Buitenste zone van Melkweg 11,4 miljard jaar oud
Het zogenaamde binnenste halo van de Melkweg, alias de buitenste zone van ons sterrenstelsel, is zowat 11,4 miljard jaar oud. Dit heeft Jason Kalirai van het Space Telescope Science Institute in Baltimore afgeleid uit onderzoek van witte dwergsterren. Een galactisch halo is bij de astronomen de opeenhoping van sterren en bolvormige sterrenhopen die als een gigantische bol rondom het vlak van de galactische schijf zijn verdeeld.
De oudste bekende objecten in de Melkweg zijn bolvormige sterrenhopen in het halo die zowat 13,5 miljard jaar oud zijn, daarmee nauwelijks jonger dan het 13,7 miljard jaar oude universum.
Astronomen gaan ervan uit dat het halo van de Melkweg in een binnenste en buitenste deel is verdeeld. Het binnenste is vermoedelijk ontstaan door het samensmelten van relatief massarijke fragmenten van sterrenstelsels in de jonge kosmos. Het buitenste gaat volgens de huidige theorieën terug naar een nog vroegere samensmelting van massa-arme voorlopers van sterrenstelsels.
Kalirai heeft nu een nieuwe methode ontwikkeld om de leeftijd van nieuw ontstane witte dwergsterren te bepalen. Witte dwergsterren zijn uitgebrande sterren die te licht zijn om als een supernova te eindigen. In plaats van te ontploffen stoten zij hun omhulsel af en de kern klapt in elkaar. Zij lichten vooral op door de hitte die bij het samenballen ontstaat en doen er miljarden jaren over om langzaam uit te gloeien.
Aan de hand van de goed onderzochte 12,5 miljard jaar oude bolvormige sterrenhoop Messier 4 heeft Kalirai de ouderdom van de voorlopers van "onlangs" ontstane witte dwergsterren gemeten. Met deze data onderzocht hij vier relatief jonge witte dwergsterren uit het binnenste halo. Hij kwam op een leeftijd van 11,4 miljard jaar uit, met een onzekerheid van 0,7 miljard jaar. Dit duidt er bijna op dat deze sterrenpopulatie pas na de bolvormige sterrenhopen is ontstaan, schrijft Kaleri in het Britse vakblad Nature.
