Reuters nói Viettel khó kịp mục tiêu xây nhà máy chip bán dẫn, Viettel nói gì?
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Nhà máy chip bán dẫn đầu tiên của Việt Nam do Viettel triển khai khó kịp mục tiêu vận hành thử vào năm 2027, theo nguồn tin Reuters, trong khi tập đoàn này vẫn chưa đạt được thỏa thuận để mua thiết bị từ công ty chip ASML của Hà Lan.
Việt Nam nhiều khả năng sẽ không đạt được mục tiêu đưa nhà máy sản xuất bán dẫn đầu tiên vào chạy thử trong năm 2027.
Chuyến khảo sát của Reuters tại khu đất xây dựng ở vùng ven Hà Nội tuần trước cho thấy khu vực này vẫn phủ kín cây cỏ hoang dại.
Ảnh vệ tinh do công ty Planet Labs PBC chụp hồi tháng Một và hình ảnh của công ty Airbus chụp tháng 10 cũng xác nhận chưa có công trình nào được xây dựng tại đây.
Reuters dẫn thông tin từ một người nắm thông tin trực tiếp về dự án rằng Viettel khó đạt mục tiêu vào năm 2027 là do những chậm trễ xuất phát từ việc tập đoàn này thiếu kinh nghiệm xây dựng nhà máy chip, cùng với các vướng mắc thủ tục hành chính trong quá trình xin cấp vốn nhà nước.
Theo nguồn tin này, dự án do Chính phủ giao vẫn đang được triển khai nhưng thời gian hoàn thành hiện chưa rõ ràng. Người này từ chối nêu danh tính vì không được phép phát biểu trước truyền thông.
Phản hồi Reuters, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội trực thuộc Bộ Quốc phòng cho biết dự án đang được triển khai "đúng theo kế hoạch và tiến độ đã đề ra".
"Các hoạt động của dự án đang được triển khai theo từng giai đoạn, phù hợp với yêu cầu kỹ thuật và yêu cầu thực hiện của dự án. Chúng tôi sẽ cập nhật thêm thông tin vào thời điểm thích hợp," Viettel khẳng định.
Bộ Tài chính không trả lời yêu cầu bình luận của Reuters. Đại diện của ASML cũng từ chối bình luận về các cuộc đàm phán với Viettel.
BBC News Tiếng Việt cũng đã liên hệ với Viettel để đề nghị bình luận về thông tin Reuters đưa ra.
Nhà máy này phục vụ mục đích gì?
Vào tháng 1/2026, Viettel đã tổ chức lễ khởi công dự án đầu tư xây dựng Nhà máy chế tạo chip bán dẫn tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Đây là nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam.
Chi phí xây dựng nhà máy được các cơ quan chức năng ước tính khoảng 1,3 tỷ USD.
Sự kiện có sự tham dự của Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính...
Khi ấy, ông Chính khẳng định rằng Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước làm chủ được công nghệ cao và đánh dấu bước chuyển mình từ tham gia sang làm chủ, từ lắp ráp sang sáng tạo.
Trong khi đó, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Viettel, cho biết tập đoàn này sẽ triển khai dự án ngay sau sự kiện.
"Mục tiêu đến hết năm 2027 hoàn thành đầu tư xây dựng, nhận chuyển giao công nghệ và bắt đầu sản xuất thử nghiệm", ông nói.
Giai đoạn từ năm 2028 đến 2030, tập đoàn dự kiến hoàn thiện, tối ưu hóa quy trình, cải thiện hiệu suất dây chuyền theo các tiêu chuẩn của ngành, từ đó làm cơ sở để nghiên cứu công nghệ chế tạo chip ở tiến trình hiện đại hơn.
Khi đi vào hoạt động, nhà máy dự kiến sẽ đáp ứng cho các ngành công nghiệp như: hàng không vũ trụ, viễn thông, Internet vạn vật (IoT), sản xuất ôtô, thiết bị y tế, tự động hóa...
Viettel cho biết nhà máy dự kiến sản xuất chip trên tiến trình 32 nanomet - điều mà Reuters mô tả là "khá tham vọng đối với một đơn vị mới bước chân vào lĩnh vực sản xuất bán dẫn".
Để so sánh, dự án trị giá 11 tỷ USD tại bang Gujarat ở Ấn Độ của Tata Electronics thuộc Tata Group, một trong những tập đoàn lớn nhất tại nước này, được phát triển cùng đối tác Đài Loan PSMC, dự kiến ban đầu chỉ sản xuất chip trên các tiến trình 55 nm và 90 nm, trước khi nâng cấp lên 28 nm.
Dự án này Viettel triển khai theo nhiệm vụ được Bộ Quốc phòng giao, trên cơ sở Nghị quyết của Chính phủ.
Từ tháng 12/2025, Viettel đã bắt đầu việc đào tạo nhân lực để chuẩn bị cho nhà máy này.
Lúc bấy giờ, báo chí đưa tin tập đoàn đã phối hợp với Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội mở khóa đào tạo kỹ sư chế tạo chip bán dẫn.
Những việc này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang cố gắng nâng vị thế của mình trong chuỗi giá trị ngành bán dẫn.
Vào tháng 9/2024, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long ký ban hành Quyết định số 1017/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình "Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050" với mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn.
Tình hình hiện tại ra sao?
Reuters dẫn các nguồn tin cho biết Viettel vẫn chưa hoàn tất thoả thuận mua thiết bị sản xuất chip từ ASML sau nhiều tháng đàm phán.
Theo hai nguồn tin, các cuộc đàm phán giữa Viettel và ASML tập trung vào việc mua một máy quang khắc DUV (Deep Ultraviolet - tia cực tím sâu), thiết bị đóng vai trò then chốt trong quá trình khắc các mạch điện siêu nhỏ lên wafer silicon để sản xuất chip.
Tuy nhiên, Reuters chưa thể xác định nguyên nhân khiến hai bên chưa đạt được thỏa thuận, cũng như chưa rõ dòng máy DUV cụ thể được đưa ra đàm phán.
Việc này sẽ ảnh hưởng đến việc thương vụ có phải chịu các quy định kiểm soát xuất khẩu của Hà Lan hay không, đồng thời là cơ sở để ước tính chi phí đầu tư của dự án.
Trong một diễn biến liên quan, vào đầu tháng này, ASML cho biết nhu cầu bùng nổ từ lĩnh vực trí tuệ nhân tạo có thể khiến hãng không đáp ứng đủ đơn hàng đối với các dòng máy quang khắc tiên tiến nhất trong vòng hai năm tới.
Dù vậy, áp lực nguồn cung đối với các thiết bị thế hệ cũ được dự báo sẽ thấp hơn.
ASML hiện là doanh nghiệp duy nhất trên thế giới sản xuất các hệ thống quang khắc EUV tiên tiến nhất - một công nghệ được sử dụng trong việc sản xuất chip bán dẫn - và cũng là nhà cung cấp hàng đầu các dòng máy DUV immersion.
Ở phân khúc DUV, công ty cạnh tranh chủ yếu với Nikon của Nhật Bản.
Bên cạnh đó, các nguồn tin trong ngành, nỗ lực của Chính phủ Việt Nam nhằm thu hút nhà đầu tư nước ngoài xây dựng nhà máy chế tạo chip tại Việt Nam đến nay vẫn chưa thành công.
Các tập đoàn như Intel, Amkor Technology và Hana Micron đang vận hành những cơ sở ATP quy mô lớn ở Việt Nam.
Bên cạnh đó, Samsung Electronics cũng đang xúc tiến kế hoạch đầu tư một trung tâm kiểm thử chip tại Việt Nam.
Ngoài các doanh nghiệp bán dẫn, một số nhà cung ứng trong chuỗi sản xuất của ASML, như Coherent của Mỹ và VDL Enabling Technologies Group của Hà Lan, cũng hiện diện tại Việt Nam.
Tuy nhiên, các nhà máy này chủ yếu phục vụ các khách hàng khác thay vì trực tiếp cung ứng cho ASML.
