Grote ambities met Phobos-Grunt
Het opzet van de waarschijnlijk mislukte Russische Marsmissie Phobos-Grunt is ambitieus: voor het eerst stalen van de maan Phobos naar de Aarde brengen.
Phobos-Grunt wordt gedragen door het Russisch Instituut voor Ruimte-Onderzoek (IKI) en het ruimtevaartbedrijf Lavotsjkin, dat alle interplaneraire sondes van de Sovjetunie bouwde. Het is de eerste Russische Marsmissie sinds de crash op Aarde van Mars-96, na mislukte lancering met een Proton-draagraket.
Het is (was) de bedoeling eerst in een baan rond Mars te komen om daar de atmosfeer en magnetosfeer te bestuderen. Daarna zet het ruimtetuig koers naar de maan Phobos, een klein hemellichaam dat maar 13,3 op 11,9 op 9,3 km meet. Na een baan rondom Phobos te hebben getrokken om observaties te verrichten, volgt een landing. Meteen zal een robotarm en een grijpmechanisme een paar honderd gram van de bodem van Phobos verzamelen. Terwijl een deel van het ruimtetuig achterblijft om, onder meer met buitenlandse instrumenten, het hemellichaam verder te bestuderen, stijgt een 210 kilo wegende terugkeercapsule op die zonder valscherm op Aarde zal landen. Volgens projectleider Aleksandr Zacharov bij het IKI zal de wrijving van de atmosfeer het tuig voldoende afremmen en zal die terugkeercapsule niet crashen.
Dat is des te meer van belang omdat er micro-organismen de hele vlucht van lancering tot landing meemaken, om uit te zoeken of primitieve levensvormen inderdaad een lange ruimtereis kunnen overleven. Die vraag is van belang in het kader van de theorie dat primitief leven van de ene wereld naar de andere kan reizen. De wetenschapper is ervan overtuigd dat er geen contaminatie van zowel Phobos als de Aarde zal zijn en wijst er ook op dat er internationale normen terzake zijn.
Bijzondere aandacht gaat ook naar de stofzone vlakbij de baan van Phobos rond Mars.
Hoewel er een uitgebreide internationale inbreng is in de missie, zijn België en wat de topwetenschapper de "Europese spectrometerlobby" noemde afzijdig. Desgevraagd door Belgische journalisten zei Zacharov dat België "geen vragende partij" voor Phobos-Grunt was, ondanks alle ervaring met spectrometers voor atmosfeeronderzoek en ondanks de "wil van Rusland om verder samen te werken".
Overigens zal tengevolge van een akkoord tussen Moskou en China naast Phobos-Grunt ook een Chinese Marssonde (Yinghuo-1) naar de Rode Planeet meereizen om vanuit een baan rondom Mars onderzoek van onze buurplaneet te doen. Samen zullen de ruimtetuigen occultatie-experimenten uitvoeren. (belga/jv)
