Herpesmedicijn kan huidkanker genezen
Een medicijn op basis van het herpesvirus kan huidkankercellen aanvallen en heeft het potentieel om zelfs uitgezaaide kanker te genezen. Dat blijkt uit een studie waarvan de resultaten vandaag werden gepubliceerd in het Journal of Clinical Oncology.
Patiënten met een agressieve huidkanker zijn succesvol behandeld met een medicijn op basis van het herpesvirus. Het zijn de eerste veelbelovende resultaten uit een fase 3-onderzoek naar 'virotherapie'. Via die therapie wordt het herpesvirus ingezet om kankercellen aan te vallen. Als het medicijn, T-VEC, goedgekeurd wordt, zou het tegen volgend jaar al gebruikt kunnen worden voor de behandeling van huidkanker. Dat hebben de onderzoekers bekendgemaakt.
De therapie zou bovendien ook succesvol zijn bij patiënten van wie de kanker al is uitgezaaid. "Dit is een erg veelbelovende behandeling", zegt Kevin Harrington, professor biologie aan het Instituut voor kankeronderzoek in Londen, die het onderzoek leidde in The Guardian. "Het is de eerste keer dat virotherapie succesvol is in fase 3 van het onderzoek."
Tijdens de studie werden meer dan 400 patiënten met agressieve huidkanker behandeld met het herpesmedicijn. Een op de vier reageerde goed op de behandeling, 16 procent was na zes maanden nog steeds in remissie. Bij ongeveer 10 procent van de patiënten was er sprake van volledige remissie, waarbij er geen kanker meer te vinden was. Als zo'n patiënt vijf jaar na de diagnose nog steeds kankervrij is, spreekt men van genezing.
Dubbele aanpak
De resultaten van het onderzoek zijn extra bemoedigend omdat alle patiënten leden aan melanoom dat niet geopereerd kon worden en voor wie er geen conventionele behandeling meer mogelijk was. "Het ging van patiënten met tientallen of zelfs honderden melanomen op één ledemaat tot patiënten bij wie de kanker al was uitgezaaid naar hun longen en lever", aldus Harrington.
De behandeling pakt de kanker op twee manieren aan. Het medicijn is gebaseerd op een genetisch 'geneutraliseerde' versie van het herpesvirus dat zo is aangepast dat het niet langer het proteïne aanmaakt dat het virus toestaat om gezonde cellen te infecteren. De kankercellen produceren daarop hun eigen versie van het geblokkeerde proteïne om het tekort aan te vullen, waardoor ze het gemodificeerde virus toelaten om zich te verspreiden doorheen het aangetaste weefsel.
Het herpesvirus verspreidt zich razendsnel doorheen de kankercellen tot ze openbarsten en het virus nog verder in het lichaam doordringt, wat een tweede immuunreactie tegen de tumor uitlokt.
"We zien virussen altijd als de vijand van de mensheid, maar het is net hun mogelijkheid om specifieke cellen te infecteren en te doden dat hen zo veelbelovend maakt als mogelijke kankerbehandeling. In dit geval stimuleren we het aangepaste virus om kankercellen te doden en een immuunreactie uit te lokken", legt professor Paul Workman van het Instituut voor kankeronderzoek uit.
Eens het immuunsysteem een zetje heeft gekregen door het T-VEC-medicijn, is het beter in staaat om kankercellen in het lichaam op te sporen en aan te vallen.
Het medicijn wordt toegediend met een injectie. De testpatiënten kregen gedurende 18 maanden elke twee weken een nieuwe dosis. De neveneffecten zijn ook veel milder dan bij chemotherapie en doen nog het meest denken aan griepsymptomen.