Kleinste dwergmammoet ooit geeft verrassende inzichten
Beenderen die werden opgegraven op het Griekse eiland Kreta behoren toe aan de kleinste dwergmammoet ooit gevonden, stellen onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the Royal Society B.
De ontdekking is erg interessant voor het onderzoek naar biologische dwerggroei, een fenomeen waarbij een soort evolueert naar kleinere afmetingen. Die evolutie is al meermaals vastgesteld bij dieren - waaronder ook mensen - die vast komen te zitten op eilanden. Wetenschappers denken dat de kleinere afmetingen hen zo helpen beter te overleven op dergelijke geïsoleerde plaatsen.
Extreem
Mediterraanse dwergolifanten zijn een bijzonder extreem voorbeeld van dat fenomeen, omdat wordt vermoed dat ze zich in amper 800.000 jaar - peanuts vanuit evolutionair oogpunt - ontwikkelden uit grote kolossen die maar liefst honderd keer zoveel wogen en op het Europese vasteland leefden. "Hoe kan iets zo groot zo'n kleine dwerg worden?", vraagt paleontologe Victoria Herridge van het Natuurhistorisch Museum in Londen zich af.
De tien jaar geleden opgegraven beenderen van Kreta zijn een ideaal onderzoeksobject voor deze vraag. De wetenschap was er lang niet over uit of ze toebehoorden aan een dwergolifant of een dwergmammoet, die gekrulde slagtanden heeft. Recentere opgravingen van tanden en een voorpoot uit hetzelfde gebied brachten echter duidelijkheid: het ging om een dwergmammoetsoort die amper 1,1 meter groot was op schofthoogte. Het dier woog zo'n 310 kilogram, waardoor het wat leek op een moderne babyolifant. Het ging trouwens niet om een harige mammoet, benadrukt Herridge. "We denken dat deze dwerg beter aangepast was aan warme omgevingen."
Eerste dwergmammoet
De dwergmammoet is het eerste bewijs van extreme biologische dwerggroei bij mammoeten. De dieren zouden in grootte vergelijkbaar geweest zijn met dwergolifanten op Sicilië en Malta, die ook ongeveer een meter groot waren en zo'n 240 kg wogen. De fossielen suggereren dat de dwergmammoet afstamde van een van de eerste mammoetsoorten die van Afrika naar Europa migreerden, en dat de dwergmammoeten al veel vroeger ontstonden dan eerst gedacht - tot zelfs 3,5 miljoen jaar geleden.
"Nu we dit weten, kunnen we grotere vragen stellen," aldus Herridge, "zoals waarom, hoe en hoe snel de biologische dwerggroei hier plaatsvond. Het is een boeiende periode voor Kreta, omdat het destijds mogelijk bestond uit kleinere eilanden, kleiner dan vandaag. Dat is een interessante overweging voor de extreme biologische dwerggroei die we hier zien."
