Is de klassieke 9-to-5-job op sterven na dood?
De manier waarop we werken zal de komende jaren en decennia drastisch veranderen. Voor de generatie die nu 20 is zal de 9-to-5 waarschijnlijk een curiosum geworden zijn.
Lees ook op vacature.com:
Zitten we in een stroomversnelling? Is onze kijk op werk aan verandering toe? Steeds luider klinken de stemmen die ijveren voor een totale ommezwaai. De voordelen van het Nieuwe Werken klinken velen als muziek in de oren. Voor de werknemer, omdat flexibiliteit, transparantie en diversiteit voor meer gemoedsrust zorgt, voor de werkgever omdat gemoedsrust, blijheid en vrijheid resulteert in efficiëntere werknemers, met minder stress en meer geluk.
Familie en werk: dansen op het slappe koord
Generatie na generatie is opgegroeid met de 9-tot-5-mantra. Studeren, werken, pensioen. Met de 38 uren werkweek als grote gemene deler. Met de mondiale digitalisering en de mogelijkheid waar ook ter wereld te werken, wordt de notie 'werkdag' stilaan iets uit 'de tijd van toen'. Vandaag verliest de plek waar we werken, de werktijd en het tijdstip waarop we aan de slag zijn aan belang. Wat een project nodig heeft en wat de deadline is, dat is het belangrijkste. Het geeft een grote vrijheid die ervoor zorgt dat werknemers hun tijd veel gemakkelijk kunnen indelen naar eigen behoeftes en naar die van hun gezin. Is er op donderdagvoormiddag hoge nood aan kwali-tijd met vrouw en kind? Geen probleem. Met vader of moeder een dagje naar het strand? Vooral doen. Geen vuiltje aan de lucht zolang het werk af is op het afgesproken moment. Als het betekent dat daarvoor op zaterdagmorgen - van 10u tot 13u, bijvoorbeeld - wat gewerkt moet worden, na een verkwikkend ontbijt met het gezin, dan hebben de meeste Millennials daar hoegenaamd geen problemen (meer) mee.
Blijven schaven: een uitdaging
Niets zo saai als dertig jaar op dezelfde stoel te zitten en duizenden uren dezelfde taak uitvoeren. Jonge afgestudeerden zien het niet zitten om te doen wat velen voor hen wel gedaan hebben: vastroesten in een functie. Groeien is de boodschap. Zich ontwikkelen binnen een bedrijf. In steeds meer bedrijven kunnen werknemers bij- en herscholingen volgen, cursussen en workshops die hen klaarstomen voor een andere functie. Op die manier vergroten ze niet enkel hun kennis, maar houden ze ook hun geest scherp. Werken en kennis bijspijkeren lopen door elkaar. In een bedrijf als General Electric, bijvoorbeeld, kan één werknemer, gespreid over een carrière, verschillende functies bekleden, gaande van productie, verkoop tot HR en ontwikkeling.
Geen werkplek? Overal werkplek!
Al gehoord van het Nederlandse initiatief 'Kantoorkaravaan'? Een stel jonge ondernemers biedt een werkplek aan, ver weg van kantoren of de stad. In een caravan kunnen mensen zich verschuilen om geconcentreerd te werken. Tegen 2030 - zo gaat de voorspelling - werkt het gros van de werknemers van thuis uit, via supersnel internet. 'Badgen' op het werk zal verleden tijd zijn. Als werknemers van een bedrijf toch moeten samenkomen, doen ze dat in hubs. Is er een meeting? Geen probleem. Een tijdslot bepalen en online vergaderen. De fysieke nabijheid van collega's en/of klanten is niet meer nodig. Lang vliegen, wachten, transitzones, twee dagen China en daarna een week Mumbai, ... het zal niet langer noodzakelijk zijn.
Flexibel maakt gelukkig
Flexibele werkuren maken werknemers gelukkiger en productiever. Stanford professor Nicholas Bloom onderzocht het: hij volgde negen maanden lang 250 werknemers van een Chinees reisagentschap. De ene helft van de werknemers werkte van thuis uit, de andere zat op kantoor in een vast stramien. En wat bleek? De thuiswerkers waren niet enkel efficiënter, productiever (ze verzetten gemiddeld 10% meer werk dan de kantoorwerkers) en gelukkiger, ze bleven ook langer werken voor het bedrijf (de helft langer) en bespaarden de werkgever 1900 dollar per werknemer.
En nu?
Een volledige onafhankelijke invulling van wanneer we werken, hoe lang en waar is nog niet voor vandaag. Maar we gaan wel die richting uit. De evolutie is ingezet, wie gaat ze stoppen? Wellicht niemand. Maar hoe krijgen we die nieuwe manier van jobinvulling gerijmd met loopbaanverlenging? We zullen allemaal langer moeten werken, ook werknemers die nu al 30 jaar aan de slag zijn in hetzelfde bedrijf. Zijn mensen die hun hele carrière op dezelfde plek zitten klaar voor de 'huidige omwenteling'?
"Je mag dat nieuwe werken en de manier waarop werk tegenwoordig georganiseerd kan worden niet beschouwen als iets dat per se moet," aldus Jan Laurijssen, HR-consultant bij HR-dienstenverlener SD Worx. "Het komt erop neer dat werkgevers in de toekomst meer zullen kunnen inspelen op de noden van hun werknemers en ervoor kunnen zorgen dat ze al hun talenten tijdens hun loopbaan kunnen ontwikkelen, tot aan het pensioen. Dat ze vooral focussen op diversiteit, zodat werknemers zich gedurende heel hun loopbaan geapprecieerd weten en voldoening blijven vinden in wat ze doen."
Bedrijven experimenteren al langer dan vandaag met glijdende uren, werken op verplaatsing, hubs, thuiswerk, ... Voor veel 60-plussers zal het wellicht helemaal niet zo vanzelfsprekend zijn om plots hun vertrouwde stek te moeten verlaten.
Jan Laurrijssen: "Neen, elk bedrijf vult dat nieuwe werken in zoals het hen best uitkomt, maar het lijkt me nu ook niet de bedoeling om werknemers iets op te dringen. Veel mensen houden net van hun werk, ter plekke, en van alle sociale voordelen die eraan gekoppeld zijn. Vooral het sociaal contact is daarin belangrijk. Het nieuwe werken mag mensen niet in een isolement sturen. Bovendien kan je voor een aantal jobs werknemers niet elders laten werken, ik denk maar aan verkeersleiders, operatoren in de chemische industrie."
Wat ook meespeelt is dat er ook heel wat werknemers zijn die op hun 65ste helemaal niet met pensioen willen gaan, effectief hun loopbaan willen verlengen en perfect inzetbaar zijn in de 'nieuwe werken'-filosofie. Als we het hebben over flexibiliteit kunnen we mensen met ervaring makkelijk inzetten om jonge werknemers wegwijs te maken binnen een bedrijf. Dan zouden seniors als het ware een 'begeleidende functie' kunnen krijgen. Daarom niet elke dag, maar het is wat gek om al die ervaring van de ene op de andere dag gewoon niet meer te gebruiken, louter en alleen omdat het cijfer 65 'pensioen' betekent. Veel zestigers voelen zich trouwens nog veel te jong om elke dag thuis te zitten.
Het nieuwe werken, flexibiliteit, diversiteit... Voor jonge starters zal het wellicht allemaal heel vertrouwd klinken.
Jan Laurrijssen: "Dat kan, maar voor hetzelfde geld wil de volgende generatie weer helemaal iets anders en kiezen ze voor werkzekerheid binnen één functie. Werken en hoe we dat invullen zal altijd blijven evolueren. Het is niet omdat iets vandaag in zwang is, dat het binnen 10 jaar ook nog zo zal zijn."
