Professor Fiscaal Recht Michel Maus buist regering voor belastingverdeling

Zijn onze belastingen eerlijk verdeeld? Michel Maus, advocaat bij Bloom Law en professor Fiscaal Recht aan de VUB, is ervan overtuigd dat dit niet het geval is. Om het te bewijzen, neemt hij de huidige begroting onder de loep.

"In totaal heeft de regering ongeveer 50 miljard fiscale inkomsten op een totale begroting van 100 miljard. Van die 50 miljard is de belasting op arbeid, de bedrijfsvoorheffing dus, de grootste bron van inkomsten, goed voor 21 miljard. Dan volgt de vennootschapsbelasting - waar je de voorafbetalingen moet bijtellen - die de overheid ongeveer 16 miljard oplevert. Vervolgens zijn er nog 5,6 miljard euro aan btw-inkomsten en 8,9 miljard aan inkomsten van douane en accijnzen. De roerende voorheffing, de vermogensbelasting, brengt  1,4 miljard op."

"Deze laatste is eigenlijk heel beperkt terwijl er altijd zoveel poespas rond gemaakt wordt. Vermogen wordt heel weinig belast in België, maar de belastingen op arbeid liggen heel hoog. Internationale organisaties blijven België op de vingers tikken dat dit evenwicht veel beter kan." 

Sterkste schouders, zwaarste lasten?
In de vermogensbelasting zit er ook geen progressiviteit ingebouwd, terwijl dit bij de bedrijfsvoorheffing wel het geval is. "Of je nu 5 euro aan dividenden ontvangt, of je krijgt er 5 miljoen: je wordt er sowieso 30% op belast. Ik denk dat de overheid zich de vraag moet stellen of ze hier ook geen progressiviteit moet inbouwen. Haar verhaal is toch dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen?"

"Je hoort ook alles in een internationaal perspectief te bekijken," meent Maus. "Bijvoorbeeld, de regering was heel fier dat ze in het zomerakkoord de vennootschapsbelasting heeft verlaagd van 34 naar 25 procent. Internationaal bekeken is dat niet zo'n indrukwekkende prestatie. We zijn momenteel het derde land met de hoogste vennootschapsbelasting, voorafgegaan door de VS en Frankrijk. Maar aangezien Trump en Macron al hebben aangekondigd dat ze deze belasting gaan verlagen, komt België op een gedeelde eerste plaats met Frankrijk te staan."

Lees ook: is het wel zo goed werken in België?

Arme alleenstaanden
Ook wat de btw-inkomsten betreft is België niet zo goed bezig. "De opbrengst van de btw in verhouding met de andere inkomsten is de laagste van alle EU-lidstaten. België heeft namelijk heel veel uitzonderingsregimes ingevoerd zodat het gemiddelde btw-tarief eigenlijk tussen 10 en 11 procent schommelt. Een zwaardere consumptiebelasting zou de regering kunnen gebruiken om de belasting op arbeid verder te verlagen."

Daarenboven vindt Maus het ongehoord dat de alleenstaande werknemer zonder kinderen in België zo zwaar belast wordt: "In alle OESO-landen wordt er niemand zo zwaar belast!"

Overheidsuitgaven
En vindt de professor dat ons belastinggeld vervolgens op een verantwoorde manier gebruikt wordt? Niet echt. "De sociale zekerheid is veruit de grootste slokop van de begroting: er gaat 19 miljard euro naartoe. Er is een sterker controlemechanisme nodig om misbruik tegen te gaan. Iedereen kent de verhalen wel van iemand die half-ziek is, maar voor de sociale zekerheid volledig ziek is. Of een werkloze die in het zwart bijklust. Dit zijn zaken die absoluut niet kunnen en zwaar aangepakt moeten worden."

"Ook de dotaties naar de gemeenschappen zijn heel hoog, tezamen 12 miljard euro. Of dit een te hoog bedrag is, weet ik niet. Maar ik zet wel vraagtekens bij de werking van dit verhaal. Het bedrag voor de gemeenschappen zit namelijk gebetonneerd in een vaste formule. De gemeenschappen zijn dus afhankelijk van de federale overheid op vlak van onderwijs en cultuur. Is het misschien niet beter als ze zelf de mogelijkheid krijgen om belastingen te heffen?"

"Ondertussen zitten we met een zeer hoge staatsschuld," besluit Maus. "Die schuld wordt gedekt door leningen. Nu zijn de interesten historisch laag, maar als ze terug stijgen, gaan we voor de staatsschuld nog veel meer moeten betalen. Het is dus hoog tijd om dit tekort af te bouwen."

Benieuwd hoeveel belastingen jij op je loon betaalt? Bereken het via de bruto-netto calculator.

Lees ook:
Is het wel zo goed werken in België?
De Belg verdient gemiddeld 3.401 euro
Betaalde feestdagen: hoe doet België het in Europa?

Bron: vacature.com.