካዊ ዘይንቡር ተርእዮታት ከም ዝፍጠርን፡ ናብ ምፍራይ ዘይንቡር ዋህዮታት ከም ዝመርሕን እቲ ሓኪም ይገልጽ።

   ምስ ግዜ እዞም ዋህዮታት እዚኣቶም ክበዝሑን ናብ ዓቢ ሕበጥ ክምዕብሉን ይኽእሉ እዮም፣ እዚ ድማ መንሽሮ ክኸውን ይኽእል ይብል እቲ ሓኪም።

   ብተወሳኺ እዚ ኵነታት ኣብ ኣረጋውያን ደቀንስትዮ ብተደጋጋሚ ከምዝረአን፤ ሓደ ሓደ ግዜ ድማ ብዘይ ዝዀነ ምልክት ንነዊሕ እዋን ይጸንሕ። እቲ ሕበጥ ናብ ኣዝዩ ዓቢ ስፍሓት ምስ ዓበየ ጥራይ እዩ ክፍለጥ ዝኽእል።

   

   ምንጪ ስእሊ, ebc

6. 22 ጥቅምቲ 2026ኣቦ መንበር ህወሓት ገለ ሰበስልጣን ህወሓት ናብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኢዶም ከምዝሃቡ ኣረጋጊጹ

   ኣቦ መንበር ህወሓት ደብረጸዮን ገብረሚካኤል ትማሊ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ መላእ ክልል ምስ ሓይልታት ፈደራል ዝካየድ ዘሎ ውግእ ይቕጽል ከምዘሎን ገለ ሰበስልጣን ህወሓት ናብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኢዶም ከምዝሃቡ ኣረጋጊጹ።

   ብመሰረት ዶ/ር ደብረጸዮን፡ ገለ ሰበስልጣን ህወሓት ኢዶም ክህቡ እንከለዉ፡ እቲ ጕጅለ ድማ ካብ መንግስትን ደገፍቲ መንግስቲ ዝዀኑ ምልሻ ሓይልታት ሰላም ትግራይን ዝሃደሙ ሰባት እውን ከምዝተቐበለ ኣፍሊጡ።

   "ዝጠለሙና መራሕቲ ኣለው፤ ከዳዓት እዮም፡ ህወሓት ጥራይ ዘይኮነ ህዝቢ'ውን ዝፈልጦ ሓቂ እዩ። ብኸምዚ ዝበለ ክሕደት ዝዳኸም ውዳበ የለን፤ እንታይ ደኣ ዝጸረየን ዝሓየለን እዩ ዝቕልቀል" ኢሉ።

   ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፉ ሰሙናት ኣርባዕተ ሰበስልጣን ህወሓትን ሓሙሽተ ወተሃደራዊ መራሕቲን ናብ መንግስቲ ከምዝመጹ ሓቢረን ነይረን።

   መጥቃዕቲ ድሮናት ወይ "ግዝያዊ ምምንዛዕ" ግዝኣታት እቲ ክልል ናይ ኲናት ዓወት ከምዘይውስን ዝገለጸ ደብረጽዮን፡ እቲ ኲናት ገና ከምዝጀመረ ኣመልኪቱ።

   ህወሓት ሞት ሲቪላትን ዕንወት ሲቪላዊ መሰረተ ልምዓትን ንምክልኻል ካብ ዓበይቲ ከተማታት ከም ዝሰሓበን፡ ህወሓትን መሻርኽታን ገና ኣብ "መከላኸሊ ውግእ" ኣቃውማ ከምዘለዉን "ኣብ ቀረባ እዋን" ናብ መጥቃዕታዊ ኣቃውማ ከምዝሰጋገሩን ገሊጹ።

   ሓይልታት ኢትዮጵያ ንርእሰ ከተማ ትግራይ መቐለ ብ3 ጥቅምቲ ካብ ዝሕዛ ንፈለማ እዋን እዩ መራሒ ህወሓት ኣብ ሚድያ ቀሪቡ ተዛሪቡ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Tigray TV

7. 21 ጥቅምቲ 2026ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ግጭት ንኸይህሉ ኣመሪካ ክትሕግዝ ተላብያ

   

   ምንጪ ስእሊ, @AmbStesfamariam

   ኤርትራ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዳግማይ ግጭት ንኸይፍጠር፡ ኣመሪካን ካልኦት ጸለውቲ ሃገራትን ክሕግዛ ጸዊዓ።

   ብዛዕባ መርገጺ ኢትዮጵያ ኣብ ቀይሕ ባሕሪን ንልኡላውነት ኤርትራ ዘለዋ ስግኣትታ'ውን ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን ኣመሪካ ተዛሪባ።

   ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሶፍያ ተስፋማርያም ምስ ቀዋሚ ወኪል ኣመሪካ ኣብቲ ውድብ ማይክ ዋልትዝን ወኪል ምሕደራን ጽገናን ኣመሪካ ጀፍሪ ባርቶስን ብዛዕባ’ቲ ዞባዊ ኩነታት ኣብ ዝተዘረራበትሉ እዋን እዩ ነቲ ምሕጽንታ ኣቕሪባ።

   እታ ኤርትራዊት ዲፕሎማሰኛ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኤክስ ኣብ ዝዘርገሓቶ መግለጺ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ኣስመራን ኣዲስ ኣበባንቅልውላው ኣሎ ዝብል ሓሳብ ብምንጻግ፡ መሪሕነት ኢትዮጵያ ንመሬታዊ ሓድነት ኤርትራ ኣብ ሓደጋ ኣእትዩ፡ ንጉዳይ ቀይሕ ባሕሪ ካብ ውሽጣዊ ጸገማት ንምህዳም ይጥቀመሉ ኣሎ ክትብል ከሲሳ።

   ንሳ፡ ጽልዋ ዘለወን ሃገራት ሓድሽ ኲናት ከይውላዕ ንምክልኻል ብሓላፍነታውን ብንጥፈትን ክዋስኣ ጸዊዓ፣ ንመሪሕነት ኢትዮጵያ ከተባብዕ ዝኽእል መግለጺታትከይወስዳ'ውን ኣጠንቂቓ።

   እታ ኣምባሳደር ብተወሳኺ፡ ኢትዮጵያ ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃን ኣብ ናይ ሕቡራት ሃገራት ቁጠባዊ ኮሚሽን ኣፍሪቃን ዝነበሩ ወከልቲ ኤርትራ ብምስጓጓ፡ ከምኡ’ውን ምብታኽ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ክልቲኤን ሃገራት ኣልዒላ ተዛሪባ።

   ኣብ መንጎ እተን ጎረባብቲ ሃገራት ዝጸንሐ ዝምድና እናኣንቆልቆለ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን'ዩ እቲ ርክብ ተኻይዱ።

   ኢትዮጵያ ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ኤምባሲኣ ዓጽያ፡ ን10 ኤርትራውያን ዲፕሎማሰኛታት ብ1 ጥቅምቲ፡ ሃገራዊ ድሕነትኣ ኣብ ሓደጋ ዘእቱ ምንቅስቓሳት ገይሮም ብምባል ምብራራ ይዝከር።

   ኤርትራ ነቲ ኢትዮጵያ ዝወሰደቶ ዲፕሎማሰኛታት ናይ ምስጓግ ስጉምቲ ኣብ ዝሃበቶ ምላሽ፡ ምስ ኣዲስ ኣበባ ዝጸንሓ ዲፕሎማስያዊ ርክብ ምሉእ ብምሉእ በቲኻ። ኢትዮጵያ ንኤርትራ ንዕጡቓት ተቓወምቲ ሓይልታት ትድግፍ ምህላዋ ትኸስስ። ኣስመራ ነዚ ክሲ ብትሪ ትነጽጎ።

   ዲፕሎማሰኛታት ኣመሪካ ንሻቕሎት ኤርትራ ብኸመይ ምላሽ ከምዝሃቡ ካብ መግለጺ ወ/ሮ ተስፋማርያም ንጹር ኣይኮነን።

   ኣብ ዝሓለፈ ሒደት መዓልታት፡ ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ እቲ ኣብ ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ወተሃደራዊ ወጥሪ ናብ ኲናት እንተኣምሪሑ ኣመና ክሰፍሕ ከምዝኽእል ብምጥንቃቕ መራሕቲ ግትኣት ክገብሩ ኣተሓሳሲቡ።

   ማርኮ ሩብዮ ኣብ ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ምንቅስቓስ ሰራዊት ከምዘሎ ዝገልጽ ጸብጻባት ዓሚቝ ስክፍታ ከምዝፈጠረሉ ብምግላጽ፡ ክልቲአን ሃገራት ኣብ ዶባት ወተሃደራተን ብምጽጋዕ ናብ ኲናት ናይ ምእታው ተኽእሎአን ከምዘዕብዮ ኣጠንቂቑ።

   ኣብ ዝሓለፈ ሰሙ'ንውን ልኡላዊ ዶባት ሃገራት ኣብቲ ዞባ ክኽበር ተማሕጺኑ ነይሩ'ዩ።

   "ኵለን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ንልኡላውነትን ግዝኣታዊ ሓድነትን ጐረባብተን ከኽብራን ዶብ ካብ ምስጋር ክሕየባን ከም ዘለወን እቲ ጸሓፊ ኣስሚሩ፡" ይብል እቲ ካብ ዋሽንግተን ዝወጽአ ሓጺር መግለጺ።

   እቲ ብዂናትን ውግእን ዝሕመስ ዘሎ ዞባ "ተወሳኺ ግጭት ክጻወር" ከም ዘይክእል'ውን ኣመሪካ ኣተሓሳሲባ'ላ።

8. 21 ጥቅምቲ 2026'ዘይሕጋዊ ጉጅለ ህወሓት ልዕሊ 800 መካይን ሒዙ ናብ ኤርትራ ሃዲሙ' ብርጋዴር ጀነራል ገብረእግዚኣብሄር በየነ

   

   ምንጪ ስእሊ, EBC

   ኣብ ትሕቲ ብዓል ሓደራ ምምሕዳር ትግራይ ከም ሓላፊ ጸጥታ፣ ሰላምን ድሕንነትን ኮይኑ ዝተሾመ ብርጋዴር ጀነራል ገብረእግዚኣብሄር በየነ (ወዲ ኣንጥሩ) ‘’ዘይሕጋዊ ጉጅለ ህወሓት ልዕሊ 800 ናይ ትግራይ ዝኾና መካይን ሒዙ ናብ ኤርትራ ሃዲሙ’’ ክብል ከሲሱ።

   ብ/ጀነራል ገብረእግዚኣብሄር ምስቶም ዕጥቂ ፈቲሖም ናብ ዳግመ ምጥያስ ክኣትዉ ዝወሰኑ ኣባላት ሓይልታት ትግራይ ነበር ኣብ መቐለ ዘካየዶ ኣኼባ እዩ ነዚ ዝበለ።

   ንጉጅለ ህወሓት 'ምሉእ ተኣማንነቱ ንሻብያ (ስርዓት ኤርትራ) ኣረኪቡ፡ ንባዕሉ ደው ክብል ዘይክእል ሓይሊ' ክብል ገሊጽዎ።

   ብተወሳኺ ደገፍቲ’ቲ ጉጅለ ንነበርቲ ከደናግሩ እኳ እንተፈተኑ፡ ሕጂ ግን ሓቀኛ ባህርያቱ ምሉእ ብምሉእ ከምዝተቓልዐ ኣመልኪቱ።

   ህዝቢ ይኹን እቶም ወተሃደራት ነቲ ጉጅለ ከምዘይቅበልዎን ንህወሓት ኢሎም ህይወቶም ክስውኡ ድሌት ከምዘይብሎምን ኣብሪሁ።

   መራሕቲ ህወሓት፡ ናብ ኤርትራ ዝሰገረ ወተሃደራዊ ዝዀነ ፖለቲካዊ ኣመራርሓ ትግራይ ከምዘየለ እዮም ዝገልጹ።

   እቲ ብ/ጀነራል ግን 'ኣዕናዊ ሓይሊ' ክብል ዝገለጾ ጉጅለ መሪሕነት ህወሓት ብኸፊል ተደምሲሱን ዝተረፈ ድማ ተበታቲኑን ምህላዉ ብምሕባር ዝተረፉ ዕጥቆም እንተዘይፈቲሖም ክህደኑን ክውገዱን ምዃኖም ኣጠንቂቑ።

   ቤትምኽሪ ምኒስተራት ኢትዮጵያ፡ ንክልል ትግራይ ንዝቕጽል ሽዱሽተ ኣዋርሕ ብላዕለዋይነት ዘመሓድር ፈደራላዊ 'ሞግዚት ምምሕዳር' ከም ዘቘመ ይፍለጥ።

   መንግስቲኢትዮጵያ ነዚ ስጕምቲ ዝወሰደሉ ምኽንያት ከብርህ እንከሎ፡ ኣብ ትግራይ ተፈጢሩ ዝነበረ ግጭት ብመሰረት ስምምዕ ፕሪቶርያ ንምፍታሕ ዝተገብረ ጻዕሪ "ብሰንኪ ዕንቅፋት ህወሓት" ፍሽለት ስለ ዘጋጠሞ ምዃኑ ኣረዲኡ።

9. 21 ጥቅምቲ 2026ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ጥምረት ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ከምዘምከነ ኣፍሊጡ

   እቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ጥምረት፡ ኣብ ዞባ መዲናን ካልኦት ካባቢታት ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ሓዊሱ ዝተወንጨፋ ሓሙሽተ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ከምዘምከነ ገሊጹ።

   ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብወገኑ ኣብ የመን ከተማ ታይዝ ዝገደደ ሰብኣዊ ቅልውላው ከምዘሎ ኣጠንቂቑ። ኢራን ድማ ኣብ መንጎ ሪያድን ጉጅለ ሑቲን ንምሽምጋል ዝወሰደቶ ተበግሶ ምላሽ ከምዘይረኸበት ገሊጻ።

   እዚ ምዕባለታት ኣብዚ ወርሒ ብኢራን ዝድገፍ ጉጅለ ሑቲ ኣብ ልዕሊ ስዑዲ ዓረብ ዝፍጽሞ ዘሎ መጥቃዕቲ እናወሰኸ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን እዩ።

   ጉጅለ ሑቲ ብ10 ጥቅምቲ ኣብ ልዕሊ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ሪያድ ብዘፈጸሞ መጥቃዕቲ 13 ሰባት ከምዝተቐትሉን ልዕሊ 300 ከምዝቖሰሉን ይፍለጥ።

10. 20 ጥቅምቲ 2026ትግራይ፡ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ መዓልቲ ናብ ስራሖም ክምለሱ ጻውዒት ቀሪቡ

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ብፌደራል መንግስቲ ዝተመዘዘ ሞግዚት ምምሕዳር ክልል ትግራይ፡ ሰራሕተኛታት ክልላዊ መንግስቲ ካብ ሎሚ ጀሚሮም ኣብ ውሽጢ ሰለስተ መዓልታት ናብ ስራሖም ክምለሱ ጸዊዑ።

    ኣርባዕተ ኣባላት ዝሓቖፈ ፈጻሚ ኣካል መቐለ፡ ሎሚ 10 ጥቅምቲ 2019 (ግ) ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ እዩ ሰራሕተኛታታት ናብ ቦታኦም ክምለሱ ተላብዩ።

    "ዝኾነ [ሰራሕተኛ] ኣብ ውሽጢ እቲ ዝተገለፀ ሰለስተ መዓልታት ሪፖርት እንተዘይገይሩ ብውልቁ ተሓታቲ ክኸውን እዩ" ክብል እቲ ሓድሽ ምምሕዳር ኣጠንቂቑ ኣሎ።

    ኣብ ነፍሲ ወከፍ ቤት ፅሕፈት ዝርከቡ ኣተሓባበርቲ ምሕደራ ዓቕሚ ሰብ እውን፡ ናብ ትካላቶም ተመሊሶም ሪፖርት ዝገብሩ ሰራሕተኛታት ክምዝግቡ መምርሒ ተዋሂብዎም ኣሎ።

    ኣብ ትግራይ ዳግም ኲናት ካብ ዝውላዕ ንነጀው ንብዙሓት ከባቢታት ትግራይ ዝተቘፃፀረ መንግስቲ ፈደራል፡ ንዝቕፅሉ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ንትግራይ ዝመርሕ ሞግዚት ምምሕዳር ከም ዘጣየሸ ብዓርቢ 06 ጥቅምቲ 2019 (ግ) እዩ ዕላዊ ገይሩ።

    እዚ ስጕምቲ፡ ኣብቲ ክልል ጸጥታን ምርግጋእን ንምፍጣርን ንቐጻሊ መረጻ ባይታ ንምጥጣሕን ዝዓለመ ምዃኑ መንግስቲ ይገልጽ።

    “እቶም ተኣጊዶም ዝጸንሑ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ክቕጽሉ ምርግጋጽ” ሓደ ሓላፍነት ናይቲ ምምሕዳር እዩ።

    ብህወሓት ዝምራሕ ካብ ስልጣን ተኣልዩ ዘሎ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ፡ ነቲ ብመንግስቲ ፈደራል ኢትዮጵያ ብግዝያውነት ዝተመዘዘ ሓድሽ ምምሕዳር "ሕጋውነት ኰነ ተፈጻምነት የብሉን" ክብል ብ6 ጥቅምቲ 2019 (ግ) ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ እዩ።

    እቲ መግለፂ፡ እቲ ብፈደራል ዝተሰየመ "ምምሕዳር በዓል ሓደራ" ንትግራይ ናይ ምምሕዳር ብቕዓት ኰነ ስልጣን ከም ዘይብሉ ብምግላጽ፡ ምስዚ ሓድሽ ኣካል ዝተሓባበር ዝዀነ ትካል "ሓላፍነት ክወስድ እዩ" ክብል ከምዘጠንቀቐ ይዝከር።

11. 20 ጥቅምቲ 2026ዓባይ ብሪጣንያ ንስዑዲ ዓረብ ንምድጋፍ ነፈርቲ ውግእ ከተዋፍር’ያ

    

    ምንጪ ስእሊ, MOD

    ዓባይ ብሪጣንያ ነታ ግዳይ መጥቃዕቲ የመናውያን ዕጡቓት ሑቲ ትኸውን ዘላ ስዑዲ ዓረብ ንምድጋፍ 'ታይፉን' ዝተበሃላ ነፈርቲ ኲናት ሓይሊ ኣየር እታ ሃገር ከተዋፍር ምዃና ኣፍሊጣ።

    እቲ ናይ ምክልኻል ተልእኾ፡ ንከተማታትን ትሕተ-ቅርጽን ስዑዲ ዓረብ ኣንጻር መጥቃዕቲ ኣየር ንምክልኻል ክሕግዝ እዩ።

    እዚ ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣንዲ በርንሃም ተቐባልነት ዝረኸበ ስጉምቲ ዝውሰድ ዘሎ፡ እቲ ብኢራን ዝድገፍ ጉጅለ ኣብ ርእሰ ከተማ ስዑዲ ዓረብ ዝኾነት ሪያድ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ገማግም ባሕሪ እታ ሃገር ኣብ ዝርከቡ ናይ ጸዓት ቦታታት መጥቃዕትታት ድሕሪ ምፍጻሙ’ዩ።

    ሚኒስተር ምክልኻል ዌስ ስትሪቲንግ ሎሚ ሰሉስ ኣብ ዝሃቦ ጽሑፋዊ መግለጺ፡ "እዘን ነፈርቲ ኣብ ምክልኻል ኣበርክቶ ክገብራ እምበር፡ ኣብ ልዕሊ ሑቲ መጥቃዕቲ ኣይክፍጽማንን እየን" ኢሉ።

    ወተሃደራዊ ኣማኸርቲን፡ ናይ መጓዓዝያ ነፈርቲን ክትሰድድ ምዃና'ውን ለንደን ሓቢራ'ላ።

    ሑቲ ምስቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝድገፍ ዓለምለኻዊ ኣፍልጦ ዘለዎ መንግስቲ የመን ኣብ ኲናት ሓድሕድ ተሸሚሙ ይርከብ።

    እቲ ጉጅለ፡ ብ10ን 11ን ​​ጥቅምቲ ኣብ ሪያድ ኣብ ዝርከብ ዓለምለኻዊ መዓርፎ ነፈርቲ ንጉስ ካሊድ ብዝፈጸሞ ክልተ መጥቃዕትታት፡ 14 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ ልዕሊ 300 ድማ ከምዝቖሰሉ ይዝከር።

    ግብጺ፡ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ተመሳሳሊ ደገፍ ነታ ንግስነት ክትህብ ምዃና ፕረዚደንት ዓብደል ፋታሕ ኣል-ሲሲ ኣፍሊጡ ነይሩ።

12. 20 ጥቅምቲ 2026ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ኬንያ ምብጻሕ የካይድ ኣሎ

    

    ምንጪ ስእሊ, Office of the Prime Minister/Ethiopia

    ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ሎሚ ሰሉስ 20 ጥቅምቲ 2026 ኣብ ኬንያ ምብጻሕ የካይድ ከምዘሎ ቤት ጽሕፈቱ ኣፍሊጡ።

    እቲ ሎሚ ናብ ከተማ ኤልዶሬት ዝኣተወ ኣብይ ኣሕመድ ኣብታ ከተማ ኣብ ዝካየድ ሃገራዊ በዓል መዓልቲ ማሹጃ (መዓልቲ ሓርበኛታት) ንምስታፍ እዩ ናብታ ሃገር ኣትዩ።

    ኬንያ ናጽነት ካብ እትረክብ ንደሓር፡ 20 ጥቅምቲ ዝኽበር መዓልቲ ማሹጃ፡ ኣብ ናጽነት፡ ልኡላውነትን ልምዓትን እታ ሃገር ልዑል ኣበርክቶ ንዝገበሩ ጀጋኑ ዓመታዊ ዝጸንብል ዝግበረሉ እዩ።

    ሎምዘበን መዓልቲ ማሹጃ ብሃገር ደረጃ ኣብ ስታድዩም ኪፕቾጌ ኬይኖ ኤልዶሬት ንመበል 63 ግዜ እዩ ዝኽበር ዘሎ።

    ኣብይ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ኣብ ዘይመልእ ግዜ ናብ ኬንያ ክበጽሕ እዚ ንኻልኣይ ግዜ እዩ።

    ኣብ ላሙ ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት ምቕማጥ እምነ መሰረት ፕሮጀክት ነዳድን ፔትሮኬሚካልን ምብራቕ ኣፍሪቃ ንምስታፍ ብ20 መስከረም ኣብ ኬንያ ተረኺቡ ነይሩ።

13. 19 ጥቅምቲ 2026ኬንያዊ መራሒ ሓደ ጉጅለ እምነት ኣብ ሞት 190 ቆልዑ ገበነኛ ኮይኑ ተረኺቡ

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

    ሓደ መራሒ ሕሉፍ እምነት ዘለዎ ጉጅለ ዝኾነ ኬንያዊ፡ ብቕትለት ሓደ ብጹሕ ሰብ ዝርከቦም 191 ቆልዑ ገበነኛ ኾይኑ ተረኺቡ።

    ፖል ማከንዚ፡ እቶም ቆልዑ "ምስ ክርስቶስ ክራኸቡ" ምእንቲ ወለዶም ከጥምይዎም ብምእማን'ዩ ነቲ ገበን ፈጺምዎ።

    ትምህርቲ ውጉዝ ምዃኑን ዘመናዊ ሕክምና "ክፉእ" እዩ ብምባል'ውን ዝሰብኽ ዝነበረ'ዩ።

    ካልኦት 29 ብጾቱ ዝኾኑ መራሕቲ እቲ ጉጅለ'ውን ብቕትለት ናይቶም ግዳያት ገበነኛታት ኮይኖም ተረኺቦም ኣለዉ።

    ኩሎም ግን፡ ብሓይሊ ዝሞተ ሰብ ከምዘየለ ብምግላጽ ነቲ ገበን ከምዘይወዓልዎ'ዮም ዝምጉቱ።

    ሰዓብቱ "ኣፈኛ የሱስ" ምዃኑ ከምዝኣምኑ፡ ነቲ ፍርዲ ዝሃበት ዳኛ ዳያና ሞካቸ ገሊጻ።

    ሓደ ካብቶም ምስኡ ዝተኸሰሱን በቲ ገበን ተፈሪዶም ዘለዉን ከምዝበሎ፡ማከንዚ "ዝኾነ ነቲ ናይ ጾም መምርሒ ዝተቓወመ፡ ተቐላሊዑን ተሃሪሙን ናብ መንግስተ ሰማያት ክኣቱ ክግደድ" ምዃኑ የፈራርሖም ነይሩ።

    ኣብቲ እቶም ሰዓብቲ ዝነበርሉ ዱር ዝፍጸም ስነስርዓት ቀብሪ'ውን "መርዓ" ተባሂሉ ዝጽዋዕ ነይሩ። እቶም ግዳያት "ምስ የሱስ ከምዝተመርዓዉ'ዩ ዝጽንበል" ነይሩ ክትብል እታ ዳኛ ኣብቲ መጋባእያ ተዛሪባ።

    ኣብ 2023 ኣብ ቀረባ ዝተቐብረ ልዕሊ 400 ሬሳታት ድሕሪ ምርካቡ'ዩ እቲ መራሒ ናይቲ ጉጅለ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ።

14. 19 ጥቅምቲ 2026ግብጺ ነታ ግዳይ መጥቃዕቲ ሑቲ ዝኾነት ስዑዲ ዓረብ ደገፍ ከምትህብ ኣፍሊጣ

    

    ምንጪ ስእሊ, President Office

    ግብጺ ነታ ግዳይ መጥቃዕቲ የመናውያን ዕጡቓት ሑቲ ትኸውን ዘላ ስዑዲ ዓረብ "ኣድላዪ" ዝኾነ ደገፍ ክትህብ ከምዝወሰነት ኣፍሊጣ።

    ምስታ ንግስነት ዘለዋ ምሕዝነት ደጊማ ዘረጋገጸት ካይሮ፡ "ሃገራዊ ጸጥታ ስዑዲ ካብ ናይ ግብጺን ዓረብን ሃገራዊ ጸጥታ ክንጸል ዘይክል ምትእስሳር" ከምዘለዎ ኣነጺራ።

    ፕረዚደንት ዓብደል ፋታሕ ኣል-ሲሲ ትማሊ 18 ጥቅምቲ ምስ "ቤትምኽሪ ሃገራዊ ምልኻል" እታ ሃገር ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ'ዩ ነቲ መርገጺ ወሲዱ ዘሎ።

    ኣብቲ ኣብ ቤተመንግስቲ ኣል-ኢቲሓድያ ዝተኻየደ ኣኼባ፡ ሚኒስተራት ምክልኻልን ጉዳያት ወጻኢን፡ ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት፡ ከምኡ'ውን ኩሎም ላዕለዎት ኣዘዝቲ ክንፍታት ሓይልታት ግብጺ ተረኺቦም ነይሮም።

    "ናይታ ሓፍቲ ዝኾነት ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ጸጥታን ምርግጋእን፡ ከምኡ'ውን ጸጋታታ፡ ግዝኣታዊ ሓድነታን ቅዱስ እስላማዊ ቦታታትን ንምልኻል፡ ኩሉ ኣድላዪን ዝክኣልን ዓይነት ደገፍ" ንምሃብ እቲ ቤት ምኽሪ ከምዝወሰነ ኣፈኛ ፕረዚደንት ኣምባሳደር መሓመድ ኢል-ሸናዊ ሓቢሩ'ሎ።

    ኣብዚ ቀረባ እዋን ሓይልታት ሑቲ ንመዓርፎ ነፈርቲ ርእሰከተማ ሪያድን ትካላት ነዳዲን ጋዝን ስዑዲ ዒላማ ዝገበረ መጥቃዕቲ ብተደጋጋሚ ከካይዱ ምጽንሖም ይፍለጥ። ሓያለ ሰባት'ውን በቲ ብሚሳይላትን ድሮናትን ዝተፈጸመ ደብዳባት ከምዝተቐትሉ ይዝከር።

    ሪያድ ብወገና፡ ኣብ ልዕሊ እቶም ዕጡቓት ንዓመታት ከተካይዶ ዝጸንሐት መጥቃዕቲ ኣየር ኣሐይላ ትቕጽሎ ከምዘላ ይግለጽ።

15. 19 ጥቅምቲ 2026ኣብ ፈረንሳ ዝካየድ ዘሎ ተቓውሞታት ናብ ጎነጽ ድሕሪ ምቕያሩ፡ ማክሮን ህድኣት ክሰፍን ጸዊዑ

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን፡ ኣብ መላእ እታ ሃገር ዝካየድ ዘሎ ተቓውሞታት ናብ ዕግርግር፡ ዘረፋን ምስ ፖሊስ ናብ ዝግበር ግጭትን ድሕሪ ምልዋጡ "ህድኣትን ስርዓትን" ክሰፍን ተማሕጺኑ። ካብ ቤተ-መንግስቲ ኤሊዘ ኮይኑ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ መንጎ እቶም ብሰንኪ ክብሪ ናብራ "ሕጋዊ ሕቶታት" ዘቕርቡ ዘለዉ ተቓወምትን ኣብ መንጎ እቶም ንጎነጽን ዕንወትን ተሓተቲ ዝዀኑ ኣካላትን ፍልልይ ከም ዘሎ ኣስሚሩሉ ኣሎ።

    ኣብ መላእ ሃገር ኣብ ዝተኻየደ ሰልፍታት ኣስታት 550,000 ሰባት ዝተሳተፉ ኰይኖም፡ ፖሊስ ድማ ኣስታት 2,400 ሰባት ኣብ ቀይዲ ኣእትዩ። ማክሮን ኣብቲ ዕግርግር ኢድ ዘለዎም ኵሎም ናብ ፍርዲ ከም ዝቐርቡ ኣፍሊጡ።

    ኣብ ፓሪስ፡ ማርሰይ ከምኡ’ውን ኣብ ካልኦት ከተማታት ጎነጽ ዝተወለዐ ኰይኑ፡ መካይንን ህንጻታትን ሓዊ ተወሊዕዎምን ሰፊሕ ዘረፋታት ከም ዝተፈጸመን ተሓቢሩ። እቲ ግጭት ብሰንበት’ውን ኣብ ገለ ክፋላት ፓሪስን ሊዮንን ብዝነኣሰ ደረጃ ቀጺሉ ውዒሉ።

    ቀዳማይ ምኒስተር ፈረንሳ ሰባስትያን ሌኮርኑ ሰኑይ ህጹጽ ኣኼባ ካቢነ ከካይድ እዩ። እዚ ህውከት’ዚ ቅድሚ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ሚያዝያ ዝካየድ መረጻ ዘሎ ፖለቲካዊ ምትፍናን ዘዕሞቐ ኰይኑ፡ መራሕቲ ኣዝዮም ጸጋማውያንን የማናውያንን ፖለቲካዊ ሓይልታት ነንሓድሕዶም ንጎነጽ ተሓተቲ እናገበሩ ይወቓቐሱ ኣለዉ።

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

16. 18 ጥቅምቲ 2026ኣብ ምዕራባዊ ገማግም ዝርከቡ ሰፋሮ እስራኤል፡ ንዲፕሎማሰኛታት ኤውሮጳ ኣጥቂዖም

    ኣብቲ ዝተጎበጠ ምዕራባዊ ገማግም ዑደት ዘካይዱ ዝነበሩ ኣባላት ልኡኽ ዲፕሎማሰኛታት ኤውሮጳ፡ ማስክ ብዝገበሩ ሰፋሮ እስራኤላውያን መጥቃዕቲ ተፈፂምዎም።

    ቤልጅየም ነቲ ኣብ ልዕሊ ዋና ሓላፊ ቆንስላን ካልኦት ልኡኻታን ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ብምኹናን እስራኤል ነቶም ገበነኛታት ናብ ሕጊ ከተቕርቦም ጸዊዓ።

    ሓይልታት ምክልኻል እስራኤል ነቲ መጥቃዕቲ "ጽዩፍ" ክብል ብምኹናን ነቲ ፍጻመ ይምርምሮ ከምዘሎ ገሊጹ።

    ይኹን'ምበር ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ቤንጃሚን ናታንያሁ፡ "ብዛዕባ እቲ ፍፃመ ጥርጣረታት" ከምዘለዎን "ኣካል ናይቲ ኣብ ልዕሊ እስራኤል ጽልኢ ንምልዕዓል ዝካየድ ዘሎ ወፍሪ" ምዃኑን ገሊጹ።

    እዚ መጥቃዕቲ፡ ​​ሓያሎ ፍልስጤማውያንን ሰኣሊት ዋሽንግተን ፖስት ሃይዲ ሌቪንን ኣብ ምዕራባዊ ገማግም ባሕሪ ኣብ እትርከብ ቁሸት ሰፋሮ መጥቃዕቲ ምስ ተፈፀመ ድሕሪ ሓደ መዓልቲ ጥራይ እዩ ዝኸውን ዘሎ።

    ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ማርኮ ሩቢዮ፡ ኣብ ልዕሊ ሌቪን ዝተፈፀመ መጥቃዕቲ "ዘሰክፍን ንዕቀት ዝተመልኦን" ክብሉ ገሊፅዎ።

    ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ እስራኤል ማይክ ሃካቢ እውን ነቲ መጥቃዕቲ ኮኒንዎ ኣሎ።

    ሃካቢ "መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ዝገበሩ ፈራሓት ዝፍጸም ጽዩፍ ተግባር ራዕዲ" ኢሉዎ።

    ጽኑዕ መሓዛ እስራኤል ዝኾነ ሁካቢ፡ እቶም መጥቃዕቲ ዝፈጸሙ ሰባት “ናብ ፍርዲ ክቐርቡ ኣለዎም" ኢሉ።

17. 18 ጥቅምቲ 2026ኣብ ፈረንሳ ህንጻታት ብሓዊ ኣብ ዝተቓፀልሉ ናዕቢ፡ ሓደ ሽሕ ሰባት ኣብ ቀይዲ ኣትዮም

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ትማሊ ቀዳም ኣብ መላእ ፈረንሳ፡ ኣንፃር ኣብ ኣብያተ ትምህርት ዘሎ ሕፅረት ናውትን፡ ምኽባር መነባብሮን ተቓውሞታት ተላዒሉ።

    መንግስቲ ፈረንሳ፡ ኣብቲ “ዓመፅ ዝተሓውሶ ተቓውሞ” ዝበሎ ኣስታት 550 ሽሕ ሰባት ናብ ጎደናታት ከምዝወፁን ብውሕዱ 1200 ሰባት ከምዝተኣሰሩን ገሊጹ።

    ኣብ ፓሪስ ዝካየድ ኣብ መንጎ ፖሊስን ሰልፈኛታትን ዝነበረ ግጭት ቀፂሉ፡ ክሳብ ምሸት ዝቐፀለ ዀይኑ፡ ፖሊስ እቶም ሰልፈኛታት ንምብታን መንብዒ ጋዝን ውዑይ ማይን ተጠቒሞም።

    ኣብ ርእሰ ከተማ እታ ሃገርን ኣብ ካልእ ቦታታትን ገዘፍቲ ህንጻታት ብሓዊ ተቓፂሎም።

    ብፍላይ ድማ ኣብታ ርእሰ ከተማ ሊሞጅስ ዝርከብ ናሕሲ ኣዳራሽ’ታ ምምሕዳር'ታ ከተማ ብኸፊል ዘዕነወ ባርዕ ሓዊ ተላዒሉ።

    ኣብ ሓያሎ ከተማታት ዝምታ ከምዝተፈጸመን፡ ኣብ ኣዳራሻት ከተማን ትካላት ንግዲን ሰፊሕ ዕንወት ከምዘጋጠመን ተገሊፁ።

    ቀዳማይ ሚኒስተር ሰባስቲያን ለ ኮርኖዋል፡ በቲ ግጭት 150 ኣባላት ፖሊስ ከምዝቖሰሉ ሓቢሩ።

18. 17 ጥቅምቲ 2026ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ሩስያ ዝተነብረ ሓያሎ እገዳታት ኣልዒሉ

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ባይቶ ኣመሪካ (ኮንግረስ) ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ዘካየደቶ ወራር ስዒቡ ኣብ ልዕሊ ሩስያ ዘንበሮ እገዳታት ተላዒሉ።

    ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ፕረዚደንታዊ ስልጣኑ ተጠቒሙ እዩ ነቶም እገዳታታት ኣልዒሉ ዘሎ።

    ትራምፕ ዓርቢ ምሸት ኣብ ዝፈረሞ ፈጻሚ ትእዛዝ፡ ገለ ካብቲ ምኽንያታት እቲ ስጕምቲ ን“ሃገራዊ ረብሓ” ምዃኑ ገሊጹ።

    ትራምፕ ነቲ እማመ ሕጊ ክኸውን ኣብ መስከረም እዩ ፈሪሙ። ካብ ጽባሕ ሰንበት ጀሚሩ ድማ ኣብ ግብሪ ክውዕል ትጽቢት ይግበር።

    እዚ ውሳነ ትራምፕ ኣብ ኣመሪካ ንዝህሉ ወጻኢታት ጸዓት ንምቅላል ዝሕግዝ ነዳዲ ካብ ሩስያ ከም ዝግዛእ ምግላጹ ስዒቡ ድሕሪ ሒደት መዓልታት እዩ ዝኸውን ዘሎ።

    እቲ ንኣባላት ባይቶ እታ ሃገር ዘሰንበደ ውጥን ትራምፕ፡ ካብ ኣባላት ሰልፊ ሪፓብሊካንን ደሞክራትን ተቓውሞ ኣጋጢምዎ ኣሎ።

19. 14 ጥቅምቲ 2026ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ምስ ጸሓፊ ጉዳያት ኣመሪካ ከምዝተዘራረበ ገሊጹ

    

    ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ምስ ጸሓፊ (ሚኒስተር) ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ብዛዕባ "ዞባዊ ጉዳያት" ብስልኪ ከምዝተዘራረበ ሓቢሩ።

    ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዘውጽኦ ሓበሬታ፡ ማርኮ ሩቢዮ ሃገሩ ንኢትዮጵያ እትህቦ ደገፍ ከምዝቕጽል ቃል ከምዝኣተወሉ ኣሚቱ ።

    "ምስ ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ማርኮ ሩቢዮ፡ ንክልቲአን ሃገራት ኣብ ዘገድሱ ወሰንቲ ክልተኣዊን ሓባራዊን ጉዳያት ውጽኢታዊ ልዝብ ኣካዪደ።

    "ኣመሪካ ንኢትዮጵያ ዘለዋ ደገፍ ከምዝቕጽል ውሕስነት ምሃባ፡ ከምኡ'ውን ክልተኣዊ ምትሕግጋዝን ዞባዊን ዓለማዊን ቀዳምነታት ንምሕያል ዘለና ሓባራዊ ተወፋይነትን ብሓጐስ እቕበሎ" ይብል እቲ ኣብ ኤክስ ዘውጽኦ መብርሂ።

    ብወገን ኣመሪካ ግን፡ ካብ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ይዅን ማርኮ ሩቢዮ ወይ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ'ቲ ዝርርብ ዛጊት ዝወጸ መግለጺ የለን።

    ነቲ ኣብ ትግራይ ተወሊዑ ዝነበረ ኲናት ክልተ ዓመት ኣብ ምህዳእ ወሳኒ ተራ ዝነበራ ዋሽንግተን፡ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዳግማይ ኲናት ምውልዑ ከምዝተሓሳሰባ ክትገልጽ ጸኒሓ'ያ።

    እዚ ዝተባህለ ዝርርብ፡ ኢትዮጵያ ምስ ኤርትራ'ውን ናብ ሓደገኛ ወጥሪ ኩነተ-ኲናት ኣትያትሉ ኣብ ዘላ እዋን'ዩ ዝካየድ ዘሎ።

    ዋሽንግተን ምስ ኣስመራ ዝጸንሓ ሓርፋፍ ዝምድና'ውን ኣብዚ ቀረባ እዋን ነዊሕ ትጽቢት ዝተገብረሉ ምምሕያሽ ኣርእዩ ምህላዉ ይፍለጥ።

    ኣብ ፈለማ ናይዚ ወርሒ ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዑስማን ሳልሕ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ ኤርትራ ኣብ ዋሽንግተን ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን ኣመሪካ ምርኻቡ መርኣያ ሓድሽ ምዕራፍ ዲፕሎማስያዊ ርክብ ክልቲአን ሃገራት'ዩ ነይሩ።

    ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ወሲናቶ ዝጸንሐት እገዳታት ኣብዚ ዓመት ምልዓላ'ውን ካብ ኣስመራ ናእዳ ዝረኸበ ስጉምቲ'ዩ።

20. 13 ጥቅምቲ 2026ፕረዚደንት ኮንጎ ነበር ጆሴፍ ካቢላ፡ መራሒ ናይ መንግስቲ ንምእላይ ዝቃለስ ልፍንቲ ኰይኑ

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

    ፕረዚደንት ኮንጎ ነበር ጆሴፍ ካቢላ መራሒ ናይቲ ንመንግስቲ ካብ ስልጣኑ ንምእላይ ዝቃለስ ዘሎ ሓድሽ ጥምረት ተቓወምቲ ሓይልታት ኰይኑ ተሰይሙ።

    ግንባር ​​ዳግመ ምምስራት ሃገር (FRN) ኣብ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ “ምልኪ” ንምእላይ ዝጠልቡ "ሓይልታት ተቓውሞ" ​​ንምውህሃድ ዝዓለመ ከምዝዀነ ይንገር።

    ወዲ 55 ዓመት ካቢላ፡ ካብ 2001 ጀሚሩ ክሳብ ብዘካትዕ ምርጫ ትሺሰኬዲ ስልጣን ዝሓዘሉ ጥሪ 2019፡ ንወላዲኡ ብምትካእ ንነዊሕ ዓመታት ነታ ሃገር ዝመርሕ ዝነበረ'ዩ።

    እቲ ፕረዚደንት ነበር ንሓያሎ ዓመታት ካብ ዓይኒ ህዝቢ ተኸዊሉ እኳ እንተጸንሐ፡ ኣብ ልዕሊ ምምሕዳር ተካኢኡ ትሺሰኬዲ ዘቕርቦም ነቐፌታ እናወሰኸ ይመጽእ ኣሎ።

    ካቢላ ብክድዓት ሃገር ኣብ ዘይተረኸበሉ ንሞት ምስተፈርደ፡ ድሕሪ ሓደ ዓመት እዩ እቲ ሓድሽ ጥምረት ዝምስረት ዘሎ።

    እቲ ጥምረት፡ ኣብታ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ጀሚራ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር M23 ዝጸንሐት ኣብ ምብራቓዊ እታ ሃገር ዝዓበየት ጎማ ኣብ ዝርከብ መንበሪ ገዝኡ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ’ዩ ነቲ ሓድሽ መግለጺ ሂቡ ዘሎ።

    መንግስቲ ኮንጎ ዛጊት ብዛዕባ’ዚ ዝሃቦ ርእይቶ የለን።