"Voedseldroppings nodig voor Syriërs die nu niks hebben"
De situatie in Syrië is vele malen nijpender dan tot nu gedacht en vraagt om drastische maatregelen van de internationale gemeenschap. Directeur Jan Gruiters van de Nederlandse vredesorganisatie Pax pleit voor voedseldroppings in Syrië.
Ruim 1 miljoen Syriërs leven in belegerd gebied, blijkt uit een nieuw rapport - Siege Watch - dat Pax samen met The Syria Institute heeft opgesteld. Dat is ruim de helft meer dan het aantal waar de Verenigde Naties vanuit gaat, een kleine 400.000 mensen in nood.
Waarom zit er zo'n groot verschil in die aantallen?
"Ik denk dat dat komt door de druk van Assad op de Verenigde Naties. De VN wil toegang tot de belegerde gebieden en heeft daar toestemming van Assad voor nodig. Dat is een proces van wheelen en dealen waarbij het gevaar van onderrapportage op de loer ligt. Je kunt je voorstellen dat Assad zegt: 'Jullie mogen binnen in stad A, als je wat minder kritisch rapporteert'. De VN stelt ook dat de Syrische regering verantwoordelijk is voor de helft van de belegeringen, waar dat in ons rapport het merendeel is. De internationale gemeenschap heeft hierdoor niet het volle zicht op de ernst en omvang van de problematiek. En reageert daardoor misschien niet op de juiste manier.''
De Nederlandse regering gooit bommen in de strijd tegen Islamitische Staat, maar u prefereert voedselpakketten?
"Nou, ik zie ook de risico's van voedseldroppings. Het is duur en niet duurzaam, je hebt veilige droppingzones nodig en je weet niet of de pakketten terechtkomen bij degenen die ze het meest nodig hebben, omdat je niet ter plekke bent. Om nog maar te zwijgen over de veiligheid: wie wil boven dat gebied vliegen? Maar de mensen hebben nu niets. De situatie is zo urgent dat een noodoplossing nodig is. Als dat niet goedschiks kan, moet het maar kwaadschiks. Ik heb de Nederlandse regering aangeraden om op z'n minst een operationeel plan voor droppings op te stellen.''
Red je het niet met voedselkonvooien?
"Daarvoor is doorgang nodig en daar moet je over onderhandelen. Als het kan, moet je het meteen doen. Maar VN-hulpcoördinator Stephen O'Brien heeft ook gezegd dat het toegang krijgen tot belegerd gebied de afgelopen vier jaar goeddeels is mislukt. De staande praktijk schiet vreselijk tekort. Wij denken dat een oplossing voor Syrië alleen gevonden kan worden aan de onderhandelingstafel. Maar om de Syrische oppositie reden te geven om daar serieus aan deel te nemen, heb je randvoorwaarden nodig. Hun zonen en dochters worden nu gebombardeerd en uitgehongerd, daar moet eerst een einde aan komen. De Syrische samenleving moet het vertrouwen krijgen dat de internationale gemeenschap hen niet in de steek laat.''
Welke invloed heeft het op de vluchtelingenstroom naar Europa dat er nu ruim 1 miljoen hulpbehoevenden blijken te zijn?
"Als het politieke onderhandelingsproces niet van de grond komt en de Syrische oppositie geen stand houdt in Aleppo, heeft de bevolking drie opties. Of ze accepteren dat ze onder het juk van Assad en Rusland moeten leven, zoals ze gewend waren. Of ze radicaliseren en nemen hun toevlucht tot IS. Of ze zoeken de kortste route naar Europa.''
